Merhaba. Inside Out 2’nin hem dünyada hem de Türkiye’de kırdığı açılış günü gişe rekorunun haberiyle, geçen yılki Barbenheimer çılgınlığını aratmayan bir yaz oluyor sanki. Bakalım A Quiet Place: Day One (28 Haziran), Despicable Me 4 (5 Temmuz), MaXXXine (12 Temmuz), Twisters (19 Temmuz), Deadpool & Wolverine (26 Temmuz), Alien: Romulus (16 Ağustos) gibi yazın diğer devam filmleri de aynı etkiyi yaratabilecek mi?
2024-2025 ödül sezonunun ilgi çekici filmlerinin fragmanları da gelmeye başladı. Bu hafta beni Jesse Eisenberg’in yazdığı, yönettiği ve başrolünü Keiran Culkin ile paylaştığı A Real Pain özellikle heyecanlandırdı.
Neler var bu sayıda?
🎬 Haftanın Filmi: D. Smith’ten Kokomo City
🎞️ Odak: Esra Güzel ile Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları üzerine söyleşi
📝 İzleme Listesi: Sinemalarda, evde ve şehirde izlemek için 10 öneri
🗄️ Arşivden: Miyazaki’nin vedası
Emre
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Kokomo City: Üç başlı bir nefret canavarına karşı
D. Smith’in belgeseli, New York ve Georgia’daki siyah trans seks işçilerini konu alıyor.

Film: Kokomo City
Yönetmen: D. Smith
Süre: 73 dakika
Yapım yılı: 2023
Dünyanın en eski mesleği derler... Sinema tarihi boyunca da Pasolini’den Buñuel’e, Fassbinder’den Wilder’a önemli yönetmenleri de dünyanın bu en eski mesleğini icra eden seks işçilerini filmlerinden eksik etmemişler.
Sinemada LGBTİ+ görünürlüğünün artmasıyla ve ABD’de bağımsız sinemanın yükselişiyle sinemada LGBTİ+ seks işçilerini konu alan hikayeler de işlenmeye başladı. 1990’larda Gus Van Sant’in My Own Private Idaho’su ya da 2010’larda Sean Baker’ın Tangerine’i özellikle izlenmesi gerekenler arasında yerini aldı. Dünya prömiyeri Ocak 2023’te Sundance Film Festivali’nde yapılan (ve festivalden iki ödülle dönen) belgesel Kokomo City’nin ise bu konuyu işleyen filmler ve belgeseller arasında özel bir yeri, önemi var: New York ve Georgia’daki siyah trans seks işçilerini konu alan belgesel, siyah trans bir yönetmenin, D. Smith’in izasını taşıyor.
Floridalı muhafazakar bir ailede büyüyen, müzikle kilisede tanışan ve uzun yıllar rap müzik endüstrisinde prodüktör olarak çalışan Grammy ödüllü D. Smith, cinsiyet geçiş süreci nedeniyle müzik endüstrisinden dışlandığını söylüyor. Sektördeki homofobi ve transfobi nedeniyle kariyeri sekteye uğrayan ve uzunca bir süre evsiz kalan D. Smith’in yolculuğu boyunca tanıştığı siyah trans seks işçilerinin deneyimlerini ve hikayelerini dinlediğimiz belgesel de bu zor dönemde, ödünç bir kamera ve ödünç bir bilgisayar kullanılarak ortaya çıkmış. Film, Daniella Carter, Dominique Silver, Liyah Mitchell ve film tamamlanmadan öldürülen Koko Da Doll’u merkezine alıyor.

