📡 Radardaki yeni sesler

Müziğe dair hiç bitmeyen iştahlarım arasında yeni sesler keşfetmek, beğeni listeme yeni isimler ve şarkılar eklemek var. Bunlar genelde dünyanın dört bir yanından lokal radyoları dinlerken tesadüflere bırakarak yaparım. Tabii ki radyolar bunun için tek yol değil. Hatta birçoklarına göre artık tercihler arasında bile değil. Epeyce zamandır Spotify'daki Haftalık Keşif listesi, eğitimli tahminlerle yoklamalar yapmaya ve arşivimize yeni isimler dahil etmemize yardımcı oluyor. Her pazartesi güncellenen listeye bakmak, alışkanlıklarım arasında olsa da emekle ve tesadüfle örülü arayışların daha kalıcı olduğuna inandığımdan keşif yolculuğumda alt sıralarda yer alıyor. 

Yeni isimlerle tanışmak kadar onların yolculuklarına dahil olmak, kariyerlerindeki basamakları nasıl çıktıklarına tanıklık etmek ayrı bir keyif. Sizin için 2023 yılında radarımıza girmiş yeni sesleri ve yeni isimleri seçtik. Kimisi için biz geç kaldık, kimisi için müzik sahnesi. Ancak önemli olan tanışmak ve kavuşmak. O hâlde buyrun bu yıl hayatıma kattığım beş yeni müzikal projeyle tanışın.

^Sola

1️⃣ Kimdir? Priscilla Bajomo, bilinen adıyla Sola
Nereden? Güney Londra
Arşivinde neler var? Biri bu yıl olmak üzere iki albümü var. Warped Soul & Mami Wata
Radardaki sesler: Ambient kurgulara olan sevgisini R&B ve caz ile birleştirerek "warped soul" adını verdiği hipnotik bir karışıma sahip.

Tanışalım: Janrlar arasında kendinden emin şekilde geçişler yapmaktan korkmayan, başta Moses Boyd olmak üzere Güney Londra sahnesinden pek çok isimle işbirliği yapan Sola, geçtiğimiz hafta yayımladığı yeni albümüyle birlikte müziğine bir de isim koydu: Warped Soul. 

Duygu yüklü Sade-vari vokalinin yeni sanıra multi-enstrümantalist ve prodüktör kimliği taşıyan Sola, 2018 yılında yayımladığı Wealth Has Come isimli kısaçalarının ardından müzik sahnesine giriş yaptı. Çocukken ailesinin isteğiyle klasik piyano öğrenerek müzikle tanışan Priscilla Bajomo, bu alandaki hevesini New York Üniversitesi'nde müzik ve işletme okuduğu zamanlarda kabarttı. Ancak onun için dönüm noktaları Nina Simone'un şarkılarıyla kurduğu özel bağı keşfetmesi ve Nijerya'daki babasını ziyaret ettiği sırada Fela Kuti ve müziğiyle tanışması oldu. Çok geçmeden müzik personasını bir Yoruba ismi olan Sola olarak seçti ve sahne almaya başladı.

Sola'nın müziğini kategorize etmek oldukça zor. Loş ışıklı caz kulüplerinden çıkma narin perküsyonlar, sinematik baladlar, trip-hop’a göz kırpan elektronik düzenlemeler ve R&B’yle yaşanan nihai kavuşmalar, onun müziğindeki soslardan birkaçı. Fakat tüm bunların dışında dinleyiciyi onun yelpazesi geniş ses evrenine davet eden şey, tartışmasız bir şekilde Sola'nın sesi. Kendisi 2023’ün kazanımlarından biri. Takip etmeye değer.

^{Jalen Ngonda}

2️⃣ Kimdir? Jalen Ngonda
Nereden? Liverpool
Arşivinde neler var? Geçtiğimiz ay çıkan ilk albümü Come Around and Love Me
Radardaki sesler: Soul müziğin altın çağı olan 1960’lı ve 1970’li yıllara günümüzden modern bir gönderme. Marvin Gaye’in mezarında gülümsediğine eminiz.

Tanışalım: Soul müziğin altın çağının 70'lerin ortasında tamamlandığını düşünenler için Brooklyn merkezli Daptone plak şirketi, 21. yüzyılda yaşayanlar adına muazzam bir nimet. 20 yılı aşkın bir süredir gözden kaçan soul yeteneklerinin müziklerini yayınlayan Daptone, Sharon Jones & The Dap-Kings ve Charles Bradley başta olmak üzere pek çok heyecan verici soul müzik temsilcisinin evi aynı zamanda. Bu görkemli evin son üyesi de yaklaşık on yıl önce Liverpool’daki Sahne Sanatları Enstitüsü’nde eğitim almak Amerika’dan İngiltere’nin yolunu tutan Jalen Ngonda oldu. 

