Farklı sınır tipleri var mı?

Sınırlar hakkında en çok sorulan iki soruyu Psikolog Dr. Gizem Sürenkök bülten okuyucularımız için özel olarak cevapladı. Eğer siz de sonraki bültenlerde sorularınızın cevaplarını görmek isterseniz hemen şimdi Instagram hesabımızı takip edin!

Temel olarak 6 sınır tipinden bahsetmek mümkün:

• Fiziksel sınırlar: Kişisel fiziksel alanınızı nasıl koruduğunuzla ilgili olan bu sınırlar insanların size ne kadar yaklaşmasını istediğinizi; kiminle sarılıp kiminle tokalaşmak istediğinizi; yemek yemek, dinlenmek, uyumak gibi fiziksel ihtiyaçlarınızı nasıl ve ne zaman karşılamak istediğinizi belirlemenizi sağlıyor.

• Duygusal sınırlar: Sizin duygularınızla başkalarının duygularını birbirinden ayıran bu sınırlar, başkalarının duygusal ihtiyaçlarına ve taleplerine karşılık vermeye ne kadar hazır olduğunuzu da belirliyor. Hangi duyguyu ne zaman paylaşmak istiyorsunuz, başkasının duygularını dinlemeye ve bunun sorumluluğunu üstlenmeye ne kadar hazırsınız gibi soruların cevapları duygusal sınırlar ile ilişkili oluyor.

• Zamansal sınırlar: Kendi zamanınızı nasıl kullanacağınızı belirleyen bu sınırlar; önceliklerinizin ne olduğuyla, sizin kısıtlı dinlenme zamanlarınızı nereye harcamak istediğinizle ve başkalarının zamansal taleplerini nasıl yöneteceğinizle ilişkili oluyor.

• Cinsel sınırlar: Cinsellik içerisinde hangi davranışa rıza gösteriyorsunuz, hangi durumlardan keyif alıyorsunuz, hangi durumlara tamamen karşısınız gibi sorularınızın cevaplarını bu sınırlar belirliyor. Üstelik cinsellik söz konusu olduğunda, partnerden partnere ya da bir sevişmeden diğerine hoşlandığınız ya da onayladığınız durumların değişebileceğini de yine cinsel sınırlarınız sayesinde fark etmeniz mümkün.

• Entelektüel sınırlar: Sizi siz yapan düşüncelerinizi, inançlarınızı ve tutumlarınızı koruma altına alan bu sınırlar, başkalarının sizi bunlar dolayısıyla yargılayamayacağını ve küçümseyemeyeceğini gösteriyor. Başkalarıyla aynı fikirde olmasanız bile birbirinizin fikrine saygı göstermeniz gerektiğini de bu sınırlar sayesinde keşfedebilirsiniz.

• Maddi sınırlar: Sahip olduğunuz eşyalar içerisinden hangilerini bir başkasına ödünç verebilirsiniz? Hangilerine ne şekilde davranılmasını talep ediyorsunuz? Bu soruların cevapları maddi sınırlarınızı tanımanıza yardımcı olabilir.

Hayır demenin farklı şekilleri ya da iyi bir yöntemi var mı?

Bir talebi reddetmek için illa sert bir şekilde hayır dememiz gerekmiyor. Bazı durumlarda bunu yapmamız gerekse de bazı durumlarda daha farklı cümlelerle ya da tavırlarımızla o talebi karşılayamayacağımızı gösterebiliriz. Sınır koyarken en çok “sandviç yöntemini” kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Sandviç yönteminde karşınızdaki kişinin ihtiyaçlarını duyduğunuzu ve anladığınızı belirttikten sonra kendi sınırlarınızı net bir şekilde çiziyor, arkasından da hangi noktada buluşabileceğinizi belirtiyorsunuz. Örneğin, çok yoğun olduğunuz bir esnada bir sıkıntısıyla ilgili sizi arayan bir arkadaşınıza “Benimle konuşmaya ihtiyacın olduğunu anlıyorum, şu anda yetiştirmem gereken işler yüzünden konuşabilecek durumda değilim ancak işten çıkar çıkmaz ilk senin yanına geleceğim” dediğinizde hem zamansal sınırınızı korumuş hem de arkadaşınızın ihtiyacını görmüş ve anlamış oluyorsunuz.