ETİK MESELELER
YOLSUZLUK GÜNDEMİ
SAVAŞA HAYIR

Rusya'ya yönelik yaptırımların tam listesi, İletişim araçlarının işveren tarafından denetlenmesi

Etik ve Uyum Bülteni #48
Rusya'ya yönelik yaptırımların tam listesi, İletişim araçlarının işveren tarafından denetlenmesi

JUNSHU'nun kırk sekizinci sayısına hoş geldiniz. Yeni formatımız gereği, artık aylık bazda ve her ayın son günü çıkıyoruz, duymayan kalmasın! Bir önceki sayımıza şu bağlantıdan erişebilirsiniz: JUNSHU Etik ve Uyum Bülteni #47

Çalışmalarımızı desteklemek için bülteni çevrenizle paylaşabilir; Facebook, Twitter ve LinkedIn üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

Şirketinizin gelecek sayılarımıza sponsor olması için [email protected] üzerinden iletişime geçebilir veya hemen aşağıdaki bağlantıdan, dilediğiniz tutarda ve güvenli bir şekilde bizzat bağış yapabilirsiniz: Patreon | JUNSHU

Çıkarların değil, etik ilkelerin yaşama egemen olması için...

Sevgi ve saygılarımla,

Ersin Şenel | JUNSHU küratörü

ETİK MESELELER

İletişim araçlarının işveren tarafından denetlenmesi

İş Hukuku, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku ve Rekabet Hukuku bağlamındaki denetimler doğrultusunda ortaya çıkacak uyuşmazlıklarda, işverenin yetkisinin Anayasa ve uluslararası sözleşmelere uygun kullandığının ispatı büyük önem taşımaktadır.

İletişim araçlarının işveren tarafından denetlenmesi

(Görsel: Gideon Rubin, IGNANT üzerinden)

Çalışanlara iş görmeleri için tahsis edilen iletişim araçlarının, kurumsal e-posta hesaplarının veya kurumsal hatların işveren tarafından denetlenmesinin sınırlarının nasıl belirleneceği hususu, son dönemde, Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) yansıyan kararlar ile yeniden gündemde. Bu doğrultuda bir tarafta işverenin yönetim hakkı kapsamındaki yetkiler, diğer tarafta çalışanın temel hak ve özgürlüklerine saygı gösterilmesi yönünde haklı beklentileri arasındaki çıkarların dengelenmesi gerekiyor. Söz konusu müdahalenin ölçülü olması adına gözetilmesi gereken hususları AYM kararları ışığında incelemek önem arz etmektedir.

AYM kararlarında; İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nin (İHAM) kararlarında işaret edilen ilkeler de gözetilerek, çalışanın Anayasa’nın 20. maddesinde güvenceye alınan özel hayata saygı hakkı kapsamında, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile Anayasa’nın 22. maddesinde güvenceye alınan haberleşme hürriyeti dikkate alınarak, işverenin yönetim hakkı kapsamındaki menfaatleri ile dengenin nasıl kurulacağı; ancak işlerin etkin bir şekilde yürütülmesi ile bilgi akışının kontrolünü sağlamak, işçinin eylemlerinden doğabilecek cezai ve hukuki sorumluluğa karşı korunmak, verimliliği ölçmek ya da güvenlik endişeleri gibi haklı ve meşru görülebilecek nedenlerle işçinin kullanımına sunduğu iletişim araçlarını denetleyebileceği ve izleyebileceği ifade edilmektedir.

Öte yandan; AYM kararlarında, somut olayın koşullarına göre iş sözleşmelerinde iletişimin izlenmesi ve denetimine dair kısıtlayıcı ve zorlayıcı düzenlemelerin ne şekilde belirlendiğinin, muhatapların bu düzenlemeler hakkında açık ve tam olarak bilgilendirildiğinin, çalışanların temel haklarına yönelik müdahalenin ölçülü olduğunun, sözleşme feshi durumunda makul ve orantılı bir işlem olduğunun gözetilmesi gerektiğini tespit etmiştir.

