10 Nisan Pazartesi gününden herkese merhaba. Teknoloji dünyasında geçtiğimiz haftanın özetine hoş geldiniz. Geçtiğimiz hafta gündemi Twitter API yasakları, e-scooter düzenlemeleri ve Binance'in yaşadığı sorunlar meşgul etti.
- Teknoloji tarihinde geride bıraktığımız hafta: Apple, tablet bilgisayarı iPad'in ilk nesil versiyonunu 2010 yılında piyasaya sürdü. Microsoft, efsanevi işletim sistemi Windows XP'ye verdiği desteği 2014 yılında resmen sona erdirdiğini ilan etti.
Keyifli haftalar!
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
• Twitter'ın geçtiğimiz hafta ücretli API seçeneklerini duyurmasının ardından, ücretsiz API'ına erişimi tamamen kestiği öğrenildi. Mashable'da yer alan habere göre ücret ödemeye razı olan geliştiricilerin dahi API'a erişimde sorun yaşadığı ortaya çıktı.
- Öte yandan: Substack, Twitter'ın haber bültenlerine tweet yerleştirme yeteneğini beklenmedik bir şekilde kısıtladığını söylerken; Elon Musk'ın “Twitter Files” sızıntısını haberleştirmesiyle tanınan gazeteci Matt Taibbi ise kendisi için işlevsiz hâle gelen platformu terk edeceğini açıkladı. Açıklamanın ardından Musk'ın Taibi'yi Twitter'da takip etmeyi bıraktığı anlaşıldı.
• Twitter'ın "Sizin İçin" akışında önerilen tweet'leri kontrol eden mekanizma da dahil olmak üzere bilgisayar kodunun bir kısmı GitHub'da herkese açık bir şekilde yayımlandı. Elon Musk, Twitter kaynak kodunun gelecekte tamamen açık kaynak hâline getirileceğini açıkladı.
• Twitter'ın klasik kuş logosunun yerini popüler kripto para birimi Dogecoin'in logosu olan "Shiba Inu" aldı. Şirket CEO'su Elon Musk tarafından gerçekleştirilen bir "1 Nisan" şakası olarak değerlendirilen bu hamlenin ardından Musk, değişiklikle ilgili bir de «meme» paylaştı.
- Perde arkası: Twitter logosundaki bu değişiklik, Elon Musk'ın geçtiğimiz yıl tarafına açılan 258 milyar dolarlık Dogecoin davasının reddedilmesi için geçtiğimiz hafta dilekçe vermesinden sadece günler sonra geldi.
• Twitter, doğrudan mesaj (DM) yoluyla gönderilen ve "trans", "transgender", "gay", "lezbiyen", "queer", "biseksüel," ve "interseks" gibi cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği tanımlarını içeren tweet'leri sansürlemeye başladı. Buna göre, bu kelimeleri içeren tweet'leri DM yoluyla bir başka kullanıcıya göndermeniz hâlinde tweet'in önizlemesi yerine sadece bağlantısı gözüküyor.
• Elektronik haberleşmeye ilişkin tedbirleri de içeren 140 sayılı OHAL Kararnamesi Resmî Gazete'de yayımlandı. Kararname ile deprem bölgesinde iletişim sorunlarına neden olan GSM şirketlerine vergi imtiyazları tanındı.
- Detaylar: Kararnameye göre, depremzedelerden OHAL süresince yeni aboneliklerde ilk tesis özel iletişim vergisi tahsis edilmezken; mobil aboneliklerdense 3 ay süreyle telsiz ruhsatname ve kullanım ücreti alınmayacak. GSM şirketleriyse fatura borçlarını iptal etmeleri hâlinde bunları gider olarak gösterebilecek.
• 14 Mayıs'ta gerçekleşecek Cumhurbaşkanlığı seçimine günler kala Instagram, WhatsApp ve Facebook'un çatı şirketi Meta, seçim güvenliği için Türkiye'de "Seçim Operasyonları Merkezi" kurduğunu açıkladı.
