• Metropoll Araştırma, partilerin oy oranlarına dair yaptığı anketin sonuçlarını paylaştı. Kararsızlar oransal olarak dağıtıldıktan sonra hem AK Parti ve MHP'nin, hem de altılı masayı oluşturan partilerin toplam oy oranları %40'ın biraz üzerinde çıktı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2018 genel seçimine göre AK Parti ve MHP oy kaybederken CHP ile Saadet Partisi'nde değişim olmadığı, yeni kurulan partilerin yanı sıra İYİ Parti ve HDP'nin oylarını az da olsa artırdığı görüldü.&nbsp;</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2022/8/2/1662461409393.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Oy oranları" ratio="1.49" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Spektrum

Siyasette net açıklamalar olmamakla birlikte erken seçim iddiaları sürüyor. Ekonomide verilen kararlar ve hem hükümet hem de muhalefet kanadının söylemleri iddiaları güçlendiriyor. Tüm bunların anketler üzerinde yansımaları da açıkça görünüyor.PİAR Araştırma Şirketi,&nbsp;Türkiye’nin 26 ilinde 2 bin 520 katılımcıyla gerçekleştirdiği son seçim anketi sonuçlarını geçtiğimiz günlerde paylaştı. Ankete göre kararsızlar dağıtılınca AK Parti'nin oy oranı %30,6, CHP %26,6, MHP %8,7, HDP %11,5, İYİ Parti %12,4, DEVA Partisi %6,0 ve Saadet Partisi ise %1,3 oy oranına ulaştı.Anketin sonuçları AK Parti ve ittifakı MHP’nin ise oy oranlarının ciddi oranda düştüğü şeklinde yorumlandı.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Oy düşüşü yeni alternatifler mi aratıyor?&nbsp;</h2>Oy oranlarının anketlerdeki düşüşünün hükümet kanadında bir karşılığı olmadığını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz haftalarda "Özellikle son dönemde ortaya atılan anketlerin kimler tarafından ne amaçla yapıldığı ortadadır. Bu tür anketlerle manipülasyonlardan ciddi anlamda bıktık.” sözleriyle belirtmişti. Ancak son haftalarda Cumhur İttifakı’nın seçimle ilgili farklı yöntemleri değerlendirmesinden bu ifadelerin çok da geçerli olmadığı çıkarılabiliyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neler oluyor?&nbsp;</h2>Erken seçim olmasa dahi seçim tarihinin yaklaştığı bir gerçek. Buna yönelik yalnızca Cumhur İttifakı değil Millet İttifakı ve diğer partilerin de çalışmaları bulunuyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">6 parti koalisyonu: CHP, İYİ Parti, Gelecek Partisi, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve Demokrat Parti’nin temsilcileri geçtiğimiz ay bir araya gelerek "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem" vaadi üzerine bir seçim çalışması gerçekleştirdiklerini açıklamıştı. Partilerin bu konu üzerine çalışmalarının sürdüğü ve ayrıntılı olarak her konuda fikir birliği sağlamaya çalıştığı biliniyor.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Baraj düşürme:&nbsp;Buna karşılık hükümet partisi AK Parti ve ittifakı MHP’nin de farklı çalışmaları bulunuyor. Eylül ayında Cumhur İttifakı yeni seçim yasası çalışmaları kapsamında %10 olan seçim barajının %7’ye düşürülmesi konusunda anlaştıklarını açıklamıştı. Hatta barajın daha da indirilebileceği söylenmiş; daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı açıklamayla %7 üzerinde net bir anlaşma sağlandığını açıklamıştı.&nbsp;</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yeni tartışma: 50+1&nbsp;</h2>Cumhurbaşkanı Erdoğan'la&nbsp;10 Kasım’da görüşen Saadet Partisi lideri Temel Karamollaoğlu görüşmenin ardından cumhurbaşkanının “50+1’in mahsurlu olduğunu anladık. 