Geçtiğimiz ay ilk albümü Come Around and Love Me'yi yayımlayan Jalen Ngonda’yu ilk dinlediğin anda ona Marvin Gaye’in bir türevi olarak yaklaşarak belli bir mesafede kalabilirsin. Ancak Jalen'in duygu yüklü vokallerine ve türün tüm prodüksiyon sınırlarını zorlayan şarkılarına direnmeniz çok zaman almayacağına eminim. Ngonda, şimdiden samimi mekânlarda dolaşacağı kış turnesinin tüm biletlerini tüketti. Onu yakında büyük sahnelerde görürseniz şaşırmayın. 

^Konyikeh

3️⃣ Kimdir? Konyikeh
Nereden? Londra
Arşivinde neler var? Temmuz ayında ilk kısaçaları Litany
Radardaki sesler: Kimliksiz vokallerin başrolde olduğu gösterişsiz yaylı ve tuşlu düzenlemeleri fazlasıyla dikkat çekici.

Tanışalım: Pek çoklarının Konyikeh ile tanışması geçtiğimiz yıl BRIT müzik ödüllerindeki rap dehası Dave’in unutulmaz canlı performansı sırasında oldu. Kabul ediyoruz. Akılda ilk kalanlar arasında alevler içindeki dekorlar, görkemli koro ve Dave’in şahane gitar solosu oldu. Ancak performansın kışkırtıcı olacağının ilk sinyali, gırtlaktan gelen doğal vokal gücünü şaşırtıcı derecede bluesy bir sesle süsleyerek açılış dizlerini söyleyen tanınmamış bir isimden geldi. O bilinmeyenin adını koyalım artık: Konyikeh. Guildhall School of Music & Drama’da klasik müzik eğitimi alan Londra merkezli Konyikeh, ilk kısaçalarını yayınladığı temmuz ayından beri dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.

Beş şarkıdan oluşan Litany isim kısaçalar, Konyikeh'in keman, piyano ya da gitar düzenlemelerindeki yeteneğini göstermenin yanı sıra saf vokalleri için de harika bir vitrin. 13 yaşında yazdığı ilk şarkı olan Akdeniz tınılı Sorrow ya da başkalarının ayrıcalıklarının gölgesinde ezilmiş hissetmeyi dışa buran Girls Like Us ve Teenage Dreams, Konyikeh’in yüksek potansiyelinin birer temsilleri. Konyikeh'nin sesi, gücü ve kırılganlığı tek başına büyüleyici bir şekilde tasvir etme özelliğine sahip. Duyguların bu denli telaşsız ve sakin bir şekilde vokaline yerleştirmesi, tartışmasız en güçlü özelliği. Ne demek istediğimizi COLORS serisindeki Girls Like Us performansını izlerken anlayacaksın.

^{Jung Jaeil}

4️⃣ Kimdir? Jung Jaeil
Nereden? Seoul
Arşivinde neler var? Harika film müzikleri var. Bir de bu yıl çıkan son albümü Listen var.
Radardaki sesler: Bolca, hatta sadece piyano sesleri. 

Tanışalım: Güney Kore'de 12 yaşında bir funk grubuyla turneye çıkan, 15 yaşında ilk film müziğini besteleyen ve 20 yaşında ilk albümünü yayınlayan multi-enstrümantalist Jung Jaeil ile tanışmak için sen değil belki. Ancak biz kesinlikle geç kaldık. Jaeil’in küresel çapta bilinirliğe ulaşması için Bong Joon-ho'nun Oscar ödüllü filmi Parasite ve Netflix hiti Squid Game’e harika soundtrack’ler bestelemesi gerekti. Onun Parasite'deki aile içi dramını barok bir ihtişamla anlatması ve Squid Game'deki dehşeti ön plana çıkarmak için geleneksel halk enstrümanlarını kullanması, yaratıcı evrenindeki çeşitliliği tüm dünyaya gösterdi.

Son olarak Jung Jaeil, Decca etiketinden çıkan ilk albümü Listen ile solo yolculuğunu bizlere tanıttı. Albümdeki piyano ve minimal yaylılardan oluşan yedi şarkı, Jaeil'in katmanlı hikâye anlatıcılığının göstergesi oldu. O çok uzun zamandır kendi sihrini yaratmakla meşguldü. Şimdi onunla harikalar diyarında, geç kalınmış bir buluşmaya dahil olma vakti.

^{Mandy, Indiana}

5️⃣ Kimdir? Mandy, Indiana
Nereden? Manchester
Arşivinde neler var? İlk ve şimdilik tek albümleri i’ve seen a away var.
Radardaki sesler: Çokça deneysel sesler ve asi noise-rock dalgaları.

Tanışalım: Manchester'da yetişen ve şehrin endüstriyel ses mirasını sonuna kadar sahiplenen Mandy, Indiana dörtlüsü Parisli solist ve söz yazarı Valentine Caulfield, gitarist ve prodüktör Scott Fair, synth’lerden sorumlu Simon Catling ve davulcu Alex Macdougall'dan oluşan bir kadroya sahip. Gruptan çıkan müziklerin layık olduğu yer kesinlikle bodrum katına yerleşmiş bol flaş ışıklı kulüpler. Deneysel uygulamalara iştahlı dörtlü, karanlık ve görkemli sonik fırtınalar yaratma konusunda son derece istekli. Bu şiddetli ses esintilerinin içine tutarsız elektronik yapılar koyarak aksak ritimlerle dans örgüleri yaratma becerileri ise asla hafife alınmamalı. 

2019 yılında bir dizi tekli ile çevrimiçi varlıklarını doğrulayan Mandy, Indiana, iki yıl sonra ilk kısaçalarını yayınladı. Erken dönemlerinde elektronik müzik sahnesinin kıdemli prodüktörü Daniel Avery’den destek alan grup, şimdiye kadar Idles, Gilla Band ve Squid gibi gruplarla aynı sahnede yer aldı. Kaosu kucakladıklarını itiraf eden dörtlü, politik yüklü şarkı sözlerini ritmik çığlıklarla senkron hâle getirip öfkeli niyetlerini dışavurmaktan şimdiye kadar geri durmadı. Bu yıl şimdilik ilk ve tek albümleri olan i’ve seen a away'i servis eden grup, şimdiden kendi türlerinin hüküm sürdüğü topraklarda özgün bir yere sahip.

Albüm: Loraine James, Gentle Confrontation

Süre: 57 dakika

Plak şirketi: Hyperdub Records

Yayın tarihi: 22 Eylül 2023

Bugüne kadar yazdığım albüm inceleme yazılarının hepsinde değişmeyen bir kural vardı. Detaylarına inmek için kapısını araladığımda albümlerin temalarının ve barındırdıkları şarkıların genel ruh hâlimle görünmez bir zeminde buluşması. Londra merkezli Loraine James’in yas temasında şekillenen ve yaşadığı kaybın ardından aile hatıralarını dikey kestiği son albümü Gentle Confrontation için de aynı şeyleri söyleyebilirim. Hyperdub plak şirketi için üçüncü, diskografisindeki beşinci albümü servis eden James, kaotik düzenlemeler ve bozuk davullar kullanarak düğünlenmiş, adlandırılması zor duyguları güncel ifadesine etmeyi başardı.

Albüme giriş yapmadan önce Loraine James’in şimdiye kadarki yolculuğuna eşlik edelim. Kuzey Londra’da büyüyen James, kariyeri boyunca IDM, ambient ve glitch unsurlarını R&B, hip-hop, math rock, drill 'n' bass ve daha fazlasıyla harmanlayarak kendine özgü bir yol çizdi. Whatever the Weather mahlasıyla müzik sahnesine giriş yaptı ve Hyperdub’da epey beğenilen albümler yayınlarken deneysel elektronik müziğin ele avuca sığmayan ve ileri görüşlü prodüktörlerinden biri hâline geldi. Söz yazarlığındaki kırılganlığını artırırken her yeni albümünde farklı denemeler yapmaktan çekinmedi. James, müziklerini yayınlamaya başladığı altı yıl içinde kaygı verici mücadelelerini şefkatli bir itirafçılıkla yan yana getirdi. Düğümlü, öngörülemez düzenlemelerine zarif ve alışılmadık bir samimiyet yükleyerek müzikal kimliğini inşa etti.

İki dans pistine uygun IDM etiketli albümün yanı sıra, minimalist besteci Julian Eastman'a bir saygı duruşu olan Building Something Beautiful for Me ve ambient projesi Whatever the Weather’la aynı adını taşıyan uzunçaları, Loraine James’in otuzlu yaşlarına varmadan zengin ve katmalı bir diskografiye sahip olmasını sağladı. Özellikle Eastman projesinin ve Whatever the Weather albümünün, James'in Gentle Confrontation'da böylesine içten bir malzemeyi iliklerimize kadar işlemesini sağlayan başarılı alıştırmalar olduğunu söylemek mümkün.

