Yakın İlişkiler

Psikolog Dr. Gizem Sürenkök'ün hazırladığı , ilişkilere bilimsel bir bakış açısı sunuyor.

Karanlık Üçlü Nedir?

Narsisizm, makyavelizm ve psikopati kişilik özellikleri karanlık üçlü olarak adlandırılıyor. Birçoğumuzun gözünü korkutan ve hakkında birçok inanış bulunan bu kişilik özellikleri bir spektrum üzerinde yer alıyor. Yani bu özellikleri “karanlık” olarak adlandırsak da insanların bu kişilik özelliklerine sahip olma dereceleri değişiklik gösterebiliyor. Karanlık üçlünün en tehlikelisi ve diğerlerine kıyasla daha nadir görüleninin ise psikopati olduğu düşünülüyor.

Araştırmalar, bir dereceye kadar herkesin karanlık üçlü kişilik özelliklerine sahip olabileceği ihtimalini ortaya koyuyor. Narsisizm, makyavelizm ve psikopatinin görülmesinde bu kişilerin içinde bulundukları çevresel koşullar ya da genetik aktarım etkili olabiliyor. Bu kişilik özellikleri eğer genetik aktarım yoluyla taşınıyorsa bireyin içinde bulunduğu çevresel koşullar, kişilik özelliklerinin ortaya çıkmasını tetikleyebiliyor.

Karanlık üçlüyü oluşturan her bir kişilik özelliğini yakından tanıyalım mı? Narsisizm; şişirilmiş bir benlik algısı, aşırı soğukkanlılık ve bu soğukkanlılığın yalnızca benlik algısına yönelik bir tehditle sarsılması ve güçlü bir hayranlık arzusu ile tanımlanıyor. Narsisizm kişilik özelliğini güçlü bir şekilde gösteren kişiler, çoğunlukla sadece kendi çıkarlarını düşünüyor ve hedeflerini gerçekleştirmek için diğer insanları kontrol etme, yönlendirme ve manipüle etme gibi yöntemlere başvurabiliyorlar. Durumlara dair algıları, gerçekte olandan farklı olabiliyor ve kendilerinde beğenmedikleri özellikleri başkalarına yansıtabiliyorlar. Ayrıca var olan durumu reddetme, başkalarını suçlama ve eleştirme gibi davranışları narsisizm seviyesi düşük kişilere kıyasla daha sık gösterebiliyorlar.

Karanlık üçlünün bir diğer bileşeni olan makyavelizmi en iyi özetleyen cümle belki de “Amaca giden her yol mübahtır.” cümlesi. Makyavelist kişilik özelliğini yoğun bir biçimde gösteren kişilerin, duygusal farkındalık seviyelerinin düşük olduğu, duygu düzenleme konusunda zorluk yaşadıkları biliniyor. Bunun bir sonucu olarak bu kişiler etraflarındaki insanların ihtiyaç ve isteklerine daha az cevap verebiliyor ve yakınlarına daha az duygusal destek sağlayabiliyorlar. Makyavelist bireyler, belirledikleri hedefe ulaşmak için duyguları görmezden gelerek onları hedeflerine ulaştıracak olan neyse onu yapma eğiliminde oluyorlar. Amaçlarını gerçekleştirmek ve kişisel çıkarlarını en yüksek seviyede tutmak için her türlü yola başvurabiliyorlar. Makyavelizm spektrumunda uçlarda olan kişilere genellikle faydacılık, benmerkezcilik, vicdansızlık gibi özelliklerin de eşlik ettiği görülüyor. Makyavelist kişilerin geçmişine bakıldığında bu kişilerin genellikle sevgisiz, ilgisiz, kısıtlayıcı ve cezalandırıcı davranışları sıklıkla gösteren ebeveynler tarafından yetiştirildikleri görülüyor.

Devamını Oku

Abone Ol