Haftanın sorusu

Pareto ekibi olarak her pazartesi; iş dünyası, piyasalar ve ekonomi hakkında sizin tarafınızdan gönderilen bir soruyu ekonomistlerin veya sektör temsilcilerinin görüşlerine başvurarak yanıtlıyoruz. Pareto’da okuduğunuz veya okumak isteyip de bulamadığınız bir konuda soru sormak ister misiniz? Cevabınız evet ise tıklayın.

❓ Covid-19 pandemisi kitap sektörünü nasıl etkiledi? Kâğıt zammı fiyatlara nasıl yansıdı?

Asım Erverdi - Dergâh Yayınları Ana Basım, Dağıtım ve Kitabevleri Genel Müdürü:

Bildiğiniz gibi kâğıt fiyatları, dövize bağlı. Amerikan Bristol karton fiyatı, pandemi döneminde 1.100 dolardan 1.500 dolara çıktı. 1’inci hamur kâğıt fiyatı, 800 dolardan 1.200 dolara çıktı. Bunun üzerine bir de TL’nin değer kaybetmesini hesap ederseniz maliyet artışı ortaya çıkar. Maliyetlerdeki artış, kitap fiyatlarına oldukça az yansıdı. Zira herkes haklı olarak satışların düşmesinden endişe ediyor. Türkiye'de kişi başı gelirin düşmesi ve yüksek enflasyon da satış grafiğini kaybetmek istemeyen yayıncıların artan maliyetleri fiyatlara yansıtmamasında etkili oluyor.

Son bir senedir toplam kitap satışlarının %60-70’i internet üzerinden gerçekleştiriliyor. 2020’nin mart ve nisan ayında evde kalan kişilerin çevrim içi siparişlere odaklanmasıyla kitap satışlarında artışlar yaşandı. Eylülde okulların ve üniversitelerin açılmaması ise sektöre ağır bir darbe vurdu. İnternet siteleri olan kitabevleri pandemiden daha az etkilenirken sadece fiziksel mağazalardan satış yapan kitabevleri ciddi zararlar yaşadı. Öte yandan, yeni çıkan kitapların internet sitelerinde sergilenmesi oldukça zor olduğu için bu kitapların satış oranlarında düşüş yaşandı.

Dünyada, pandemiden kaynaklı enflasyonla beraber fabrikaların üretim organizasyonlarının bozulması ve konteyner fiyatlarının ciddi oranda artması bütün sektörleri olduğu gibi kâğıt sektörünü de otomatik olarak etkileyecek. Şu anda test, çocuk ve boyama kitaplarında 1'inci hamur kâğıt sıkıntısı çok net. Bu tür kitaplarda pandemi döneminde maliyet TL bazında %100 arttı. Kültür kitaplarında, sadece döviz ve Amerikan Bristol fiyatlarının yükselişi nedeniyle küçük bir maliyet artışı oldu. Pandemiden kaynaklı kısıtlamaların devam etmesi halinde ise fiyatların artması kaçınılmaz görünüyor.