- Açıklamalar: Meta, "14 Mayıs’ta yapılacak genel seçimlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde yapılmasına yardımcı olmak amacıyla, uygulamalarımızda asılsız bilgilerin yayılmasını azaltmak ve zararlı içerikleri kaldırmak için insan gücüne ve teknolojiye yatırım yapıyoruz" ifadelerini kullandı.
• Avustralya, güvenlik endişeleri nedeniyle Çin merkezli ByteDance bünyesindeki sosyal medya devi TikTok'un federal hükümete ait tüm cihazlardan yasakladığını duyurdu. Böylece Avustralya, TikTok'a karşı bu yönde harekete geçen en son ABD müttefiki ülke oldu.
- Öte yandan: İngiltere Bilgi Komisyonu Ofisi (ICO), Mayıs 2018 ve Temmuz 2020 kapsayan dönemde çocukların verilerini kötüye kullanma nedeniyle Tiktok'a 12,7 milyon sterlin (yaklaşık 15,9 milyon dolar) ceza verildiğini açıkladı.
• Almanya Federal Veri Koruma ve Bilgi Özgürlüğü Komiseri Ulrich Kelber, OpenAI tarafından geliştirilen yapay zekaya dayalı sohbet robotu ChatGPT’nin veri güvenliği endişeleri nedeniyle engellenebileceğini açıkladı.
- Bir adım geriden: İtalya Ulusal Kişisel Veri Koruma Kurumu da bir süre önce ChatGPT'ye gizlilik ihlali yaptığı gerekçesiyle erişim engeli getirmişti.
- Bununla birlikte: Kanada Gizlilik Denetleme Ofisi, OpenAI'ın yapay zeka robotu ChatGPT hakkında "kişisel verilerin izinsiz olarak toplanması, kullanılması ve ifşa edilmesi" şikayetleri üzerine soruşturma başlattığını duyurdu.
• Google'ın ChatGPT’ye rakip olarak geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu Bard'ın, dünyanın en ünlü komplo teorilerini destekleyici nitelikteki içerikleri oldukça kolay bir şekilde ürettiği ortaya çıktı.
- Detaylar: NewsGuard tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre, hâlihazırda internette var olan yanlış anlatılarla ilgili 100 içerik talebi verildiğinde Bard, bu taleplerden 76'sı hakkında yanlış bilgi dolu makaleler üretirken; ancak 24 tanesini çürüttü.
• Meta da kendisine ait bir yapay zeka programı duyurdu. Belirli nesneleri resim ve videolardan seçebilme özelliğine sahip programın isminin Segment Anything Model (SAM) olduğu açıklandı.
• Alibaba'nın, OpenAI'ın yapay zeka sohbet robotu ChatGPT'ye rakip olarak geliştirdiği "Tongyi Qianwen" isimli sohbet robotunun denenmesi için bazı kurumsal müşterilerine davet kodları göndermeye başladığı duyuruldu. Alibaba Cloud'un web sitesinin yalnızca Çince hizmet vermesi nedeniyle bu modelin öncelikle bu dilde kullanılabileceği düşünülüyor.
- Bir adım geriden: Alibaba'nın Hong Kong Borsasındandaki hisseleri bu ay kendi yapay zeka robotunu başlatmayı planladığını açıklayan raporun yayınlanmasının ardından %2,5 yükselmişti.
• Avustralya'da Hepburn Shire'ın belediye başkanı Brian Hood, ChatGPT'nin rüşvet suçundan hapis yattığı yönündeki yanlış iddiaları düzeltmemesi durumunda OpenAI'yi dava edebileceğini bildirdi. Hood'un OpenAI'ı dava etmesi hâlinde bu, ChatGPT'yi yönelik açılan ilk hakaret davası olacak.
Çocuklar için gerçek zamanlı güvenlik: TCL MOVETIME MT42

Güvenliği ön plana çıkaran TCL MOVETIME MT42, çocuklar için güvenlik özelliklerinin dikkate alınarak geliştirildiği bir akıllı saat olmasıyla dikkat çekiyor.
SOS Acil Durum Butonu çocukların ebeveynlerine kolaylıkla ulaşmasını sağlıyor. Bu buton, çocukların acil durumlarda herhangi bir gecikme yaşanmadan, önceden belirlenmiş kişilerle hemen iletişim kurmasını mümkün kılıyor.
- Güç düğmesine basılı tutarak aktive edilebilen SOS Acil Durum Butonu sayesinde önceden belirlenmiş kişilere hiç bir gecikme yaşanmaksızın ulaşılabiliyor.
- Anne ve babaların kolaylıkla telefonlarına indirebildikleri TCL Connect uygulaması, TCL MOVETIME MT42’nin kaydettiği konum geçmişini ve çocukların anlık konumunu görüntüleyerek gerçek zamanlı konum takibi sağlıyor.
- Uygulamadan izlenebilen güvenli bölgeler oluşturabilen ebeveynler, çocukları güvenli bölgenin dışına çıktığında bildirimle haberdar ediliyor.
- Nano SIM kartıyla kullanılabilen TCL MOVETIME MT42, 4.5G sesli/görüntülü aramaları ve metin mesajlarını desteklemesi sayesinde ebeveynlerle çocukların iletişimi her koşulda mümkün.
- 1,54” ekrana sahip, çocukların kullanımına uygun olarak tasarlanan Kids UI içeriğiyle çocuklar ekranlarını diledikleri gibi kişiselleştirebiliyor ve saat kadranlarını değiştirebiliyor.
Çocuklarınızla her an iletişimde kalmanızı sağlayacak TCL MOVETIME MT42’yi ve diğer TCL ürünlerini incelemek için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.
• Tesla, geçtiğimiz hafta Instagram hesabındaki "4/4 Türkiye" paylaşımından sonra, 4 nisan itibarıyla Türkiye pazarında satışlara başladı. Ülkede ilk kez bir pop-up mağaza ile resmî bir varlık gösteren şirket, gelecek ay Akasya AVM'de de bir mağaza açılacağını bildirdi. Kullanıcılar, 10 bin TL ödeyerek online sipariş oluşturabilecek, Model Y'nin teslimatları ise Mayıs ayında başlayacak. Teslimatların başlamasından önceki süreçte yine İstanbul'da bir de servis merkezi açılması bekleniyor.
- Bununla birlikte: Tesla, 2023 yılı ilk çeyreğinde dünya çapında 422 bin 875 otomobil teslim ettiğini açıkladı. Bir önceki yılın aynı dönemine göre teslimatlatda %36'lık artış yaşayan firma, 421 bin araçlık piyasa beklentisini de geride bıraktı.
• Paris'te elektrikli scooter (e-scooter) kiralama hizmetlerinin yasaklanıp yasaklanmamasına karar vermek için gerçekleştirilen referandum sonuçlandı. Resmî sonuçlara göre katılımcıların %90 oranında kiralanabilir e-scooter'ların yasaklanması için oy kullanmasıyla Paris, e-scooter kiralamayı tamamen yasaklayan ilk şehir oldu.
• İBB Genel Sekreter Yardımcısı ve İETT Genel Müdürü Dr. Buğra Gökce, e-scooter'lar için İstanbul'da izlenecek eylem planını açıkladı. Buna göre; e-scooter'lar için 1500 park alanı açılacak, ilçe belediyeleri ile konumları belirlenen park alanlarının yapımına operatörler de katkı sağlayacak ve park alanlarına park eden kullanıcılardan açılış ücreti alınmayacak.
• Astrolab, SpaceX'in en erken 2026'da kullanılacak yeni nesil uzay roketi Starship'in insansız kargo görevinde "The Flexible Logistics and Exploration" (FLEX) isimli aracı için yer ayırttı. NASA'nın Mars üzerindeki Perseverance isimli aracından büyük olan FLEX'in, robotik bir kolu olduğu ve iki astronot taşıyabildiği duyuruldu.
• İngiliz milyarder Sör Richard Branson’ın sahibi olduğu uzay araştırmaları ve uydu fırlatma şirketi Virgin Orbit, iflas başvurusunda bulundu. Kaliforniya merkezli Virgin Orbit’ten yapılan açıklamada, şirketin uzun vadeli finansman sorununun ardından iflas başvurusunda bulunduğu kaydedildi.
- Bir adım geriden: Şirket geçtiğimiz hafta çalışanlarının %85’lik kısmını oluşturan 750 kişinin işten çıkarılmasına karar verildiğini duyurmuştu. Virgin Orbit, 30 Eylül 2022 tarihinde 243 milyon dolar değerinde varlığının, 135 milyon dolar hacminde ise borcunun olduğunu bildirmişti. Şirketin, İngiltere’den fırlatılan ilk uydu roketi olan “LauncherOne” uçuşu ise başarısız sonuç vermişti.
• NASA, Hubble Uzay Teleskobu ile kazara yeni bir kara delik keşfedildiğini duyurdu. "Görünmez bir canavar" olarak nitelendirdikleri kara deliğin, galaksiler arasında çok hızlı bir şekilde başıboş dolaştığı belirtildi.

NASA, ESA, Leah Hustak
- Bununla birlikte: Kara deliğin arkasında Samanyolu galaksisinin iki katı çapında, daha önce görülmemiş bir şekilde 200 bin ışık yılı uzunluğunda yeni doğmuş yıldızlardan oluşan bir iz bıraktığı ifade edildi.
• Çin merkezli ticari roket şirketi Space Pioneer tarafından üretilen 35 metre uzunluğa ve 150 ton kalkış kütlesine sahip sıvı yakıtlı Tianlong-2 Y1 roketi, Çin’in kuzeyinde bulunan Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden başarılı bir şekilde uzaya fırlatıldı. Bu fırlatma ile Space Pioneer, ilk fırlatmasında yörüngeye ulaşan ilk özel uzay şirketi oldu.
• Kripto para borsası Binance'in Avustralya'daki türev lisansı, Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu (ASIC) tarafından inceleme sonucu iptal edildi. ASIC "perakende ve toptan satış müşterilerinin sınıflandırılması da dahil olmak üzere Avustralya'daki Binance finansal hizmetler işinin hedefli bir incelemesini yürüttüğünü" belirtti.
- Dahası: ASIC açıklamasında Binance'in Birleşik Krallık, İtalya, Japonya ve Singapur'da da düzenleyici eylemler ile karşı karşıya olduğunu not etti.
• Binance'in, Signature Bank'ın ifaslının ardından ABD’deki müşterilerinin dolar mevduatlarını yönetecek banka bulmakta zorlandığı bildirildi. The Wall Street Journal'da yer alan habere göre Binance US, son aylarda doğrudan bankacılık ilişkisi kurmak için Cross River Bank ve Customers Bankcorp ile temaslarında başarılı olamadı.
- Bir adım geriden: Binance US, daha önce nakit para işlemleri için Signature Bank veya Silvergate Capital’ı kullanıyordu. Haberde, her iki finans kurumunun da batmasının ardından, bazı bankaların düzenleyici riskler konusundaki endişeleri nedeniyle Binance US ile iş yapmak konusunda isteksiz olduğu ifade edildi.
• Dijital ödeme sistemleri geliştiricisi Param, Boyner Holding bünyesindeki Hopi'ye 100 milyon dolar değerleme üzerinden azınlık hissesi alarak yatırım yaptı. Ortaklık kapsamında "kredi kartsız taksit" olarak adlandırılan BNPL hizmetlerinin sunulacağı ifade edildi.
- Bununla birlikte: Hopi, önümüzdeki dönemde kullanıcıların altın, gümüş ve Nasdaq ile BİST'ten parçalı hisse satın alınmasına olanak tanıyacağını, bu kapsamda SPK onaylı bir kurum ile yeni bir ortaklığın söz konusu olacağını duyurdu.
• Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, katıldığı Gelecek Üsküdar Girişimcilik Akademisi açılışında Türkiye'nin dünyanın en gelişmiş ilk 20 ekosistemi arasına girmesinde kararlı olduklarını dile getirdi.
- Açıklamalar: Türkiye'de altı tane unicorn olduğunu belirten Varank, "2025 yılı itibarıyla 5 bin melek yatırımcı, 2,5 milyar lira kitlesel fonlama, 5 milyar lira kamu desteği, 2,5 milyar dolar girişim sermayesi yatırımı, 15 turcorn ve 5 decacorna mutlaka ulaşacağız" açıklamasında bulundu.
