Haberler
Veri İhlalleri
Para Cezaları
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Makale & İnceleme
Öneriler

TikTok'a ceza, ABD'de veri koruma yasaları, Otomobiller hangi verileri topluyor?

TikTok'a verilen 345 milyon Avroluk ceza, ABD'den yeni veri koruma yasası, Hollanda'da tüketiciler tarafından Google'a toplu dava ve daha fazlası bu sayımızda.
21 Ağustos - kvkkarar.com - Verini Koru
kvkkarar.com ile birlikte

Türkiye'nin ilk KVKK arama motoru: KVKK ARAR

Hiç araştırdığınız bir dava konusunda saatlerce örnek karar aradığınız oldu mu? Muhtemelen "evet" cevabını verdiniz.

Daha fazlasını öğren →

canva

canva

Herkese yeni bir haftanın ilk gününden merhaba! Bu haftaki bültenimiz yine dopdolu. Keyifli okumalar!

Haberler

• ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi (ODNI); ses, video ve coğrafi konum verilerini kaydedebilen kıyafetlerin geliştirilmesi için SMART ePANTS Programı'na 22 milyon dolar bütçe tahsis etti. Giyilebilir teknoloji girişimi eğer başarılı olursa, yıkanabilir giysiler ABD istihbarat topluluğu mensupları ya da yüksek stresli ortamlarda çalışanlar tarafından kullanılacak.

• Avrupa Komisyonu, bu aralar gündemden düşmeyen Dijital Piyasalar Yasası çerçevesinde uyum geçişi denetçisi belirledi. Bu kapsamda Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta ve Microsoft'un çekirdek platform hizmetlerini ilgili düzenlemede öngörülen yükümlülüklerine tam uyumlu hâle getirmek için altı ay süreleri olduğu belirtildi.

• T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 6 Eylül 2023 tarihinde açıklanan Orta Vadeli Program 2024-2026 (OVP) ile önümüzdeki yaklaşık iki buçuk yıllık süre diliminde hedefler ve beklentiler ortaya konuldu. Ağırlıklı olarak makro ekonomik hedeflerin açıklandığı Program'da, dijital dönüşüm, siber güvenlik, veri koruma ve işleme, büyük veri, blokzincir, bulut bilişim, yapay zeka gibi konulara da yer verildi.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)’nın Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) başta olmak üzere AB müktesebatına uyum sürecinin öngörülen takvim çerçevesinde 2024’ün 4. çeyreğine kadar tamamlanması öngörülüyor.

Detay: OVP'nin tam metnine linki tıklayarak ulaşabilirsiniz.

• Oslo Bölge Mahkemesi, Meta ile Norveç Veri Koruma Otoritesi (“Datatilsynet”) arasındaki davada Meta aleyhine karar verdi. Temmuz ayında Datailsynet, Facebook ve Instagram'da davranışsal pazarlamaya geçici bir yasak getirmişti. Meta ise yasağın tedbiren kaldırılmasını talep etmiş ancak başarısız olmuştu. Oslo Bölge Mahkemesi, Datatilsynet’in kararını onadı ve ihtiyati tedbir için herhangi bir yasal dayanak olmadığını belirtti. Meta, ilgili uyuşmazlığın yanı sıra idari kurumları şikayet eden yeni taleplerini de ilgili mercilere iletti.

Datatilysnet'in konuyu Avrupa Veri Koruma Kurulu'na sunması bekleniyor. 

• Kâr amacı gütmeyen Mozilla Vakfı tarafından yürütülen araştırmada 25 otomobil markası mahremiyet ve kişisel verilerin korunması bakımından derinlemesine incelendi. Markaların tamamının gizlilik ve güvenlik konusunda sınıfta kaldığı rapora yansıdı.

