Seçim günü geldiğinde ülkenin dört bir yanında sandıklar kurulmuş, oylar verilmeye başlanmıştı. Bu s

Seçim günü geldiğinde ülkenin dört bir yanında sandıklar kurulmuş, oylar verilmeye başlanmıştı. Bu seçimler de 1969’da olduğu gibi düşük bir katılımla gerçekleşmiş, seçmenlerin sadece %66,8’i oy vermek için sandık başına gelmişti. Cumhurbaşkanlığı Krizi sırasında partiler arası iyileşen diyaloglar yerlerini yine agresif mesajlara bırakmış, seçim günü gerginlik zirve yapmıştı. Sandıklar açıldığında ise Ecevit’in CHP’si sandıktan buruk bir zaferle birinci parti olarak çıkmıştı.

CHP toplam oyun %33i3’ünü almış ve 185 vekil çıkarmıştı. Ecevit liderliğinde CHP oy ve vekil sayısını artırmış ve birinciliğe yerleşmişti. Fakat bu başarı Ecevit’in tek başına iktidar olması için yeterli olmamış, iktidar için gereken 226 sandalyeye ulaşılamamıştı. CHP’yi %29,82 oy ile AP takip etmiş ve AP 149 vekil çıkararak ana muhalefet partisi haline gelmişti. Sandıktan üçüncü parti olarak da Demokrat Partinin doğrudan mirasçısı olan Demokratik Parti çıkmıştı. DP’nin oyları toplam oyun %11,89’unu oluşturmuş ve partinin 45 vekil çıkarmasına imkan vermişti.

Dördüncü sırada ise MSP vardı. MSP oyların %11,8’ini almış, Meclise 48 vekil göndermişti. MSP’nin bu başarısı ülkedeki aşırı sağ kitlenin büyüdüğünü kanıtlamıştı. MSP’yi CGP takip etmiş ve %5,26 oy ile 13 vekil çıkarmıştı. Türkeş liderliğindeki MHP ise bu seçim oylarını artırmış ve %3,38 oy ile 3 vekil çıkarmıştı. Türkiye Birlik Partisi ise %1,1 oy almış ve 1 vekil çıkarmıştı. Sandıktan son parti olarak da Millet Partisi çıkmıştı. MP lideri Bölükbaşı seçimlerden önce istifasını vermiş ve parti destekçileri de azalmaya başlamıştı. Bu durum MP’nin Cemal Tural liderliğinde hezimete uğramasıyla sonuçlanmıştı. MP oyların %0,7’sini almış ve Meclis dışında kalmıştı.

Hezimete uğrayan tek parti MP değildi. Demirel’in AP’si 65 ve 69 seçimlerinden sonra ilk defa bir seçimden ikinci olarak çıkmıştı. Önceden ordu tarafından hükümeti düşürülen Demirel bu sefer halkın desteğini alamamıştı. AP’den kopan partiler de AP’nin oylarını bölerek Demirel’i iktidardan uzaklaştırmışlardı. Öte taraftan Ecevit de kazandığı zaferin içinde bir yenilgi bulunduruyordu. Ecevit çoğu merkezin sağında olan bu partilerin karşısına sol görüşün çatısı olarak çıkmış ve iktidarı alamamıştı. Ecevit’in hükümeti kurması için diş dişe geldiği bu partilerin birini koalisyon ortağı olarak kabul etmesi gerekecekti.

Seçimin ertesinde teker teker olası koasliyon ortaklarını ziyaret eden Ecevit, koalisyon sorunun çözümünü ideolojik olarak diğer uçta bulunan Milli Selamet Partisinde bulmuştu. Bu beklenmedik ittifakın doğurduğu koalisyon daha ilk aylarında Kıbrıs Sorunu ile karşı karşıya gelecekti.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParlamentoParlamento

BÜLTEN SAYISI

Yakın Geçmiş: Milli Şef'in Vedası

Türkiye’nin siyasi geçmişini incelediğimiz serimizin 4. sayısına hoş geldiniz. Bu sayıda AP iktidarının kaderine, Cumhuriyet Halk Partisi lideri İnönü’nün ise siyasete vedasına ışık tutacak, 1970’lerin Türkiye'sine giriş yapacağız.

26 Tem 2022

Yakın Geçmiş #4

İLGİLİ OKUMALAR