• Küresel ölçekli ödeme sistemi altyapıları geliştiren Londra merkezli girişim TerraPay, IFC tarafından yönetilen Seri B turda 100 milyon dolar yatırım aldı. 108'den fazla alıcı ülke ile 205 gönderen ülkede 62 ödeme para birimiyle faaliyet gösteren girişim, yeni yatırımı LATAM ve MENA bölgelerinde büyümesini finanse etmeye ek olarak dünya çapında önemli lisans uygulamaları da dahil olmak üzere düzenleyici ve uyum altyapısını genişletmek için kullanacak.
- Geniş açı: Ambar Sur, Ani Sane, Ram Sundaram ve Akbar Hussain tarafından 2014 yılında hayata geçirilen TerraPay, 27 pazarda kayıtlı ve kontrol ediliyor. Girişim, tüm ödemeler için dünya genelinde devamlı, güvenli ve gerçek zamanlı geçiş imkanı sunarak şirketlerin müşterilerine daha şeffaf bir şekilde hizmet vermesini mümkün kılıyor.
• Finansal kurumlar için dolandırıcılık ve sahteciliğe karşı koruma sunan Londra merkezli Quantexa, Seri E yatırım turunda 129 milyon dolar yatırım aldı. Stripe'ın 6,5 milyar dolarlık yatırım turunda da önemli bir yatırımcı olan Singapur'un varlık fonu GIC tarafından yönetilen Seri E turunda değerlemesinin 1,5 milyar dolara ulaşması beklenen Quantexa'nın değerlemesi, yeni yatırımla birlikte beklentileri aşarak 1,8 milyar dolara ulaşmış oldu.
- Bir adım geriden: Seri E turu öncesinde aldığı toplam yatırım miktarı 240 milyon dolar olan Quantexa, Seri D turda 150 milyon dolar yatırım alarak değerlemesini 800 milyon dolar ila 900 milyon dolar arası bir yere çıkarmıştı.
- Öte yandan: Yeni yatırımı yapay zeka teknolojilerini geliştirmeyi desteklemek için kullanacak olan Quantexa'nın hedefinde yeni satın almalar da bulunuyor. Quantexa, Şubat ayında yapay zeka tabanlı risk ve piyasa zekası çözümleri geliştiren Aylien'i satın almıştı.
- Geniş açı: Finansal dolandırıcılık gibi çevrimiçi suçlar, yasa dışı faaliyetleri uzak tutmayı amaçlayan düzenleyiciler için kilit bir odak noktası olmaya devam ediyor. Bu noktada, büyük bankalara ve finansal hizmetlerdeki diğer kişilere, hükümetlere ve diğer büyük kuruluşlara çözümler sunan Quantexa, risk ve uyumluluk alanında kullanıcı kimliklerini doğrulamaya, kara para aklamayı tespit etmeye ve finansal soruşturmalar yürütmeye yardımcı olacak araçlar geliştiriyor.
• Google'ın Londra ofislerindeki 5 binden fazla çalışan, çatı şirketi Alphabet'in dünya genelinde 12 bin çalışanın işine son verme kararı üzerine bir günlük iş bırakma eylemi düzenledi. İngiltere'deki Google çalışanlarını temsil eden "Unite" sendikası, Google'ın çalışanlarının endişelerini görmezden geldiğini ifade etti.
• Amazon, Prime Gaming, Game Growth ve Amazon Games'in oyun bölümlerinde 100'den fazla çalışanını işten çıkardığını duyurdu. CEO Andy Jassy'nin Ocak ayı başında yaptığı açıklamada, maliyetleri düşürmek için yapılan iş gücünü azaltma planı kapsamında 18 binden fazla kişinin etkilenmesinin beklendiği ifade edilmişti.
• Apple'ın kurumsal perakende ekibinde işten çıkarmalar yapılacağı öğrenildi. Bloomberg'ün haberine göre henüz resmî olarak duyurulmayan işten çıkarmaların "geliştirme" ve "muhafaza" ekiplerinden yapılacağı ifade edilirken, Apple'ın bu kararı sektördeki benzer gelişmelerin aksine toplu işten çıkarma olarak değil, yeniden yapılanma olarak tanımladığı belirtiliyor.