Yapılan açıklamaya göre araç kullanma hızınızdan aracı nerede kullandığınıza, hangi müzikleri dinlediğinizden tıbbî bilgilerinize ve hatta genetik bilgilerinize kadar pek çok kişisel verinin toplanabildiği tespit edildi. Markaların %84’ü kişisel verileri; hizmet sağlayıcılar, veri komisyoncuları ve hakkında çok az bilgi sahibi olduğumuz veya hiçbir şey bilmediğimiz diğer işletmelerle paylaşabileceklerini, 25 markanın 19’u ise kişisel verileri satabileceklerini söylüyor.

Detay: Rapora linkten ulaşabilirsiniz. 

•  08 Eylül 2023 tarihli ve 32303 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” m. 48 uyarınca bahsi geçen Yönetmeliğin 158. maddesinin 1. fıkrasında öğrencilerin kişisel verilerini korumaya yönelik birtakım değişiklikler yapılırken yine aynı amaçla aşağıdaki gibi yeni bir fıkra (m.158/4) eklendi.

(1) Yönetici ve öğretmenlerce; …

(e) Öğrencilerin kişisel verilerinin güvenliğinin sağlanması konularında veli veya aileyle diğer ilgili kurum ve kuruluşlarla da işbirliği yapılarak gerekli tedbirler alınır….

(4) Okul yönetimince;

a) Başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla, öğrencilere ait kişisel verilerin işlenmesine ilişkin iş ve işlemler 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yürütülür.

(b) 6698 sayılı Kanunda yer verilen, kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesini mümkün kılan durumlar dışında öğrencilere ait kişisel veriler veli/vasi veya ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.”

• Delaware Valisi John Carney, Eyalet içi kişisel veri korumayı hedefleyen Delaware Personal Data Privacy Act düzenlemesini imzaladı. Yasa, 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek. Böylelikle Delaware, ABD’de veri mahremiyeti hakkında kapsamlı bir yasanın bulunduğu 12. eyalet olacak.

• Hollanda'da 82.000 tüketiciden Google'a toplu dava!

Hollanda'da, Tüketiciler Derneği (Consumentenbond) ve Gizlilik Koruma Vakfı, Google'ın "çevrimiçi reklam açık artırmaları aracılığıyla bireylerin kişisel verilerini sürekli olarak gözetlediğini ve paylaştığını" iddia ederek Google'a karşı ihlalin sona erdirilmesi ve her bir Google kullanıcısı için 750 Euro tazminat istemli dava açmaya hazırlanıyor. Davacı dernek ve vakfın internet sitelerinden yaptığı çağrılara 82.000 civarı kişinin başvuru yaptığı belirtildi. 

2012 sonrasında Google hizmetlerini kullanan ve 16 yaşından büyük herkes herhangi bir yargılama gideri ve avukatlık ücreti ödemeden dava için kaydolabiliyor. Consumentenbond, davanın kazanılması halinde hak edilen tazminat üzerinden belirli bir pay alacağını belirtti.

• Amerika Birleşik Devletleri’nde Kaliforniya Eyaleti Başsavcısı, konum gizliliği uygulamalarının Kaliforniya tüketici koruma yasalarını ihlal etmesi üzerine Google ile 93 milyon dolarlık bir uzlaşmaya vardı. Uzlaşma, Kaliforniya Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen bir soruşturma üzerine verildi. Soruşturmada, Google'ın tüketici profili çıkarma ve reklam amaçlı olarak kullanıcıların konum verilerini rıza olmaksızın topladığı, bunu yaparken de tüketicileri doğru bilgilendirmediği tespit edildi. Google, 93 milyon dolar ödemenin yanı sıra, gelecekteki yanlış uygulamaları engellemek için aşağıdaki şartları da içeren birtakım şartlarını kabul etti:

  • Konumla ilgili hesap ayarlarını etkinleştirirken kullanıcılara ek bilgi göstermek,
  • Konum takibi hakkında daha fazla şeffaflık sağlamak,
  • "Konum Teknolojileri" web sayfası aracılığıyla kullanıcılara Google'ın topladığı konum verileri ve bunların nasıl kullanıldığı hakkında ayrıntılı bilgi sağlamak,
  • Kullanıcılara, konum bilgilerinin reklam kişiselleştirmesi için kullanılabileceğini açıklamak,
  • Kullanıcılar için reklam hedefleme profilleri oluşturmak üzere Konum Geçmişi verilerini kullanmadan önce kullanıcılara konuyla ilgili açıklama yapmak,
  • Gizlilik üzerinde önemli bir etkisi olacak konum belirleme ve reklam kişiselleştirme aydınlatmalarında yapılan tüm önemli değişiklikler için Google'ın kendi Gizlilik Çalışma Grubu tarafından inceleme yaptırılması ve yeni belgelere bu ekip tarafından onay verilmesi.
Veri İhlalleri

• Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”), veri sorumlusu sıfatını haiz olan Hotiç Ayakkabı San. ve Tic. A.Ş. tarafından Kuruma gönderilen kişisel veri ihlâli bildirimi doğrultusunda bir kamuoyu duyurusu yayınladı.

İlgili duyuruya göre yukarıda bahsi geçen veri sorumlusu tarafından SMS ve e-posta hizmeti alınan veri işleyenin kullanmakta olduğu platformlara saldırıda bulunulduğu ve 2 milyona yakın müşterinin iletişim bilgilerine erişildiği ve bu kişilere oltalama tekniği ile mesajlar gönderildiği tespit edildi. İhlalden etkilenen kişilerin [email protected] e-posta adresinden veya 0850 288 44 82  numaralı telefondan bilgi alabileceği kayıtlara yansıdı. 

• Doğan Trend Otomotiv Ticaret Hizmet ve Teknoloji A.Ş. ve Suzuki Motorlu Araçlar Pazarlama A.Ş. şirketlerinden veri ihlali bildirimleri!

Yukarıdaki her iki ihlale de bakıldığında veri sorumlusu şirketlerin çağrı merkezi alt yapı hizmetinin sağlanması konusunda aynı tedarikçi ile çalıştıkları görülüyor. Zira veri ihlallerinin tamamında, hizmet satın alınan ve geçtiğimiz haftalarda da veri ihlali bildirimi yayınlanan Vodatech Bilişim Proje Danışmanlık şirketinin sunucularına yapılan siber saldırı sonucu depolama aygıtlarında bulunan verilerin şifrelenmek suretiyle erişilemez duruma gelmesiyle gerçekleştiği bildiriliyor.

• Johnson & Johnson Health Care Systems; CarePath müşterilerini, bir veri ihlâlinin gerçekleştiği konusunda bilgilendirdi.

İhlâlde yer alan kişisel bilgilerin ise şunları içerebileceği belirtildi: bireylerin adları, iletişim bilgileri, doğum tarihleri, sağlık sigortası bilgileri ve Janssen CarePath uygulamasına sağlanan ilaçlar ve ilişkili durumlar hakkında bilgiler. Janssen'in servis sağlayıcısı IBM'in gerçekleştirdiği inceleme sonucunda, ilgili veri tabanına 2 Ağustos 2023 tarihinde yetkisiz erişim sağlandığı tespit edilse de erişimin kapsamı belirlenemedi.

Para Cezaları

•  İrlanda Veri Koruma Komisyonu'ndan TikTok'a 345 milyon Euro para cezası!

Komisyon'un bugün yayımladığı kararda reşit olmayan Tiktok kullanıcılarının hesaplarının varsayılan hesap ayarı olarak herkese açık olması, bu hesaplarda herkese açık yorumlara izin verilmesi, kullanıcı kaydı sırasında yaş doğrulaması yapılmaması, bir yetişkinin bir çocuğun hesap ayarları üzerinde kontrol sahibi olmasını sağlayan aile eşleştirme planının çocuk kullanıcıyla eşleştirilen yetişkinin bir ebeveyn veya vasi olup olmadığına yönelik kontrol mekanizması kurulmaması gibi birçok ihlal sebebiyle Tiktok'a 345 milyon € para cezası verildi. 

• Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyetlerini gösteren Reklam Kurulu'nun geçtiğimiz haftalarda yayımladığımız bültenlerde yapmakta olduğu soruşturmalardan bahsetmiştik. İlgili Kurul bu bağlamda tüketicileri mağdur ve manipüle eden yapay zeka uygulamalarını ciddi şekilde cezalandıracağının sinyallerini vermişti. 

Geçtiğimiz günlerde Kurul tarafından yapılan açıklamada incelenen 120 dosyaya yönelik durdurma kararı alındığı belirtilirken bunun yanı sıra üç dosya hakkında 12.231.501 TL tutarında da idari para cezasının uygulandığı açıklandı.  

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Türkiye'nin ilk KVKK arama motoru: KVKK ARAR


Hiç araştırdığınız bir dava konusunda saatlerce örnek karar aradığınız oldu mu? Muhtemelen "evet" cevabını verdiniz.

İşte KVKK Arar, kişisel veriler alanında aradığınız kararlara saniyeler içerisinde ulaşabilmeniz için onlarca KVK Kurumu ve GDPR kararlarını sizin için filtreliyor, özetliyor ve size sunuyor.

KVKK Arar'ı kullanarak:

📌 Kişisel Veriler alanında verilmiş tüm kararları ihlal konusu, tarih, ihlal edilen kanun maddesi ve sektör başlıklarında filtreliyor,

📌 Avrupa ülkelerinde GDPR kapsamında verilmiş farklı dildeki kararların Türkçe özetlerini size sunuyor,

📌 KVK Kurumu tarafından yayımlanmamış "Sadece KVKK Arar'da" etiketine sahip karaları size listeliyor,

Dahası: Yeni yayınlanan KVK Kurumu kararlarına aynı gün kvkkarar.com adresinden ulaşabiliyorsunuz. Bu hafta yayınlanan kararlar: Karar 1, Karar 2.

KVKK Arar'ı 15 gün ücretsiz denemek için aşağıdaki butondan "APOSTO" kodu ile aboneliğinizi başlatabilirsiniz.

ÜCRETSİZ DENEYİN

Makale & İnceleme

Çevrimiçi davranışsal reklamcılık: Dost mu düşman mı?

Alegorik Bir Anlatı

Çevrimiçi davranışsal reklamcılık: Dost mu düşman mı?

“Yakın arkadaşınızın oğlunun doğum günü yaklaşıyor ve siz hediye olarak bir ayakkabı almayı düşünüyorsunuz. En yakın AVM’ye gittiniz ve bir ayakkabı mağazasına girdiniz. Onlarca çeşit çocuk ayakkabısına bakarken arkanızda bir satış elemanı gözlerini fal taşı gibi açmış bütün hareketlerinizi izliyor. İlk başta çok aldırmıyorsunuz ama sonra git gide rahatsız oluyorsunuz ve dükkanı terk ediyorsunuz. Rahatsız edici satış görevlisinden kurtuldunuz ve şimdi evde güzel bir yemek yapmanın hayalini kuruyorsunuz. Bu hayalle bulduğunuz ilk markete giriyor ve reyonların arasında gezinmeye başlıyorsunuz. Derken bir görevli yanınıza gelip “Merhaba efendim size nasıl yardımcı olabilirim?” diye soruyor. Siz de makarna sosu için fesleğen aradığınızı ancak bulamadığınızı söylüyorsunuz. Reyon görevlisi sizi fesleğenlere yönlendiriyor. Tam arkanızı dönüp giderken reyon görevlisi arkanızdan sesleniyor “Efendim bu arada çocuk ayakkabısı arıyorsunuz sanırım. Dilerseniz sizi ilgili reyona yönlendirebilirim. Aradığınız ayakkabıyı tam olarak burada bulabileceğinizi biliyorum!”

Bir anda donup kalıyorsunuz. Görevli, arkadaşınızın oğlu için hediye baktığınızı nerden biliyor?”

