İnternetin sınır kapıları

İnternette düşünce ve ifade özgürlüğü ile ilgili tartışmalar, gün geçtikçe etkisini ve çapını genişletiyor. Burda öne çıkan en temel iki neden ise ülkelerin yasalarının özellikle sosyal medya platformlarının kurallarıyla çatışması ve bu konudaki fikir ayrılıklarının her ülkeye göre değişkenlik göstererek ülkeler arasındaki düşünce ayrılıklarını hızlandırması.

The New York Times editörü Shira Ovide, bu durumu “splinternet” olarak tanımlıyor. Ovide, internetin bir zamanlar ütopik hayalinin uluslar arasındaki sınırları yıkması olduğunu ve bundan yaklaşık 15 yıl önce internetin gerçekten böyle bir çağ yaşadığını fakat devletlerin gittikçe internete müdahil olmasıyla durumun gittikçe karmaşıklaştığını belirtiyor. Örneğin “Her ülke ayrı ayrı kendi internet kurallarını mı belirlemeli, yoksa bu konuda artık küresel bir konsensus mu olmalı?” sorusu ortaya çıkıyor. Bu sorunun doğru bir cevabı yok.

Bir Tayvan vatandaşını ele alalım. Eğer bu vatandaş, hâlihazırda kendi monarşik yönetimine zaten muhalif ise Facebook, Twitter veya benzer bir platformun iktidarıyla ilgili bir söylem karşısında bir eylemde bulunmasını desteklerken; monarşik yönetimi destekleyen bir vatandaş ise ilgili teknoloji şirketlerinin kendi ülkesinin yasalarına karşı geldiğini düşünerek bu durumdan oldukça rahatsız olacaktır. Ve sanırım bu durum şu an dünyanın pek çok ülkesinde yaşanıyor.

İnternette düşünce ve ifade özgürlüğü yeni bir konu ve henüz çok karmaşık. Sanırım splinternet kavramı daha da oturmadan veya genişlemeden küresel ölçekte bazı aksiyonlar almanın veya denemeler yapmanın zamanı yaklaşıyor.