Döngüsel Ekonomi 101,

çevresel etkileri sıfırlayacak bir ekonomik düzenin temelinde yatan kavramlara ve sürdürülebilirlik alanındaki güncel gelişmelere odaklanıyor.

Kapalı döngü bir tuzak mı?

Yazı: Tunç Karabayer

Döngüsel ekonomi kendi içinde farklı teorilere ve konseptlere yer verdiği için daha çok “çatı” konsept olarak değerlendiriliyor. Sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi çatı konseptleri her geçen gün daha çok ayrışmaya başlasa da temelde gidilmek istenen yer elbette çevresel, sosyal ve ekonomik olarak gelecek nesillere daha yaşanabilir, sosyal adaletin yer aldığı ve ekonomik dengenin de sağlandığı bir düzen.

➡️ Kapalı döngü nedir?

Döngüsel ekonomi içerisinde özellikle çevresel etkilerin sıfırlanması amacıyla kullanılan konseptlerin başında da kapalı döngüler (closed loops) geliyor. Kapalı döngüler temelde döngüsel ekonomi prensiplerini ve stratejilerini kullanarak atık oluşumunu önlemeyi tarif ediyor.

Kolay anlaşılması için X ürününün üretimine bakalım. X ürününü üretmek için gereken hammadde tedariki ile başlayan süreç, bu hammaddenin işlenmesi, üretim sürecine girmesi ve pazarda satışa sunulması ile devam ediyor. Elbette tüm bu süreç içinde lojistik süreçleri de yer alıyor ve X ürünü en sonunda tüketiciye ulaşıyor. İçinde bulunduğumuz lineer ekonomi açık bir döngüye (open loop) sahip olduğu için X ürünü tüketiciye ulaştıktan sonra bu ürüne ne olduğuna dair çok bir bilgi bulunmuyor veya gerekmiyor.

Döngüsel ekonomi ile tasarlanan sistemlerde olması beklenen kapalı döngüler ise bu X ürününün tüketicinin kullanımı tamamlandıktan sonraki hayatına da dahil oluyor ve bu ürünün mümkünse döngüye yeniden girmesini amaçlıyor. X ürününü oluşturan çeşitli maddeler ya yeniden kullanılıyor ya başka bir ürünün üretim sürecine hammadde olarak dahil oluyor ya da en son ihtimalde geri dönüşüm sürecine girerek döngüyü kapatıyor.

🔎 Döngüsel Ekonomi 101 yorumu: Bizi uzun zamandır takip eden okurlarımızın hatırlayacağı gibi geri dönüşüm döngüsel ekonomi içerisinde mümkünse yer almaması gereken, mümkün değilse de en son seçenek olarak kullanılan bir süreç. Fakat kapalı döngü konseptinin sağlanması için gerekli görünüyor. Döngüsel ekonomi ile ilgili kaynakların büyük bir kısmında “close loop” yer alıyor, fakat bu geri dönüşümün aslında kaynakların değerini ne kadar azalttığını veya atık oluşumunu tamamen önlemediği gerçeğini göz ardı etmemiz için bir neden değil.

➡️ Talep tartışması

Kapalı döngülerle ilgili akademide de süregelen tartışma bugünkü yazımızın konusunu oluşturuyor. “Çevresel sürdürülebilirlik yolunda kapalı döngüler ne kadar faydalı?” sorusuna cevap ararken “Closed-loop systems to circular economy: A pathway to environmental sustainability?” makalesinde yer alan tartışmalara da değineceğiz.

Döngüsel ekonomi özellikle döngüsel ürünler üretme noktasında sürecin merkezine inovasyonu alıyor. Bunun temel amacı da mevcut lineer ekonomideki problemlerin üzerini kapatmadan, tüm sistemi yenilikçi iş modelleri ile baştan yaratarak negatif etkileri tamamen yok edecek teknolojileri üretebilmek. Fakat burada dikkat çeken ilk nokta döngüsel ekonomin aslında sadece “mühendislik & teknoloji” temelli bir stratejiler bütünü olmadığı, tam aksine mühendislik ve teknolojiyi kullanan yenilikçi bir ekonomik sistem olduğu.

Devamını oku

Abone ol