Buna paralel, AYM somut olayın özelliklerine uygun düştüğü ölçüde, işverenin yönetim hakkı ile işçinin temel hak ve özgürlükleri arasındaki dengenin nasıl kurulacağına ilişkin aşağıdaki ölçütleri İHAM’ın Bărbulescu v. Romania kararına paralel olarak yol gösterici kabul etmektedir. [bkz. (i) AYM 2016/13010 başvuru sayılı ve 17.09.2020 tarihli kararı, 70. paragraf; (ii) AYM 2018/3136 başvuru sayılı ve 12.01.2021 tarihli kararı, 35. paragraf; (iii) AYM 2018/34548 başvuru sayılı ve 28.12.2021 tarihli kararı, 35. paragraf]

Bu kriterler uyarınca özetle;

  • İşverenin izleme ve denetim için meşru gerekçelerini ispat etmek zorunda olduğu,
  • İşveren tarafından kurumsal e-posta hesabı üzerinden yapılan iletişimin izlenebileceği ve denetlenebileceği yönünde, çalışanlara tam ve açık bir bilgilendirme yapılması gerektiği; ancak açık rıza aranmadığı,
    [Söz konusu bilgilendirme en azından aşağıdaki hususları kapsamalıdır:
    (a) İletişimin denetlenmesi ve kişisel verilerin işlenmesinin hukuki dayanağı ve amaçları; (b) Denetlemenin ve veri işlemenin kapsamı; (c) Verilerin saklanacağı süre; (d) Veri sahibinin hakları; (e) Denetlemenin ve işlemenin sonuçları; (f) Verilerin muhtemel yararlanıcıları; (g) İletişim araçlarının kullanımına dair işveren tarafından öngörülen sınırlamalar.]
  • Müdahalenin ulaşılmak istenen amaçla ilgili ve buna elverişli olması; ayrıca inceleme faaliyetiyle elde edilen verilerin işveren tarafından hedeflenen amaç doğrultusunda kullanılması,
  • Aynı amaca daha hafif bir müdahale ile ulaşılmasının mümkün olmaması, müdahalenin amaç bakımından zorunlu olması,
  • Müdahalenin orantılı kabul edilebilmesi için iletişimin denetlenmesi ile işlenecek veya yararlanılacak verilerin ulaşılmak istenen amaçla sınırlı olması,
  • Ayrıca iletişimin incelenmesinin muhatabı olan çalışan üzerindeki etkisi ve çalışan bakımından sonuçları göz önünde tutularak, tarafların çatışan menfaat ve haklarının adil bir biçimde dengelendiğine bakılması; taraflardan birine şahsi olarak aşırı bir külfet yüklendiğinin tespiti hâlinde, “pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmediği sonucuna varılabileceği” ifade edilmektedir.

Son olarak, bilgilendirme açısından belirli bir şekil şartı zorunlu olmayıp; şeffaflığı sağlamak adına bireylere, kişisel verilerin işlenmesine ve iletişimin denetlenmesine ilişkin haberdar olmayı sağlayan uygun bir yöntemin tercih edilebileceği belirtilmektedir.

Hikâyeyi paylaşmak için:
YOLSUZLUK GÜNDEMİ

Rusya'ya yönelik yaptırımların tam listesi

ABD, AB ve Birleşik Krallık'ın başını çektiği Batı ülkeleri, Ukrayna'daki fiili işgal bölgelerine ve Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlar ilan etmektedir.

Rusya'ya yönelik yaptırımların tam listesi

(Görsel: FT)

21 Şubat 2022'de Rusya Federasyonu, Ukrayna'nın doğusunda 2014'ten bu yana kurulu hükümet dışı bölgeleri (Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Lugansk Halk Cumhuriyeti) tanıma kararını onaylamıştır. Takiben, Rus askeri kuvvetlerinin 24 Şubat itibarıyla Ukrayna topraklarında başlattığı işgal nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık'ın başını çektiği Batı ülkeleri paktı, söz konusu kararın Ukrayna'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini belirterek, Ukrayna'daki fiili işgal bölgelerine ve Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlar ilan etmektedir. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Rusya'nın işgale başlamasından bu yana en az 64 sivilin hayatını kaybettiğini, 176 kişinin de yaralandığını bildirdi. Yarım milyon kişinin ise Ukrayna sınırını geçerek komşu ülkelere sığındığını bildirdi.