Kokomo City | Kaynak: MUBI
Dünya farklı olanlar için zor bir yer. Dünyada çok fazla nefret var. Kokomo City’de kameranın çevrildiği dört kadın ise katbekat nefrete karşı koymak durumunda kalmış, kalıyor. Seks işçilerinin diğer mesleklere göre hor görüldüğü, siyahların yoğun bir şekilde ırkçılığa maruz kaldığı ve trans cinayetlerinin bir salgın gibi yayıldığı günümüz dünyasında, üç başlı bir canavarla mücadele etmek zorundalar. Daha önce birçok kurmaca ya da belgesel yapımda gördüğümüz, bununla beraber gerçek hayatta da tanık olduğumuz silahlarıysa Kokomo City’de de kendini gösteriyor: Mizah. Dört kadın trajik, acıklı, hatta çoğu zaman şiddet içeren olayları anlatırken mizaha sığınıyor ve kendi attıkları kahkahalara izleyicinin de eşlik etmesini sağlıyor. Öte yandan D. Smith, genellemelerden kaçınmak için müttefiklere yer vermekten de kaçınmıyor; dört kadına ek olarak filmde kimlikleri açık bir şekilde deneyimlerini paylaşmayı kabul etmiş cis erkeklerin varlığı, belgesele farklı bir boyut katıyor.
ABD’de köleliğin sona erişinin kutlandığı Juneteenth’i (19 Haziran) kapsayan ve tüm dünyada Onur Ayı olarak kutlanan haziran ayının da, hem siyahlara hem de LGBTİ+ bireylere yönelik nefrete karşı durmak zorunda kalanları anlatan Kokomo City’i izlemek ve birinci ağızdan deneyimler dinlemek için ideal bir zaman olduğunu söylemek mümkün.
Nerede izleyebilirsin? Kokomo City, geçen hafta MUBI kataloğuna eklendi.
Benzer işler:
- Tangerine (2015, Sean Baker)
- The Stroll (2023, Zackary Drucker ve Kristen Lovell)
Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları
III. Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nın ardından, etkinliği Sinema Adası kurucusu Esra Güzel ile konuştuk.

Sinema Adası’nın düzenlediği, Sinematek/Sinema Evi’nin ev sahipliği yaptığı etkinlik Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları, bu yıl üçüncü kez, 31 Mayıs ve 1-2 Haziran tarihlerinde düzenlendi. Aposto’nun da medya sponsorları arasında yer aldığı etkinlik sektörde aktif çalışan veya sektöre girmek isteyen sinemaseverlerle profesyonelleri buluşturmayı, ulusal ve uluslararası sinemacılara ağ kurma imkanı ve erişilebilirlik sağlamayı hedefliyor.

III. Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nın programında Bağımsız Bir Sinema Türkiye’de Mümkün mü?, İlk Film Yolculuğu, Kuir Sinema, Telif Hakları, Kürt Sineması, Türkiye Sinemasında Sansür ve Otosansür, Türkiye Sineması’nda Akımlar, Kolektif Film Üretimi, Deneysel Sinema, Sinemada Animasyon ve Festivallerin Filmler Üzerinde Etkisi gibi başlıklarda söyleşi ve atölyeler yer aldı. Etkinliğe Türkiye’den birçok sinemacı ve sektör çalışanının yanı sıra 10 yıldır Irak’ta düzenlenen Duhok Uluslararası Film Festivali’nin direktörü Şevket Emin Korki, Selanik Film Festivali yöneticilerinden Yannis Palavos ve Insh'allah a Boy filminin yönetmeni Amjad Al Rasheed gibi uluslararası isimler de konuk oldu.
III. Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nın ardından, etkinliği Sinema Adası kurucusu Esra Güzel ile konuştuk.

Sinema Adası kurucusu Esra Güzel, Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nda | Kaynak: Sinema Adası
Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nı düzenleme fikri nasıl ortaya çıkmıştı? Yıllar içinde etkinliğin içeriğinde ya da organizasyonunda nasıl değişiklikler oldu?
Sanat dallarına ve özellikle sinema endüstrisine dışarıdan bakıldığı zaman (sektör içinde bile olsanız) bilgi ve tecrübeye ulaşılmanın “zor ve imkansız” olduğuna dair bir algı var. Her şey zor, imkansız, büyük ve büyüleyici gözüküyor. Bilgiye ulaşmanın ve paylaşmanın bu kadar zor olmaması gerektiği düşüncesi ile yola çıktık. Sinema bütün sanat dallarını kapsadığı için sinema üretimine dokunan her şeyin konuşulması ve bir tema çevresinde tartışılmasının gerekli olduğu düşüncesi de motivasyon kaynaklarımızın başında geliyor. [Bu etkinlikte] sinema profesyonelleri hem bir araya gelip bilgi ve tecrübelerini paylaşıyor hem de sinema üretiminin sorunlarını kendi içlerinde konuşarak çözüm önerileri getiriyorlar. Bir arada olmak ve sorunları tartışıp çözüme kavuşturmaya dair adımlar atılması sinema endüstrisinin gelişimi ve dönüşümü açısından da çok önemli. Bu yüzden Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nı çok değerli buluyorum.
Yıllar içerisinde değişimi konusunda daha radikal panel temaları seçmemizi, kısa film gösterimleri ve uluslararası konukların da dahil olmasını söyleyebilirim. Her geçen yıl geliştirerek devam ediyoruz.

III. Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları | Kaynak: Sinema Adası
Adı üstünde, Sektör Buluşmaları. Fakat sonuçta sektörle ilişkisi olmayan, genel izleyiciye de açık bir etkinlik düzenliyorsunuz. İzleyicinin katılımı nasıl, ya da bunu arttırmak hedefleriniz arasında mı?
Sektör Buluşmaları artık her yıl haziran ayında beklenen bir etkinlik haline geldi. Sadece sektör içi bir buluşma olmuyor, ilgi duyan bütün sinemaseverler panellere ve söyleşilere izleyici olarak katılabiliyor. Her sene izleyici katılımları artarak devam ediyor. Etkinliğe son birkaç ay kala ne zaman başlayacağına dair mesaj ve e-postalar alıyoruz. İlgi ile takip edilmesi ve merak edilmesi bize mutlu ve motive ediyor. Açıkcası spesifik bir izleyici arttırmak gibi bir hedefimiz yok, sinemaya ilgili olan izleyiciler bizi buluyorlar. Bu sene İzmir, Ankara ve Eskişehir’den de sadece etkinlik için gelenler katılımcılar vardı. Bizi yalnız bırakmadıkları için çok teşekkür ederiz.
Bu yıl ilk kez film gösterimleri de etkinliğin bir parçası oldu. Bunun etkinliğe katkısı ne oldu ve gelecek yıllarda film gösterimlerine devam edecek misiniz?
Antalya Altın Portakal Film Festivali’ne seçilen kısa film finalistleri toplu olarak hiç gösterilmedi. Seçilen 13 kısa filmi eşzamanlı olarak 4 şehirde özel gösterim olarak seyirci ile buluşturduk. İstanbul'daki gösterimimiz Sinematek/Sinema Evi'nde MUBI işbirliği ile gerçekleşirken, aynı anda Ankara Kült Kavaklıdere Sineması, İzmir Karaca Sineması ve Diyarbakır Mordem Sanat Merkezi işbirliği ile seyirci buluştu. Bu işbirlikleri ve gösterimler bizim için çok kıymetli ve sonsuza kadar da özel kalacaktır.
Film festivallerinin sebebi her ne olursa olsun iptal edilmesi kabul edilebilir bir konu değildir. Film üretim süreci özellikle bir yönetmen, yapımcı, kurgucu için sancılar, zorluklar ve umutlarla geçerken, filmlerinin izleyici ile buluşması üreticilerin en büyük motivasyon kaynaklarından biri. Bu motivasyon kaynağına ulaşamamaları her ne şekilde olursa olsun engelleniyorsa bu büyük bir hayal kırıklığı ve hüsrandır. Karşımıza türlü engeller çıksa da yine de onlara yeni, alternatif çözümler bulabileceğimize inanıyorum. Bu özel gösterimler de bunun bir yansıması. Bu gösterimler bu seneye özel bir programdı, gelecek seneler için şu an böyle bir planımız yok ama tabii süreç içerisinden başka formatlarda gösterimler yapabiliriz.

