Ray Bradbury

Rönesans'ın en önemli düşünürlerinden Erasmus, bugün bizim yücelttiğimiz o dönem için “Bu çağ, tarihin en kötü çağı." demişti. İnsanlar tarih boyunca genellikle kendilerinden önceki geçmişi iyi, şimdiki zamanı kötü, gelecek zamanı daha da kötü olarak nitelendirdi. Kuşkusuz bunda geleceğin bilinmezliği ve yaşlanma gibi faktörler de yer alıyor. Bu kötümser tavır, yaşanan gerçekliklerle de harmanlanıp zaman içinde ütopyaların tam karşısına dikilen distopyaları ortaya çıkardı. 1984 ve Cesur Yeni Dünya'yla birlikte distopya denince akla ilk gelen kitap Fahrenheit 451’i, yazarı ’nin doğum günü şerefine “Raftan” indiriyoruz. Raftan indireceğimiz bir diğer dikkat çekici isim Napoleon olacak.

Ray Bradbury - Fahrenheit 451: Gelecekte bir zamanda itfaiye erleri artık yangın söndürmek yerine evlerde tespit ettikleri kitapları yakmakla görevlidir. Bu mesleğe gönülden bağlı itfaiye erlerinden biri de Guy Montag’dır. 22 Ağustos 1920 doğumlu bilim kurgu ve distopya yazarı Ray Bradbury’nin 33 yaşındayken 1953 yılında yayımladığı roman kısa sürede dikkatleri üzerine çekti. 1949’da George Orwell’in yayımladığı 1984 gibi karanlık bir gelecek tasvir eden Ray Bradbury, itfaiye eri Guy Montag’ın görevini layığıyla yaparken birden değişmeye başlayan düşüncelerini kitabın sayfalarında aktarıyor. Fahrenheit 451’i diğer distopyalardan ayıran ve belki de daha korkutucu kılan yönü Ray Bradbury’nin yarattığı bu evrende insanları içinde bulundukları düzene razı bir şekilde konumlandırmasıdır. Gelecekte bizi nelerin beklediğini kestiremesek de Bradbury ve hatta Huxley'le Orwell gibilerin çizdiği tablo hele ki şu salgın günlerinde epey moral bozucu.

2012 yılında aramızdan ayrılan Ray Bradbury’in, Fahrenheit 451 romanın yanı sıra pek çok eseri İthaki Yayınları tarafından Türkçeye de kazandırılmış durumda. Yazara dair ileri okumalar yapmak isteyen distopya ve bilim kurgu meraklılarını Mars Yıllıkları ve Sonbahar Ülkesi gibi kitaplara doğru bir yolculuğa davet edelim. Bu arada belirtmekte fayda var; Yeni Dalga akımının büyük auteur'lerinden François Truffaut’nun ilk kez 1966 yılında Venedik Film Festivali’nde gösterilen Değişen Dünyanın İnsanları adlı filmi bir Fahrenheit 451 uyarlaması olma özelliği taşır. Fransız yönetmen Truffaut, Ray Bradbury’nin yapıtına kendince bir yorum katmayı da ihmal etmediği filmde Guy Montag’ı Oskar Werner canlandırıyor.

Balzac/Stendhal – Napoleon Efsanesi: Ne olacağı belirsiz karanlık bir gelecekten geçmişe dönelim. Paris’in en görkemli yapılarından biri olan Les Invalides’teki mozole her yıl yolu bu şehre düşenleri ağırlıyor. Bazı dedikodular o mozolede yatanın ünlü Fransız komutan ve imparator Napoleon’a ait olmadığı yönünde olsa da özellikle turistler genel geçer kabulle bu tarihî kişiliği selamlıyor. Devrim sonrasının başarılı bir subayıyken kısa sürede yükselen, Beethoven’in bestesini önce ithaf ettiği sonra büyük bir hayal kırıklığıyla bu ithafını geri çektiği tarihsel kişilik Napoleon hakkında Türkçe kaynaklar ne yazık ki yeterli seviyede değil.

Geçtiğimiz haftalarda “Raftan” indirdiğimiz Napoleon Efsanesi neyse ki bu açığı kapatmada önemli bir noktada duruyor. Fransız Edebiyatı’nın iki simge ismi Balzac ve Stendhal’in Napoleon’a dair kaleme aldıkları yazılarını derleyen çalışma, Everest Yayınları tarafından Fatih Yücel’in çevirisiyle raflardaki yerini aldı. Napoleon’un seferlerine bir subay olarak katılan Stendhal’in akıcı biyografisiyle başlayan kitabın ikinci bölümünde ise Balzac’ın Napoleon’un uyguladığı politikalar ve fikirlerine dair görüşleri yer alıyor. Türkiye’de ağırlıklı olarak Parma Manastırı ve Kırmızı ve Siyah romanıyla tanınan ama çok sayıda biyografi çalışmasına da imza atan Stendhal kalemiyle 19. yüzyılı şekillendiren isimlerden biri olan Napoleon’un âdeta fotoğrafını çekiyor.