Demir atma

Son iki bültenimizde bir iskeleye yanaşma için kullanabileceğimiz baştan kara ve kıçtan kara bağlanma tekniklerinden bahsetmiştik. Teknemizi yanaştığımız bir limanda veya zaman geçireceğimiz koyda sağlam bir şekilde sabitlemek için kullandığımız üçüncü yöntem ise önceki bültenlerde defalarca duyduğunuz demirlemedir.
Demirleme, asırlardır denizciliğin en önemli uygulamalarından biridir diyebiliriz. Hepiniz bir şekilde demirleme ile ilgili bir şeyler görmüş veya duymuşsunuzdur. Kullanılan tekniklere, çapaların şekil ve işlevlerine, zincir veya halat kullanımına ve demir atacağımız bölgenin zemin durumuna göre onlarca farklı alternatif uygulamaya sahip olan demirlemeyi, sizleri çok teknik bilgiye boğmadan özetlemeye çalışacağım.

Demirleme, tahmin edeceğiniz gibi teknemizi genellikle başka bir bağlantı noktası olmadan, teknemizin başındaki çapa ve zincirden oluşan demirleme aksamı ile sabitlemektir. Demir atıp istediğimiz noktada sabit kalmaya denizcilik terimi olarak alargada kalmak da denmekte. Bu nedenle alargada kalmak terimini duyduğunuzda, söz konusu teknenin muhtemelen başka hiçbir bağlantı olmadan sadece çapa ve zincir ile deniz yüzeyine sabitlenmiş olduğunu anlayabilirsiniz.

Yukarıda belirttiğim gibi demirleme çok farklı değişkene göre onlarca alternatif ile gerçekleştirilir. Ama ben sizlere en temel uygulamayı anlatacağım. Bulunduğumuz koyun genişliğine ve çevremizde bulunan diğer teknelere göre, teknemizin boyu ve rüzgarın dönmesi ile çizeceğimiz yarım daire, ya da daireyi de göz önünde bulundurarak doğru bir konum seçmek ilk adım. Burada hemen araya girip neden daire çizeceğimizi kısaca özetlemem gerekiyor. Teknemiz sadece başından zincir veya halat ile deniz yüzeyine bağlı şekilde kaldığında, tahmin edeceğiniz gibi rüzgarın geldiği yöne doğru her zaman başını çevirecektir. Bu basit bir fizik kuralı, çok fazla detayına girmeyeceğim. Örnek olarak şöyle düşünebilirsiniz. Geceyi geçirmek istediğimiz koya girdiğimizde rüzgar akşamüstü saatlerinde güneybatıdan eserken, gecenin ilerleyen saatlerinde kuzeye, sabaha karşı ise güneye dönebilir. Bu elbette tamamen koyun etrafını çevreleyen karasal yapılara göre değişecektir. Önemli olan kısım demirlemeyi düşündüğümüz koyun hakim rüzgarlarını öğrenip, ona göre alargada kalacağımız noktayı ona göre belirlemek.

Teknemizin durmasını istediğimiz noktadan başlayarak en az 3 tekne boyu kadar ileri yolarak sürecimize devam ediyoruz. Geldiğimiz noktadaki derinliğe göre zincirimizin bağlı olduğu çapayı denize bırakmaya başlıyor ve çapamız zemine değdiği anda tornistanla 3 tekne boyu geride olan asıl durmak istediğimiz noktaya zincirin aşağı inme hızı ile orantılı şekilde geliyoruz.

Demirleme ile ilgili genelde şöyle yanlış bir algı vardır. Çapayı atarız ve tornistan gelirken çapa zeminde bir yerlere takılarak bizi sabit tutar. Bu durum bilinenin aksine istenen bir durum değildir, çünkü derinlerde bir yere takılmış çapamızı oradan kurtarmak inanın çok sıkıntılı bir deneyime dönüşebilir. Bilinenin aksine teknemizi sabit tutan şey takılmış bir çapa değil, çapa ve zincirin zemine yayılmış ağırlığıdır.

Normal şartlarda çapamızın zemine ilk değdiği derinliğin en az 5-6 katı kadar zincir atmamız gerekmekte. Teknelerin çoğunda ortalama 80 metre zincir bulunmaktadır. Fakat bazen bu 80 metrenin 50-60 metresi zincir olsa da kalan miktar halatlardan oluşabilir. Bu da sağlamlığı azaltabileceği için mümkünse normalden daha fazla zincir ve halat bırakmak iyi olacaktır.

Demirimizi attık ve her şey bitti, sanıyorsanız yanılıyorsunuz😊 Demir atma sonrasında havanın da durumuna göre bir süre demirin tutup tutmadığını teknemizin bulunduğu o noktadan kerteriz alarak ara ara kontrol etmek gerekiyor. Herhangi bir tarafa doğru ki bu genelde kıç tarafa doğru olur kayma yaşanıyorsa demiri alıp tekrar atmak gerekebilir.

Belirttiğim gibi demir atmanın çok farklı koşullara göre çok farklı uygulamaları ve karar alma süreçleri mevcut. Fakat bunları burada tek tek yazarak sizlere aktarmam imkansız. Denizciliğin ve yelkenin her noktasında olduğu gibi, demirleme için de çok fazla pratik yapmak en doğru yol olacaktır.