^{Loraine James, Gentle Confrontation}

Kişisel tuhaflığı kalkan yapmak

Müsadenizle albümün üzerindeki jelatini çıkarmak isterim. Loraine James'i dinlemek her zaman bir odaklanma ister. Onun yaratıcı şarkı yazarlığı ve duygusal açıdan incelikli bakış açısı bu sefer babasının 2003 yılındaki vefatından geriye kalan anılara sızdı. Nihayetinde ortaya Loraine James'in zengin detaylarla süslediği ve dışavurumcu IDM’ine sıkı sıkı sırdığı 16 şarkılık Gentle Confrontation albümü çıktı. Belli ki James, yaratıcı merakı sayesinde sınırları aşmakta pek zorlanmadı. Kişisel tuhaflığını kalkan olarak kullandı ve çocuklukta yaşanan önemli bir kaybın onda açtığı yaralara öz inceleme yaptı. Albümde sıklıkla James’in karmaşık fantezileri arasında dolaşacaksın. Yetenekli bir bestecinin ustalık dönemi izlerini, ruhani gözlemlerindeki parlamalarında göreceksin. Şayet tabii buna izin verirsen.

Albümü döndürmeye başlayalım. Önce Loraine James’in vokalinin dikkat çekesi pek mümkün. James sesini her zaman şekillendirilebilir ve müziksel kurgusunu hacimlendirebilir bir araç olarak kullandı. Vokalini bazen mırıldanarak okuduğu şiirleri eşliğinde sessizliğe yaklaşarak sundu. Bazen de kirli düzenlemeler ve sağa sola sıçrayan davullar arasında patlayıcı bir güçle keskinleştirdi. Nihayetinde James’in albüm boyunca çeşitlenen vokalleri, gizli kalmayan niyetinin duygusal tasvirleri oldu.

Bir oda dolusu sorgulama

Oynat tuşuna bastım. Albümün açılışı kendi adını taşıyan Gentle Confrontation’a ait. Loraine James, daha en baştan tüm kimliklerini sinematik bir atmosferde zarifçe sundu: Dramatik bir şekilde yükselen orkestral düzenlemeler, kompleks elektronik kurgular, sample’lanmış davul döngüleri ve hüzünlü bir ses tonunun hakim olduğu vokal kaydı. Hemen ardından çalmaya başlayan 2003, James'in babasının ölümünün 20. yıldönümüne ithaf edilen bir şarkı. Aynı zamanda albümün tematik duruşunun bir temsili. James, bu şarkıda kafa karışıklığını, annesinin koruma içgüdüleri ve bir oda dolusu sorgulamayla birlikte belirsizlikten kesinliğe savurarak uzak ancak hala taze kalan anılarına taşıdı:

When I was seven, my dad went to Heaven, possibly
 I looked at the sky, uncertainty
 It hurt me, uncertainty

Albüm boyunca Loraine James’i karmaşık duyguları çözme mücadelesi verirken görebilirsiniz. Buna KeiyaA’nın eşlik ettiği R&B esintili Let U Go’da ya da Eden Samara dahil olduğu dub fırtınasının ortasındaki Try For Me şarkısında denk gelmek mümkün. Gelelim albümün benim için en çok öne çıkan şarkısına: I DM U. Bu şarkıda James, programlanmış vuruşlarını Black Midi'den Morgan Simpson'ın davullara ahenkle vuran keskin bagetlerine emanet etti. Şarkıdaki canlı enstrümantasyon, ses motiflerindeki ani değişikliklerle birlikte albüme yeni bir boyut kattı.

^{Loraine James | Fotoğraf: Igor Alice}

İç sesime hoş geldin

Albümdeki özel şarkılardan birinin de karıştırılan kart seslerinin kafa bulandıran bir ritme dönüştüğü Cards With The Grandparents olduğunu söyleyebilirim. Loraine James, albüme serpiştirdiği monologları büyükanne ve büyükbabasının sohbetlerinden alınan gülme sesleriyle birleştirerek şarkıya farklı bir doku ekledi. Bunu yaparken de iç sesini sözlere dökmeyi ihmal etmedi:

Old age and that
 I don't see them that often
 I think they think that I've forgotten

Gentle Confrontation’ın şarkı listesi biraz kabarık olsa da Lorraine James, elektronik müzik sahnesinde neden bu kadar önemli olduğunu kanıtlar nitelikte. Albüm, zorlayıcı bir ses evreni yaratıp bunu zarafetle sunabilmenin bir kanıtı. Bu hâliyle oldukça da başarılı. James, birçoklarının zaman içinde kaybolup gittiği özel anları takdir ederek zihninin küçük oyunlarına eşlik edebildi ve onları özenle koruduğunu gösterdi. Albümün jelatini buruşmuş bir şekilde masanın üstünde. Şarkılarsa çoktan ruh hâlime karıştı.