Tüm bu gelişmeler ışığında 28 Şubat itibarıyla mevcut olan yaptırım düzenlemelerine göre;

  • Fiili işgal bölgelerine doğrudan ya da dolaylı olarak ihracat, ithalat, yatırım yapılması ve bu işlemlerin kolaylaştırılması, finanse/garanti edilmesi, onaylanması yasaklanmıştır.
  • Kremlin'e siyasi ve ticari yönden yakın olan bazı oligarklar ile parlamenterler, iş insanları ve subaylar, yaptırım listelerine dahil edilmiş; kendileriyle ve şirketleriyle her türlü işlem yasaklanmıştır.
  • Rusya'nın finans sektörüne yönelik olarak başta Sberbank, VTB Bank, Vnesheconombank, Eximbank, Promsvyazbank, Prominvestbank olmak üzere toplamda 41 ayrı finans kuruluşu ve yüzlerce iştiraki yaptırım listelerine dahil edilmiş; söz konusu kurumlar ile her türlü işlem yasaklanmıştır.
  • Yürürlükte olan sektörel yaptırım kararlarının yanı sıra; Rus tahvil piyasasına erişim kısıtlanarak, ikincil piyasalara katılım da yasaklanmıştır. Söz konusu yasak Rusya Merkez Bankası, Ulusal Varlık Fonu, Direkt Yatırım Fonu ve Rusya Maliye Bakanlığı dahil olmak üzere hükümete yöneliktir.
  • ABD tarafından yayımlanan ve aralarında Credit Bank of Moscow, Gazprombank gibi bankaların da yer aldığı kuruluşlar istisnai olarak ticari işlemlerin gerçekleştirilebildiği Non-SDN listesine eklenmiş ve bu kurumlara yönelik özel bir direktif (Directive 3 EO 14024) düzenlenmiştir. Direktif kapsamında, Non-SDN listesindeki kuruluşlara vadesi 14 günü aşan borç verilmesi, kaynak ve finansman sağlanması yasaklanmıştır.
  • Rusya'nın en büyük finans grubu olan Sberbank ve iştiraklerinin dahil olduğu kuruluşlar, yine ABD tarafından ilk kez devreye alınan CAPTA listelerine eklenmiştir. Söz konusu kurumlara ilişkin özel bir direktif (Directive 2 EO 14024) düzenlenmiştir. Buna göre; muhabir hesabı (correspondent account) ve/veya aktarmalı muhabir hesabı (payable-through account) açılması yasaklanmış, ilgili kurumların ve yüzde 50 oranında hissedarı oldukları iştiraklerinin tarafı olduğu işlemlerin gerçekleştirilmesi yasaklanmıştır.
  • Rusya'dan gelecek uçuşlara hava sahası pek çok ülke tarafından kapatılmıştır. Buna istinaden seyahat yasakları ve transit geçiş yasakları ile vize politikasına ilişkin kısıtlamalar devreye alınmıştır.
  • Aşağıdaki listelerde yer alan bankaların varlıkları dondurulacaktır.
  • Rusya Federasyonu yurttaşları, AB ülkelerine yatırım ve para karşılığı vatandaşlık ya da oturma izni düzenlemelerinden yararlandırılmayacaktır.
  • Rusya menşeli kamu yayıncıları olan Sputnik ve Russia Today ile bunlara bağlı medya kuruluşlarının AB ülkelerinde yasaklanacaktır. Söz konusu kuruluşların internet siteleri ve uygulamalar üzerinden para kazanmasına Google tarafından engeller getirildi.