Yukarıda aktardığımız durum aslında günlük hayatta hepimizin başına sıklıkla geliyor. Yalnızca ziyaret ettiğiniz yerler bir ayakkabı dükkanı veya bir market değil, onun yerine internet sayfaları. Sizi takip eden kişi de bir satış görevlisi gibi kanlı ve canlı değil, onun yerine internet sitesindeki faaliyetlerinizi gözlemleyen ve sizin hakkınızda bir profil oluşturup “ne satın almak isteyebileceğinize” karar veren veri sorumlusu.

Peki bu faaliyet nasıl gerçekleştiriliyor? 

Öncelikle çevrimiçi davranışlarınız aracılığıyla sizin hakkınızda bir profil oluşturuluyor. Bu profilin oluşturulması için genellikle sosyal medya hesabınızda, arama motorlarında (Google, Yahoo, Bing vb.) gerçekleştirdiğiniz aramalar ve mesajlaşma uygulamalarındaki konuşma içeriklerinizde (Whatsapp, Telegram vb.) paylaştığınız bilgiler toplanıyor veya ziyaret ettiğiniz internet sitelerindeki çerezler[1] aracılığıyla gerçekleştirdiğiniz hareketler (olaydaki satış temsilcisinin yaptığı gibi) izleniyor ve kaydediliyor. Daha sonra bu profile göre “hoşunuza gidebilecek şeyler” belirleniyor ve aynı internet sitesini tekrar ziyaret ettiğinizde veya ziyaret ettiğiniz bir başka internet sitesinde bu içerikler size sunuluyor. Pek tabii bu faaliyetin gerçekleştirilebilmesi için arka planda pek çok uygulama kullanılıyor ve özellikle yapay zekadan bu süreçte sıklıkla faydalanılıyor. Pek tabii bu faaliyetin gerçekleştirilmesi için veri sorumlusunun önceden sizi bu konuda bilgilendirmesi (aydınlatma yükümlülüğü) ve bu faaliyetin yürütülebilmesi için izninizi alması (açık rıza) gerekiyor. Uygulamada bu faaliyet sıklıkla çerezler aracılığıyla söz konusu olduğu için faaliyete ilişkin onay da pazarlama/reklamcılık çerezlerine onay verilmesi yoluyla alınıyor.

Çevrimiçi davranışsal reklamcılık: Dost mu düşman mı?

Yazının başında da bahsettiğimiz gibi Çevrimiçi Davranışsal Reklamcılık (“ÇDR”) faaliyetleri sıklıkla uygulanıyor. O kadar ki, bir yerlerden bize reklam gösterilmesini neredeyse engelleyemiyoruz. Kimilerine göre bu faaliyet hem tüketicinin hem de reklamı gösteren veri sorumlusunun lehine işleyen bir mekanizma çünkü kişi ihtiyacı olduğu (veya ihtiyacı olduğunun farkında dahi olmadığı) ürüne saatlerce pazar araştırması yapmadan kolaylıkla ulaşabiliyor, ürünü satmak isteyen kişi de müşteri bulmak ve müşteriyi memnun etmek için ilave bir efor sarf etmek zorunda kalmıyor. Kısacası alan da mutlu, satan da mutlu!

