25’lik rakı
25’lik rakı: Nam-ı diğer Fahrettin Kerim
Günümüzde bilinen adıyla Yeşilay Cemiyeti, 1920 yılında Hilal-i Ahdar adıyla kurulmuştu. Tam da cemiyetin kurulduğu tarihlerde, 1924’e kadar sürecek olan Men-i Müskirat (İçki Yasağı) Kanunu ile içki yasağı getiriliyor. Buradan cemiyetin etkin olduğunu düşünebiliriz.
Bu cemiyetin ilk genel başkanı ünlü doktor Mazhar Osman, ikinci genel başkanı ise aynı zamanda İstanbul Valiliği ve belediye başkanlığı, milletvekilliği ve bakanlık da yapan Fahrettin Kerim Gökay’dı. Her ikisi de sıkı bir içki aleyhtarı.
Mazhar Osman, içki aleyhtarlığı uğruna verdiği mücadelede bir gözünü kaybeden “Kediayaklı” Mister Jonson’ı 1925 yılında konferanslar vermesi için İstanbul’a davet ediyor. Yazıda Mehmet Selahattin’in Mister Jonson’a “istediği kadar memleket memleket dolaşsın, konferanslar versin. Ezelden mest olan insanoğlu ayık geçen ömrü ömürden saymıyor vesselam!” demesinden bu etkinliklerin akşamcılar için pek de bir işe yaramadığını anlıyoruz.
Ancak Fahrettin Kerim öyle mi? 1949-57 arasında İstanbul Belediye Başkanlığı ve valilik görevini yürüten Fahrettin Kerim, içki aleyhtarlığını başka bir seviyeye taşıyor. Zabıtaları da peşine takan Kerim, akşamcı avına çıkar, baskın üstüne baskın yaparmış. Yakaladığı sarhoşları da Bakırköy’e yatırırmış. Belediye başkanının amansız takibinden illallah eden akşamcılar ufak tefek boyuna istinaden, o dönem piyasaya yeni çıkan 25’lik Yeni Rakı’ya onun ismini takıyorlar: “Aç bir Fahrettin Kerim!” Zamanla şişeler arasındaki benzerlikten dolayı 35’lik de aynı isimle anılıyor.

İstanbul Valisi, Amerikan Senatörü ile tokalaşırken
Özetle; rakı sofrasına oturur oturmaz garsondan sipariş edilen Fahrettin Kerim, gecenin sonunda akşamcıyı Bakırköy’e götürmek üzere geliyor.
NEREDE YAYIMLANDI?
Bu sayıda 27 Ekim 1928'e gidiyoruz. Mırmırık bozadan Hilal-i Ahdar Cemiyeti’ne, Üzüm Kızı’ndan Türklerin samimi dostu Mister Jonson’a değinip ehli keyiflerin rakı yerine neden şırayı tercih ettiklerini mercek altına alacağız.
19 Eki 2021

İLGİLİ OKUMALAR