50+1’i o zaman bu kadar sıkı bir şeye bağlamamamız gerekirmiş. Onun farkına vardık” ifadelerini kullandığını söyledi. Bu ifadeler uygulamanın değiştirilebileceği sinyalinin verildiği şeklinde yorumlandı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">50+1 nedir? Bu sistem Türkiye’de 2017’deki anayasa değişikliğiyle kabul edildi ve 2018'de uygulandı. Basitçe, özellikle Başkanlık sistemiyle yönetilen ülkelerin seçimlerinde uygulanan, başkan adayının seçmenin yarısının oyunu alması ve üzerine bir oy daha alarak çoğunluğu sağlaması kuralı olarak açıklanabilir. Başkanlık sisteminin çoğunluğu gerektirmesi nedeniyle uygulandığı belirtilir. %50+1’in sağlanamaması durumundaysa 15 gün sonra ikinci tur seçimi yapılır. &nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Daha önce ne oldu? 2018 yılında gerçekleşen seçimlerde Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan %52,59 oy oranıyla çoğunluğu sağlayarak Cumhurbaşkanı olmuştu.&nbsp;</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neden eleştiriliyor?&nbsp;</h2>Başkanlık sisteminin başlı başına eleştirilmesinin yanı sıra 50+1 kuralı da yoğun olarak eleştirilen bir metot. “Demokratik olarak çoğunluğun sağlanması” olarak görülse de Türkiye’yi kaosa sürükleyeceğine dair bir görüş de hâkim. Sözcü Gazetesi yazarı&nbsp;Aytunç Erkin’e&nbsp;konuşan Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu Üyesi&nbsp;Cemil Çiçek kuralla ilgili şu eleştiriyi yaptı:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Anayasa toplantısında 50 +1'in hem bugün hem de gelecekte önemli sıkıntılara sebebiyet vereceğini ve Türkiye'yi bir kaosa sürükleyeceğini söyledim yine söylüyorum… İktidarın da tereddütleri var muhalefetin de. Çünkü, bir partinin desteğine ihtiyaç var. (Örneğin %50+1'i aşmak için kapatma davası açılmış bir partinin desteği gerekiyor.) Diyelim ki, parlamenter sistem doğrudur. Ama Haziran 2023'teki seçim bugünkü sisteme göre yapılacak... Meclis'te 360 çoğunluk elde edilemedi. Parlamenter sistemi isteyenler 320'de kaldı. O zaman ne olacak? 5 yıl bu sistemle gidilecek. Bu sistemle Türkiye 5 sene bir belirsizliğe girmiş olacak.”</blockquote>Dün Sözcü yazarı Deniz Zeyrek ise yazısında, AK Parti’de önemli görevlerde bulunan hukukçu tanıdığının bu konu hakkındaki görüşlerini paylaştı. Zeyrek yazısında tanıdığının şu ifadelerine yer verdi:&nbsp;<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Başkanlık sistemi dendi mi %50+1 şarttır. Başkanlık sistemi çoğunluk gerektirir. %30'la başkan seçilmez bu nisbi temsildir ve sadece parlamenter sistemde olur. Başkanlık sistemini savunuyorsanız %50+1'i yakalayamayınca kaybedeceğinizi bilmelisiniz. Demokrasi dâhilerin değil, makullerin rejimidir… Bizim cari sistem, teorik temellerinden koptu ve Başkanlık sistemi değil Başkancı sistem oldu.”</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neden değiştirilmek isteniyor?</h2>Başkanlık sistemiyle getirilen bu kuralın “değiştirilmek istenmesi” yorumunun farklı nedenleri bulunuyor. İlk olarak Cumhur İttifakı’nın seçimde bu çoğunluğu sağlayamama düşüncesinin bulunduğu değerlendiriliyor. Bunun sonucundaysa ya ikinci tura kalınacağı ya da farklı partilerle ittifak arayışı içine girileceği yorumları yapılıyor. Geçtiğimiz hafta Saadet Partisi lideri ve Cumhurbaşkanı’nın görüşmesi de olası ittifak olarak yorumlanmıştı.