Cem Altınsaray ve Burak Göral, "Ne izliyorsak oyuz!: MUBI" panelinde | Kaynak: Sinema Adası
Dijital platformlar Türkiye dışında olduğu gibi son yıllarda Türkiye’de de sektörün önemli bir parçası haline geldi, bu platformlar ilk yıldan beri Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nın programında da bir şekilde yer buluyorlar. Dijital platformlar arasındaki rekabet sektörü ve yaratıcı üretimi nasıl etkiliyor? Katılımcıların dijital platformlar konusunda merak ettikleri genelde neler oluyor?
Üç senedir dijital platformalara panellerimizde yer veriyoruz. Katılımcıların ve herkes tarafından merak edilen soruların başında şu sorular geliyor; platforma projenin nasıl sunulduğu, proje seçim kriterlerinin ne olduğu, nasıl dosya hazırlamak gerektiği ve nasıl iletişim sağlanacağına dair sorular... BluTv, MUBI gibi dijital platformlarla ayrıca BKM gibi büyük yapım şirketleri ile gerçekleştirdiğimiz panellerde bu sorular da cevaplandırılıyor.

III. Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları | Kaynak: Sinema Adası
Sinematek Günleri: Sektör Buluşmaları’nın katılımcılar arasında işbirliklerine vesile olduğunu, etkinlikteki oturumlarda konuşulanların bir şekilde sektörde uygulandığını gözlemleyebiliyor musunuz? (Ya da böyle bir beklentiniz var mı?)
Sektör Buluşma Günleri’nin katılımcılar arasında işbirliklerine aracı olduğunu çok net bir şekilde söyleyebilirim. İlk sene gerçekleşen etkinliğimizde gönüllü olarak aramızda olan ekip arkadaşımız 3 senedir BluTv’de çalışıyor. Yine ilk sene izleyici olarak etkinliğe gelen Ersen Akkol iki senedir etkinliğimizin program koordinatörlüğünü yapıyor. Etkinlik sonrasında yıl boyunca e-posta ve mesajlar alıyoruz, etkinlikte tanışıp çalışmaya başladıklarını söyleyen pek çok kişi oluyor. Bu örnekler ilk aklıma gelenler. Bir şekilde vesile olmak amacımıza ulaştığımızı gösteriyor.
Panelde konuşulan sorunlar ve onlara dair çözüm önerilerini birkaç ay içerisinde sonuçlarını aldığını görmüyorum. Bu uzun vadeli bir süreci kapsıyor. Panellerde sorunun kaynağına inerek ilk önce farkındalık kazanıldığını ve geçen zaman içerisinde ise çözümlere dair uygulamalı adımlar olacağına dair inancımız tam. Tarihe baktığımız zaman da sorunlar ve onlara dair uygulamalı çözümler de böyle süregelmiştir.
Bütün panellerimizi kayıt altına alıyoruz. Sinema tarihi açısından oldukça önemli bir etkinlik serisi olduğunu düşünüyor ve bunu çok önemsiyoruz. İleride dönüp etkinlikte gerçekleşen paneller izlendiğinde o dönemin sosyolojik, ekonomik ve psikolojik birçok elementini çözümleyebilirler. Ayrıca bu panellerde konuşulan konuları ve tartışmaları bir kitapta toplamayı düşünüyoruz. Gelecekteki sinema öğrencileri ve sinemaseverler için başucu kitabı olacağına ve gerekli araştırmalarında kullanacaklarını düşünüyorum.
Jeff Nichols’un motorcularından Céline Dion’un kariyerine, sessiz sinemadan açık hava sinemasına; bu hafta sinemalarda, evde ve şehirde izleyebileceğin birçok seçenek var.
• Evde:

I Am: Céline Dion | Kaynak: The Hollywood Reporter
- The Edge of Heaven / Auf der Anderen Seite (2007, Fatih Akın) 21 Haziran’da MUBI’de,
- Lohusa (2024, Kıvanç Baruönü) 21 Haziran’da Netflix’te,
- The Others (2001, Alejandro Amenábar) 23 Haziran’da MUBI’de,
- I Am: Céline Dion (2024, Irene Taylor) 25 Haziran’da Prime Video’da,
- My Lady Jane (2024-..., Gemma Burgess) 27 Haziran’da Prime Video’da yayınlanıyor.
• Şehirde:

Le roman de Carpentier | Kaynak: Sinematek/Sinema Evi
- The Boy and the Heron / Kimitachi wa dô ikiru ka (2023, Hayao Miyazaki) Bir Film’in Açık Hava Sineması gösterimleri kapsamında 21 Haziran Cuma saat 21.30’da İstanbul Yelken Kulübü’nde gösteriliyor.
- Le roman de Carpentier (1913, yönetmeni bilinmiyor) Sessiz Perşembe gösterimleri kapsamında, 27 Haziran Perşembe saat 20.00’de Sinematek/Sinema Evi’nde gösteriliyor.
• Bu arada:
Eğer popüler olanları, en çok konuşulanları kaçırmak istemiyorsan:

Inside Out 2 | Kaynak: Disney Movies
- 7-13 Haziran haftasında en çok izlenen film Türkiye’de (72.928 seyirci) The Garfield Movie (2024, Mark Dindall), ABD’de (79.240.120$ hasılat) Bad Boys: Ride or Die (Adil El Arbi ve Bilall Fallah),
- 14-16 Haziran hafta sonunda en çok izlenen film Türkiye’de de ABD’de (154.201.673$ hasılat) Inside Out 2 (2024, Kelsey Mann),
- 19 Haziran itibarıyla haftanın en popüler yapımı IMDb’ye göre The Boys (2019-..., Eric Kripke), Letterboxd’a göre Inside Out 2 oldu.
- Bad Boys: Ride or Die, The Garfield Movie ve Inside Out 2 ülkemizde halen gösterimde, The Boys ise Prime Video’da izlenebiliyor.
Dolu dolu yayın akışıyla Odea Radyo yaz boyunca yanında
Yaza nasıl başlarsan o şekilde devam edermiş. Evet, bunu biz uydurduk ama haksız da değiliz. İzlenecekler, okunacaklar, gezilecekler ve elbette dinleneceklere ajandamızda şöyle güzel bir yer açarsak hem keyfi yerinde hem mutlu tam kıvamında bir yaz geçirebiliriz, değil mi?
Bugünkü Duende’nin İzleme Listesi’ne baktıysan şimdi biz de senin için Odea Radyo’nun yayın akışını sıralayalım. Türkiye’nin 24 saat yayın yapan ilk ve tek banka radyosu Odea Radyo’da;
- Her gün 13.00’te Yatırım Odaklı Sesli Makaleler,
- Her gün 15.00 ve 20.00’de Güzem Yılmaz Ertem ile birikimleri nasıl doğru yöneteceğimiz konusunda yol gösteren Yatırım Odaklı Podcast,
- Her pazartesi 17.00’de yatırım yapmayı farklı perspektiflerden değerlendirmek için Yatırım Üçgeni,
- Her çarşamba 16.00’da nefis bir müzik seçkisi için Murat Babalık ile Muhtelif,
- Her perşembe 16.00’da gezmiş ve gezecek olanlara, müzik seçkisi için Sena Durmaz Aktaş ile Veni Vidi Listen,
- Her cuma 16.00’da gündemde konuşulan dizi ve filmlerden öneriler için Teoman Aydınlı ile Ne İzlesem?,
- Her pazar 11.00’de Çiçek Cora seçkisiyle Klasik Müzik Saati seni bekliyor.
Dahası: En güzeli ise kaçıranlar ve bir daha dinlemek isteyenler için programlarda kulağımıza çalınan ne şarkı varsa hepsine Spotify’dan da ulaşılabiliyor. Yukarıda senin için sıraladığımız Odea Radyo akışından dilediğin programın Spotify hesabına ulaşabilirsin.
Odea Radyo, Karnaval uygulamasıyla akıllı telefonlarda, tabletlerde ve istediğin her yerde seninle.

Boy and the Heron | Kaynak: İKSV
Bu yaz açık hava sinemalarının favorilerinden olacak gibi gözüken, En İyi Animasyon Film Oscar ödüllü Boy and the Heron hakkındaki “Miyazaki’nin vedası” başlıklı yazıyı buradan okuyabilirsin.







