Döngüsel Ekonomi 101

, sürdürülebilir bir ekonomik düzenin temelinde yatan kavramlara ve alanındaki güncel gelişmelere odaklanıyor.

AVM yerine Döngüsel Merkezler

Döngüsel ekonomi dönüşüm sürecinde herkese büyük sorumluluk düştüğünü her yazımızda anlatıyoruz. Döngüsel Ekonomi 101’in kuruluş amacı olan bireylerin ve bu sayede de toplumların bilinçlendirilmesi de bu sürece hizmet etmekte. Toplumların ve dolayısı ile sistemlerin dönüşümü için, öncelikle bireylerin bilinçlenmesi ve değişimi kabul etmesi gerektiğine inanarak 35 haftadır sizlerleyiz! Her geçen gün büyüyen ailemizin bir üyesi olduğunuz için de çok mutluyuz 😊

Bu haftaki yazımızda, bireylerin döngüsel dönüşüm sürecinde daha aktif yer almasını sağlayacak farklı kamusal alan önerilerine odaklanmak istedik. Özel şirketlerin, vakıf ve derneklerin, ya da hükümetlerin döngüsel ekonomideki sorumluluklarına bireyler olarak katkı sağlamamız gerekiyor ise, bunun için elle tutulur adımlar atılması da gerekmekte. Bu nedenle, bireylerle beraber diğer paydaşların birlikte bu dönüşüm sürecinde yer alması için yaratılacak ‘pratik’ kamusal alanlara hep birlikte göz atalım istiyoruz. Bu alanlar alışık olduğumuz kamusal alanlardan biraz farklı ama. Üretici ile tüketiciyi bir araya getirerek üretim ve atık yönetim süreçlerini bağlamaya çalışan bu alanlar için yorum ve önerilerinizi, yazının en sonundaki ankette bizimle paylaşmayı unutmayın. Hadi başlayalım!

Döngüsel merkezler
Bulunduğunuz şehrin birkaç noktasında ‘döngüsel merkezler’ olduğunu düşünün. Artık kullanmadığınız ya da bakım&onarım gerektiren tüm ürünlerinizi (kıyafetler, elektronik aletler, kaplar, paketler gibi) buraya götürerek, uzmanlar tarafından yeniden değerlendirilmesi amacına dayalı bir modelle çalışıyor hem de. Peki bunu nasıl yapıyor? Bu alanda özellikle farklı sektörlerden deneyimli kişiler, sizlerden gelen ürünleri yine sizlerin tercihine göre döngüsel ekonominin teknik süreçlerine dahil ediyor. Örnek olarak;
-yırtık bir kıyafetinizi tamir edip yeniden kullanılabilir hale getirebilir, bozulmuş ev aletlerinizi tamir edebilir
-yırtık kıyafetiniz tamir edilemez durumda ise farklı şekilde değerlendirmenize olanak sağlayabilir (paçası yırtılmış bir pantolonunuzu belki bir şort haline getirmek gibi),
-artık kullanmayacağınız kıyafetleri ya da yeni modelini aldığınız için bir köşede boş duran elektronik aletlerinizi ihtiyaç sahiplerine iletebilir
-cam şişeleri, elektronik aletleri ya da kullanılamaz durumdaki kıyafetlerinizi farklı üretim süreçlerinde kullanılmak adına ileri veya geri dönüşüm süreçlerine alabilirler.

İlk maddeler zaten terzilerin işi dediğinizi duyar gibiyiz 😊 aslında amaç tam da bu. Bu ‘pratik’ kamusal üretim alanında hem terziler hem tasarımcılar hem ihtiyaç sahipleri ile çalışan vakıf veya dernekler, hem de teknik dönüşüm süreçlerine hâkim uzmanlar yer alacak. Bu sayede, bireyler döngüsel bir sistem içerisinde bir materyalin nasıl kullanılabileceğine dair farkındalık kazanırken, ürünlerin veya materyallerin döngüsel yolculuklarına bizzat uzmanlarla karar verip, sürece aktif olarak dahil olabilecekler.

Özellikle Türkiye’de, şehirlerimizin belki de en büyük problemlerinden biri evsel atıklarımızı ayrıştırabileceğimiz geri dönüşüm toplama noktalarının yetersizliği. Fakat yukarıda bahsettiğimiz döngüsel merkezler sayesinde bireylerin evlerinde yapmaları gereken ayrıştırma süreçlerinde yaşanacak problemleri de sıfırlamış olabiliriz. Elinizdeki tüm ‘değerlendirilebilir’ materyalleri bu merkezlere götürerek, uzmanlar tarafından değerlendirme alabilir ve belki de sizin ‘bu çalışmaz artık’ dediğiniz bir ürünün çalışabilir olduğunu öğrenebilirsiniz. Ya da biriktirdiğiniz onlarca cam şişeyi yine bu merkezlerdeki tasarımcılarla görüşerek orijinal ev aksesuarlarına çevirebilir ve ileri dönüşüm süreçlerini öğrenebilirsiniz.

Bu merkezler, özellikle bireylerin bilinçlenmesi adına teorik ve pratik eğitimler, uygulama atölyeleri gibi etkinlikler düzenleyerek, sürdürülebilir ve döngüsel bir yaşam için gerekli olan bilgi ve tecrübeyi kazanmamıza yardımcı olabilir.

Bazı okurlarımızın, bu ‘döngüsel merkezlerin’ küçük bir ütopya olduğunu düşündüğüne eminiz. Fakat bir şehirde 30’dan fazla AVM olması yerine (özellikle ülkemizde yan yana 5 AVM gördüğümüz de oluyor ne yazık ki), bu döngüsel merkezlerin olması bizlere çok da ütopya gelmiyor. Bu merkezlerde yer alan uzmanlar özellikle üretici firmalardan gelen kişiler olabilir ve bu sayede ekonomik değerlendirme süreçleri tüm paydaşlar için aktif şekilde devam eder. Üretici firmaların aktif katılımı ile uzmanlık sağlamaları, toplumun bu farkındalığa sahip olarak bu alanlara ilgi göstermesi ve iklim krizi konusunda duyarlı olan hükümetlerin desteği ile Döngüsel Merkezler, global bir etki yaratabilir düşüncesindeyiz.

Daha fazla tüketimi destekleyen, çok fazla kaynak harcayan ve olağanüstü büyük alanlar kaplayan AVM’lerin yerine, bilinçli tüketici yaratabilecek, atıkların anlık olarak değerlendirilebileceği, döngüsel süreçler hakkında bireyleri bilinçlendirirken, üreticiler için ekstra hammadde kaynağı yaratabilecek Döngüsel Merkezler hakkında ne düşündüğünüzü merak ediyoruz. Aşağıdaki anketimiz üzerinden Döngüsel Merkezler fikrimizi oylayabilir ve olumlu/olumsuz görüşleriniz ile önerilerinizi bizimle paylaşabilirsiniz. Döngüsel Ekonomi 101 ekibi olarak, döngüsel ekonomideki en sevdiğimiz özellik olan sınırsız yaratıcılık özelliğinize güveniyor ve sizlerin fikirlerini duymak için sabırsızlanıyoruz!

Döngüsel Merkezler anketi için tıklayın.