Öte yandan hükümetin asıl endişesinin rakibi Millet İttifakı değil, 6 partinin son dönemde kurduğu koalisyon olduğu da söylenebilir. Yukarıdaki anketten de yola çıkıldığında olası bir senaryoda 6 partinin ortak vaatlerle ortak aday çıkarması; %50’nin üzerinde bir oy çoğunluğuyla ilk turda seçimi kazanmasını sağlayabilir. Bu da iktidar ve ittifakının büyük kaybı olarak tarihe geçebilir.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Siyasilerin tepkileri&nbsp;</h2>AK Parti Erzurum Milletvekili İbrahim Aydemir,&nbsp;“%50+1 suni birtakım ittifakların önünü açıyor. İki dünya bir araya gelse birleşmeleri mümkün olmayanlar bir araya geliyorlar. Karşı tarafa kaybettirme adına yapıyorlar. Kazanma değil kaybettirme esaslı… Bu suni yapı da zeminde bir bozulmaya sebebiyet veriyor” dedi.AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik "Önümüzdeki seçimlere bu sistemle gidilecek. Yakınanların önerilerinin görülmesi lazım" dedi.HDP Grup Başkanvekili Hakkı Saruhan Oluç, “ ‘%50 1’i sorundur’ diyorsanız kaybedişinizin itirafını yapıyorsunuz. Tutturamazsınız 50 1’i. İktidar kurduğu tuzağa yakalandı”&nbsp;yorumu yaptı.CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek, "Erdoğan aslında bir tükenmişlik sendromunu da ifade ediyor. Saray iktidarı tükendi. Sistemleri de iflas etti, kendileri de iflas etti. Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayı, %50+1’in çok üzerinde oy alarak Türkiye’nin 13’üncü cumhurbaşkanı olacak” diye konuştu.DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, "Şu andaki iktidar, oyunun mevcut kurallarına göre yeniden seçilemeyeceğinin farkında varmış olmalı ki kuralları değiştirerek ‘acaba tekrar seçilebilir miyimin’ hesabına girmiş durumda." yorumunu yaptı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Değişiklik olabilir mi?&nbsp;</h2>Yaklaşık 2 yıl önce de bu konu hakkında birtakım tartışmalar çıkmış, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu dönemde, “%50+1’in %40+1’e çekilmesine yeşil ışık yaktığı” ancak ittifakı MHP’nin buna karşı çıktığı söylenmişti. 2 yıl sonra, bugünkü resme bakıldığında kural değişiminin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini MHP’nin değerlendirmelerinin ardından öğreneceğimizi söylemek mümkün.&nbsp;

Aposto Gündem

50+1 kaçış mı, kurtuluş mu?

• Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi'nin araştırmasında, bir sonraki seçimde aday olması halinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a "asla oy vermem" diyen katılımcıların oranı %50 olarak bulundu. %35 "kesinlikle oy veririm" derken %12'nin kararsız olduğu belirlendi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Oy geçişkenliği:&nbsp;Metropoll şirketinin araştırmasında seçmenin %69'unun son genel seçimde oy verdiği partiye oy vermeye devam edeceği, %16'sının başka partiye oy vereceği, %8'in ise kararsız olduğu ortaya çıktı. MHP ve Saadet Partisi seçmenlerinin başka partiye oy verme eğilimi dikkat çekerken parti seçmenlerine göre sonuçlar aşağıdaki gibi oldu:&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/6/1/1626123904726.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" alt="Metropoll" ratio="Infinity" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></li></ul>

24 Haziran 2018’deki son genel seçimin üzerinden iki buçuk yıl geçti. Yani iki genel seçim arasındaki dönemin tam ortasındayız. Güncel anketlerin geneli, seçimin hiçbir aday ve parti için garanti olmayacağını, %1 oy oranının bile çok büyük farklar yaratabileceğini gösteriyor. Bu da ittifaklara dair tartışmaları hızlandırıyor.&nbsp;<ul><li>Erdoğan’ın görüşmeleri: 2018’de hükümetin ikna çabalarına rağmen Millet İttifakı’nda yer alan ve %1,30 oy alan Saadet Partisi, 2019 yerel seçimlerine kendi adaylarıyla girmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Saadet Partisi Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Oğuzhan Asiltürk’ü evinde ziyaret etmesi, Cumhur İttifakı’nın genişlemeye çalıştığı yorumlarına sebep oldu. Erdoğan, “Benim bu ziyaretim hem bir nezaket hem de bu ittifak meselesinde bir seçim ittifakı mı olur geleceğe yönelik, biz terörle mücadele verirken her türlü desteğin bizim yanımızda olması lazım.” sözleriyle niyetini belli etti. Hürriyet gazetesi yazarı Abdülkadir Selvi, “Millî Görüş’ün manevi lideri” olarak tanımladığı Asiltürk’ün, “parti lideri Temel Karamollaoğlu’nun üslubunu sert bulduğu, CHP ile fazla angaje olduğunu düşünebileceği” iddiasında bulundu. Görüşmenin ardından Karamollaoğlu, Asiltürk ile arasında fikir ayrılığı olmadığını, “ittifak konusunu konuşmak için erken olduğunu” söyledi. Partinin eski lideri Mustafa Kamalak, “tabanın AK Parti ile ittifak konusundan rahatsız <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5zb3pjdS5jb20udHIlMjUyRjIwMjElMjUyRmd1bmRlbSUyNTJGYWtwZGVuLXNwbmluLWhheXJpbmEtYmlyLXppeWFyZXQtZ2VsbWV6LTYyMTMxNTMlMjUyRiUyNTNGdXRtX3NvdXJjZSUyNTNEZGFoYWZhemxhX2hhYmVyJTI1MjZhbXAlMjUzQnV0bV9tZWRpdW0lMjUzRGZyZWUlMjUyNmFtcCUyNTNCdXRtX2NhbXBhaWduJTI1M0RkYWhhZmF6bGFoYWJlcg=="">olduğunu</a>”, parti sözcüsü Birol Aydın da “raydan çıkmış trene binmeyeceklerini” ifade etti. Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Önder Aksakal da Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan randevu alarak bir görüşme gerçekleştirdi. Aksakal, “şimdiden kendilerini herhangi bir ittifakla bağlamayacaklarını, başka ittifak yapılarının da ortaya çıkabileceğini” <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5iYmMuY29tJTI1MkZ0dXJrY2UlMjUyRmhhYmVybGVyLXR1cmtpeWUtNTU2NzQxMDM="">dile getirdi.</a> Erdoğan, Büyük Birlik Partisi ve Hür Dava Partisi ile de görüşmelerde bulunmuştu. &nbsp;</li><li>Diğer tartışmalar: Geçtiğimiz haftalarda Demokrat Parti’nin Millet İttifakı’ndan ayrılacağı ve seçime tek başına gireceği <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5jdW1odXJpeWV0LmNvbS50ciUyNTJGaGFiZXIlMjUyRmRlbW9rcmF0LXBhcnRpLW1pbGxldC1pdHRpZmFraW5kYW4tYXlyaWxpeW9yLTE4MDM0NDI="">iddia edildi.</a> Partinin Genel Başkanı Gültekin Uysal, “"Demokrat Parti’nin bir yere gittiği yok! Durduğumuz yerde duruyoruz.” açıklamasında bulundu. Yeni kurulan Türkiye Değişim Partisi’nin lideri Mustafa Sarıgül “herhangi bir ittifakta yer almayacaklarını” açıklamıştı. Memleket Hareketi’ni partileştirmesi beklenen Muharrem İnce ise “Millet İttifakı’nın içinde olduklarını ama yola çıkarken ittifakla yola çıkmayacaklarını” söylemişti. Hükümete yönelik eleştirilerinin tonunu giderek sertleştiren DEVA Partisi ve Gelecek Partisi de Millet İttifakı’nda yer alacaklarına dair henüz bir garanti vermedi. &nbsp;</li><li>Üçüncü ittifak iddiası: İYİ Parti’nin birkaç defa Cumhur İttifakı saflarına davet edildiği akıllardayken Milliyet gazetesi, CHP Parti Meclisi’nde “İYİ Parti’nin HDP ile yakınlık üzerinden sıkıştırılabileceği ve bunun üçüncü bir ittifakın oluşmasına ortam hazırlayabileceğine” dair endişelerin oluştuğunu <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5taWxsaXlldC5jb20udHIlMjUyRnNpeWFzZXQlMjUyRm1pbGxldC1pdHRpZmFraS1tZXNhamktcHJvYmxlbS15b2stNjQwNDQ5Nw=="">öne sürdü.</a> Akşam gazetesi de CHP’den kaynaklara dayanarak “İYİ Parti’nin CHP-HDP yakınlaşması sebebiyle üçüncü bir ittifak kurulmasına öncülük edebileceğini” iddia etti. Bu gelişmeler üzerine CHP ve İYİ Parti “ilk genel seçimlerde Millet İttifakı iktidarı kurulacağını”, partilerin “ilkeli ve kararlı” yürüyüşünün devam ettiğini belirten bir ortak açıklama yaptı. &nbsp;</li><li>Cumhur İttifakı’nda çatlak iddiası:&nbsp;Cumhuriyet gazetesi yazarı Mustafa Balbay, AK Parti ile MHP arasında üç temel çatlak olduğunu iddia etti. Balbay, AK Parti’nin MHP’den gelen HDP’nin kapatılması çağrısına katılmamasının, İYİ Parti’yi Cumhur İttifakı’na çağırmasının ve İYİ Parti’nin hassasiyetleri doğrultusunda parlamenter sisteme dönüş konusunda adım atma ihtimali bulunmasının MHP’yi rahatsız ettiğini ve Cumhur İttifakı’nın geleceğini tartışmaya açtığını <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5jdW1odXJpeWV0LmNvbS50ciUyNTJGeWF6YXJsYXIlMjUyRm11c3RhZmEtYmFsYmF5JTI1MkZjdW1odXItaXR0aWZha2luZGEtdWMtY2F0bGFrLWhkcC1peWktcGFydGktc2lzdGVtLTE4MDUzMTE="">iddia etti.</a> MHP lideri Devlet Bahçeli ise iddiaları “hayal ürünü” olarak nitelendirdi ve “Cumhur İttifakı’nı bozmayı hiçbir şartta aklından geçirmeyeceğini” ifade etti. &nbsp;</li><li>Kanun değişikliği iddiası: Sabah gazetesi yazarı Mahmut Övür, hükümetin seçim yasası reformu kapsamında dar veya daraltılmış bölge sistemi, barajın %5'e düşürülmesi, ittifak içi baraj getirilmesi ve milletvekillerinin parti değiştirmelerinin zorlaştırılması gibi seçenekleri gündemine aldığını iddia etti. Övür, ayrıca parti genel başkanlarının parti üyelerinin oylarıyla seçilmesini sağlayan bir değişiklik de yapılabileceğini, bunun Muharrem İnce'yi yeniden CHP liderliği yarışına sokabileceğini <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5zYWJhaC5jb20udHIlMjUyRnlhemFybGFyJTI1MkZvdnVyJTI1MkYyMDIxJTI1MkYwMSUyNTJGMTYlMjUyRnNpeWFzaS1wYXJ0aWxlci15YXNhc2luZGFraS1zdXJwcml6"">öne sürdü.</a> Cumhuriyet gazetesinde yer alan bir haberde ise hükümetteki düşüncenin dar bölge sisteminin HDP ve CHP'nin daha çok vekil çıkarmasına sebebiyet vereceği, barajın düşürülmesinin de muhalefet partilerinin öne çıkmasını sağlayabileceği şeklinde olduğu, dolayısıyla hükümetin reforma sıcak bakmadığı <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDViNDkxOTQ1MDA1MDAwNzA2YzVjYSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5jdW1odXJpeWV0LmNvbS50ciUyNTJGaGFiZXIlMjUyRmJhaGNlbGktc2VjaW0tc2lzdGVtaS1hcml5b3ItMTgwNjYyNA=="">iddia edildi.</a> &nbsp;</li><li>Aktörler üzerinden siyaset: Oksijen gazetesi yazarı araştırmacı Bekir Ağırdır, iktidarın reel sorunlar sebebiyle azalmakta olan seçmen kitlesini ikna edemediğini kabullendiğini ve seçim stratejisini kitleleri ikna etmek yerine aktörler ve partiler üzerinden kurguladığını ifade ediyor. Artan reel sorunların kutuplaşmayı azalttığını ifade eden Ağırdır, “tüm seçmenlerin kimlikleriyle ilişkilendirdikleri partiyle ve diğer kimliklerle ilişkisini sorguladığı" bir dönemden geçtiğimizi söylüyor ve “deprem etkisi üretecek bir değişim” bekliyor. Partilerin ittifak stratejilerinde değişikliğe gitmesi hâlinde siyasetin geleceğini seçmenlerin partilerine olan sadakat seviyesi belirleyecek gibi duruyor.</li></ul>

Saadet Partisi ile ilgili hikayeler