Ayrıca henüz onaylanmamış ama süreçleri devam eden yasal düzenlemelerin ışığında;

  • Rusya'nın büyük ölçekli bankalarının, SWIFT sistemi aracılığıyla yasaklanarak; uluslararası bankacılığa erişimi kapatılacaktır.
  • Rusya menşeli şirketlerin piyasalardan finansman sağlamasını zorlaştıracak, bazı sektörler nezdinde yasaklayacaktır.
  • Askeri yönden kullanılabilir nitelikte ürünlerin (çifte kullanımlı mallar) Rusya'ya yönelik ihracat lisansları askıya alınacaktır.
  • Petrol ve doğalgaz çıkarmaya yönelik ekipmanların ihracatını yasaklayan mevzuat hazırlanmaktadır.
  • Her iki ülkenin askeri entegrasyonu göz önünde bulundurularak, yaptırımlar Belarus'a genişletilecektir.

SDN Listesinde yer alan Rus bankaları

* Listelenen taraflarla ilişkilerin derhal kesileceği ve mal varlıklarının dondurulacağı kişi ve kurumları içerir.

  1. BANCO VTB AFRICA SA
  2. BANK DABRABYT JSC
  3. BANK NATIONAL FACTORING COMPANY JSC
  4. BANK VTB KAZAKHSTAN JSC
  5. BELINVESTBANK JSC (BELARUSSIAN BANK OF DEVELOPMENT AND RECONSTRUCTION)
  6. BM BANK PJSC
  7. JSC NOVIKOMBANK
  8. JSC SAROVBUSINESSBANK
  9. JSC SOVCOMBANK LIFE
  10. LIMITED LIABILITY COMPANY OZON BANK
  11. PAO ROSGOSSTRAKH BANK
  12. PJSC BANK FINANCIAL CORPORATION OTKRITIE
  13. SOVCOMBANK OPEN JSC
  14. VIETNAM-RUSSIA JOINT VENTURE BANK
  15. VTB BANK ARMENIA
  16. VTB BANK AZERBAIJAN
  17. VTB BANK BELARUS
  18. VTB BANK EUROPE SE
  19. VTB BANK GEORGIA
  20. VTB BANK RUSSIA
  21. WEST SIBERIAN COMMERCIAL BANK PJSC
  22. PROMSVYAZBANK PJSC (PSB)
  23. VNESHECONOMBANK (VEB)
  24. BANK BELVEB OJSC 
  25. EXIMBANK OF RUSSIA
  26. PROMINVESTBANK 
  27. BANK ROSSIYA
  28. IS (INDUSTRIAL SAVINGS) BANK AO
  29. JSC GENBANK
  30. JSC BANK CHBRR (BLACK SEA BANK FOR DEVELOPMENT AND RECONSTRUCTION)

Non-SDN Listesinde yer alan Rus bankaları

** Ancak belirli koşullar doğrultusunda ve istisnai olarak işlemlerin gerçekleştirilebildiği kişi ve kurumları içerir.

  1. CREDIT BANK OF MOSCOW PJSC
  2. GAZPROMBANK JSC
  3. JSC ALFA-BANK
  4. JSC RUSSIAN AGRICULTURAL BANK
  5. CENTRAL BANK OF RUSSIA

CAPTA Listesinde yer alan Rus bankaları

*** Söz konusu taraflar ile tüm para birimlerini kapsayan şekilde muhabirlik ilişkisini durdurulmasına ve mevcut muhabir hesapların sonlandırılmasına yönelik kişi ve kurum listesini içerir.

  1. PJSC SBERBANK OF RUSSIA
  2. JSC SBERBANK (UKRAINE)
  3. OPEN JSC BPS-SBERBANK (BELARUS)
  4. SBERBANK EUROPE AG
  5. SB SBERBANK OF RUSSIA JSC (KAZAKHSTAN)
  6. SETELEM BANK LIMITED LIABILITY COMPANY
Hikâyeyi paylaşmak için:
SAVAŞA HAYIR

Hepinize savaşsız, huzurlu ve sağlıklı günler diliyorum, gelecek sayıda görüşmek üzere!

Ersin Şenel

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir