Araştırmaya genel bakış

2021 bahar dönemi boyunca Aposto! olarak Koç Üniversitesi’nin "Creating social impact through collaborative project management experiential learning" başlıklı dersine konuk olan on iki girişimden biri olduk. Bu çalışmada ekibimiz, derste Aposto!’yu seçen öğrencilerle dönem boyu buluşarak Aposto!’nun medya ekosisteminde odaklandığı problemi inceledi ve sorularını yanıtladı. Dönem sonunda ortaya çıkan bitirme projesi raporundan bazı kesitleri sizlerle de paylaşmak istedik.

İnternetin yaygınlaşması, sonsuz sanal dünyanın büyümesi anlamına geliyor. Sosyal ağ platformları bilinçli kullanıldığında diğer insanlarla iletişim kurmak için önemli bir araç olarak gösterilebilecekken “doğru bilgiye ulaşma” söz konusu olduğunda bu işlevi sağlıklı bir şekilde yerine getiremiyor. Bu nedenle Aposto!, gürültüden uzak bir medya deneyimi yaratmayı amaçlayan bir platform tasarladı. Bu raporda bilgi kirliliği sorununu nasıl analiz ettiğimizi, Aposto!'nun faaliyetlerinin bu konuda nasıl etki yarattığını ve mevcut yaklaşımda nelerin geliştirilebileceğini tartışacağız. Bu sosyal etki analizini yapmak için problem tanımlama, problem ağacı ve çözüm ağacı, değişim teorisi, paydaş haritalama ve görüşme, sonuç haritalama ve veri toplama planı adımlarından geçtik. Tüm bu aşamalardan geçerken, Aposto!'daki kontağımız ve diğer bazı paydaşlarla iletişime geçtik. Ayrıca daha objektif ve fayda sağlayan bir sosyal etki analizi yapmak için KUSIF ekibinden geri bildirim aldık.

Sorun tanımı: Aposto'nun odaklandığı konuların başında bilgi kirliliği geliyor. Araştırmalarımız ve paydaş görüşmelerimiz ile bu sorunu daha yakından incelediğimizde, sorunun haber içeriklerindeki siyasi kutuplaşma ve güvenilir olmayan kaynaklardan çok fazla haber alınması ile ilgili olduğunu gördük. Aposto!'nun en çok bahsedilen özelliklerinden biri, yayıncılar ve okurlar için tasarlanan kullanıcı dostu arayüzü oldu. Bu nedenle, okuyucuların diğer haber kaynaklarından da soruna neden olabilecek kullanıcı dostu olmayan deneyimlerle karşılaştığını varsayıyoruz. Aposto!'nun ayrıca Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin 8.3 numaralı hedefi ile ilgili olarak girişimciliği ve yeniliği teşvik ettiğini söyleyebiliriz.

Sorun ağacı: Temel olarak odaklandığımız sorunu bilgi kirliliği özelinde üç dala ayırdık. Öncelikle birçok okuyucu, kaynakların güvenilirliğine bakmadan haber okuyor ve bu nedenle yanlış bilgi alma eğiliminde oluyor. Buna ek olarak, gazete şirketlerinin gelirlerinin düşmesi sonucunda medyadaki kutuplaşma artıyor ve gazeteler satışlarını artırmak için dikkat ekonomisinden faydalanıyor. Son olarak, medya ekosistemindeki entelektüel kişi sayısı her geçen gün azalıyor. Daha gösterişli haberler daha kârlı olduğu için, medya şirketleri doğru ve objektif haber yazmayı tercih eden aydınlarla iş birliği yapmaya yanaşmıyor.

Çözüm ağacı: Bilgi kirliliğini azaltmak için çözümün doğru bilgi akışınu sağlamak olduğunu düşünüyoruz. Bu bağlamda dört temel hedef belirledik:

• Şu anda reklamlar kullanıcı deneyimini olumsuz etkiliyor. Bu nedenle ilk hedefimiz, haber kaynaklarının iş modelini geliştirerek reklamlardan gelir elde etmelerini sağlarken kullanıcı deneyimini iyileştirmek.
• İkinci olarak, şehirleşmenin getirdiği zaman problemini azaltmak ve okuyucuların okuma sürelerini verimli kullanmalarını sağlayacak içerikler sunmak için okurların güvenilir kaynaklar aracılığıyla güvenilir haberlere ulaşması sağlanmalı.
• Üçüncü olarak, akademisyenler ve sektör uzmanları gibi entelektüel bireylerin medyaya katılımı artırılmalı.
• Dördüncü olarak, öznelliği, medyanın manipülatif kullanımını ve siyasi kutuplaşmayı azaltmak için medyanın siyasete yeni bir çerçeveden bakması sağlanmalı.

Sonuç: Dünya kalabalıklaştıkça seslerin sayısı da artmaya devam ediyor. Bu durum farklı görüşlerin ve ifade özgürlüğünün olduğu bir ortam yaratmakla birlikte bilgi kirliliği de yaratıyor. Aposto!, bu sorun karşısında doğru bilgi ve haber sunmak için oluşturuldu. Aposto!'nun çözmeye çalıştığı sorunu ve yarattığı sosyal etkiyi incelerken genel ilişkileri görmek ve paydaşlarla iletişime geçmek için belirli tablolar oluşturarak mevcut durumu farklı perspektiflerden analiz ettik. Sonuç olarak, Aposto!'nun paydaşlarının beklentilerini karşıladığını ve bir güven ortamı oluşturduğunu öğrendik. Ancak Aposto!'nun yazılı materyaller için seslendirme gibi bazı yeni özellikler ekleyerek etkisini artırabileceği alanlar olduğunu fark ettik. Bu tarz geliştirmeler, şirketin paydaşları için daha sürdürülebilir bir ortam yaratabilir ve bilgi akışını mümkün olduğunca doğru ve güvenilir tutabilir.

Bu çalışmayı gerçekleştiren Koç Üniversitesi öğrencileri Beyza Yağcı, Ege Tezcan, Nilsu Toker, Tutku Kılıçaslan, Yasemin Melek, Yılmaz Alp Balek’e teşekkür ederiz.