Potasyum bataryalar, lityum bataryaları tahtından edebilir mi?

Osman Soylu

Her çıkan teknolojik ürünle hayatlarımız, batarya ile çalışan cihazlara biraz daha bağımlı hâle geliyor. Küçük boyutlu cihazların yanında elektrikli araçlar gibi ürünlerde de çoğunlukla lityum iyon bataryalar tercih ediliyor. Fakat lityum bataryalar bazı önemli problemlere de sahip.

• Lityum bataryalar: Lityum bugün her ne kadar elektronik cihaz bataryalarının çoğunda kullanılan bir maden olsa da potasyum ile karşılaştırıldığında dünyada daha az bulunuyor. 2019 yılında yılık 77 bin ton olan küresel lityum talebinin, artan elektrikli araç ve yenilenebilir enerji depolama ihtiyacı doğrultusunda 2025 yılında yıllık 820 bin ton olması bekleniyor. Gelecekte lityum kaynaklarının tükenmesi durumunda tuzlu sudan elde edilme ihtimali, bu işlemi gerçekleştirmek için büyük bir enerji talebi ortaya çıkması anlamına geliyor. Lityum batarya teknolojileri her ne kadar sürekli gelişim içinde olsa da uzun süreli kullanımdan sonra şarj olma ve enerji tutma kapasitelerinin azalması kaçınılmaz görünüyor.
  
• Verimlilik ve güvenlik: ABD Ulusal Bilim Akademisi’nin yayımladığı rapor, potasyum bataryaların bugüne kadarki verimlilik sorunlarını düzeltmek ve lityum bataryalara kıyasla daha güvenli ve dayanıklı kılmak için önemli içgörüler veriyor. İlk olarak daha önce üretilen ve verimsiz kalan potasyum bataryaların aksine Nikhil Koratkar ve ekibi, elektrotların uçlarını potasyum-grafit olarak üretmektense potasyum-potasyum olarak üreterek enerji verimliliğini arttırıyor. Ayrıca Koratkar, metal bataryalarda zamanla oluşan ve kısa devrelere yol açan metal tortuları potasyumun, bataryaların kullanılmadığı zamanlarda kendini ısıtarak engelleyebileceğini belirtiyor.
  
• Gelecek için neden önemli? Lityum madenlerinin yer altı sorunları, çevreye etkileri ve uzun vadeli verimlilik riskleri göz önüne alındığında gelecekte tüketici elektroniğinden elektrikli otomobiller ve hava araçlarına kadar pek çok noktada hayatlarımızda daha önemli yer tutacak batarya teknolojisi için daha verimli ve ekonomik üretim noktasında potasyum büyük bir potansiyel sunuyor.