Öte yandan, yukarıda biraz da dramatize ederek aktardığımız durum, mahremiyet bakımından sakıncalar barındırıyor. Öncelikle çevrimiçi  faaliyetlerin izlenmesi, kişilerde “izleniyor olma” hissine sebebiyet verebiliyor ve bir nevi paranoya oluşturabiliyor. Belki de daha önemlisi, faaliyet aracılığıyla kişilerin hangi hareketlerinin izleneceğinin sınırlarının belirlenmesi sorunu. Örnek olarak, bir hastalığınız olduğundan şüphelendiğinizde ve bunu internette aratmaya karar verdiğinizde bilgisayarınız yerleştirilmiş olan çerez bu arama faaliyetinizi de takip edebiliyor. Bir anda, en yakın arkadaşınıza dahi bahsetmediğiniz hastalığınıza ilişkin ilaç reklamları görmeye başlıyorsunuz ve esasen sizin için son derece hassas olan bu bilgi (esasen aynı zamanda özel nitelikli bir veri olan sağlık veriniz) kim olduğunu dahi bilmediğiniz kişilerce size ilaç satmak için kullanılıyor. Bir diğer önemli sorun ise ÇDR aracılığıyla çocuklara reklamlar sunulması. Çocuklar algısal düzeyleri gereği reklamlardan daha farklı biçimde etkilenebiliyor. Bu etki sıklıkla psikolojik bakımdan olumsuz etkilere sebebiyet verecek düzeyde ileri olabiliyor. Buna karşılık, ÇDR aracılığıyla hedeflenecek kişinin çocuk olup olmadığının tespit edilmesi hem yasal hem de teknik açıdan çeşitli zorluklar barındırıyor. Özellikle yaş doğrulama mekanizmaların etkisizliği bu noktada belirgin hale geliyor.

ÇDR uygulamalarına ilişkin bu ve benzeri endişeler yaygın kabul görmüş olsa gerek çünkü çeşitli mevzuatlarda bu faaliyet çeşitli şekillerde kısıtlanıyor. Örnek olarak, yeni yayımlanan Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası'nda (35. madde başta olmak üzere) genel olarak çevrimiçi reklamcılık ve özel olarak ÇDR faaliyetleri önemli düzenleme alanı buluyor, çocuklara yönelik faaliyetler kısıtlanıyor ve faaliyet sırasında özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi engelleniyor. Ülkemizde özel bir düzenleme mevcut durumda bulunmasa da Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yayımlanan Çerez Rehberi’nde ÇDR faaliyetlerinden bahsediliyor ve bu gibi faaliyetlerin ancak ilgili kişinin açık rızası doğrultusunda gerçekleştirilebileceği, çerez kurgularının bu doğrultuda şekillendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Sonuç 

Artısıyla eksisiyle, ÇDR faaliyetlerinin açık bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu, bu faaliyet yürütülmeden önce ve yürütülürken son derece dikkatli olunması ve özellikle bu faaliyetlerin kapsamının kesin bir biçimde belirlenmesi ve hedeflenen kişiler aleyhine istenmeyen veya zararlı sonuçlar doğurmaması için gerekli önlemlerin alınması gerektiği son derece açık. İlerleyen süreçte ÇDR faaliyetlerine ilişkin yasal düzenlemeleri daha detaylı aktarmayı planlıyoruz. O zamana kadar, çerezlere onay vermeden bir kez daha düşünmenizi naçizane öneririz.


[1] Çerezlere ilişkin daha çok bilgi almak için Efilli ile ortak olarak hazırladığımız rehberi incelemenizi öneririm.

Bu yazı Verini Koru gönüllüsü Mete Rıza Nemlioğlu tarafından hazırlanarak, 18.09.2023 tarihli bültenimizde yayınlanmıştır.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Öneriler

• Şimdilik bizden bu kadar. Katkılarınızdan ve geri bildirimlerinizden mutluluk duyuyoruz. Özgün içeriklerinizle bizlere katkı sağlamak, veri mahremiyeti farkındalığını adına bizimle iş birliği yapmak için [email protected] adresinden iletişime geçebilirsiniz.

Ayrıca Linkedin,  Twitter ve Instagram hesaplarımızı takip edebilir, websitemizi inceleyebilirsiniz.

Bir sonraki sayımızda görüşmek dileğiyle.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Veri Koruma ve Mahremiyet Gündemi

Veri Koruma ve Mahremiyet Gündemi

Sivil toplum kuruluşu Verini Koru'nun ekibi, Türkiye'de ve dünyada kişisel verilerin korunması alanında yaşanan gelişmeleri yakından takip ediyor ve her Pazartesi sizlerle buluşturmak için bültenler hâline getiriyor.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir