Dilozof

Felsefe yayını , yeni sayısında doğa filozofları Thales, Anaximenes ve Anaximandros'un düşüncelerini merceğe alıyor.

Doğa Filozofları

Bugünkü modern bilimin bize öğrettiği şeylerle Anaximandros’un söylediklerine tekrar bakalım. Bunlardan bir tanesi; madde devinimi kısmı. Anaximandros, madde devinimi kısmında cidden çok enteresan şeyler söylüyor. Anaximandros, ilk canlıların deniz canlıları olduğunu, insanların da bu deniz canlılarından devinim ile evrimleştiğini söylüyor. Tabii doğrudan evrim kelimesini kullanmıyor. Bu açıdan bakılınca ilkel bir evrim teorisi ortaya atmış oluyor. Dahası o dönem var olan dünyanın, Tanrılar tarafından yaratıldığı iddiasına da karşı gelerek dünyanın yaratılmadığı, başka bir şeyden evirildiğini söylediği kısımlar var.

Anaximandros’u bu kadar ilgi çekici bir düşünür yapan ve size asıl anlatmak istediğim ikinci noktaya gelelim. Birincisi, 1930'lu yıllarda bir astrofizikçi olan Fritz Zwicky, evrende karanlık madde denen bir şeyin olduğunu söyledi. Bu karanlık maddeyi kendisi doğrudan gözlenemeyen ama evrendeki bütün atomları bir arada tutan bir çeşit evrenin iskeleti gibi düşünebiliriz. Fritz Zwicky karanlık maddenin evrene ekstra bir kütle sağladığını bunun da ek bir kütle çekimi yarattığını ve böylece galaksilerin durumunu koruduğu sonucuna vardı. Dahası, karanlık maddenin de tam olarak neden ve nasıl oluştuğu da bilinmiyor. Şimdi bu söylediklerimi az önce anlattıklarımla yan yana getirdiğimizde bunun apeiron olduğunu görüyoruz. Anaximandros bunu iki bin beş yüz yıl önce söylemiş sanki. Bu açıdan bakıldığında karanlık madde ile apeiron arasında ilişki kurulabilir. Bilmiyorum, bu konuda bana katılıyor musunuz?

Diğer ilgi çekici nokta ise Anaximandros’un her şeyin zıttı ile birlikte var olduğunu söylediği kısım. Çünkü biz artık bugün bir antimaddeden, anti parçacıktan söz ediyoruz. Madde ve antimadde bir araya geldiklerinde birbirlerini yok ederler. Şu an bu konuyu daha fazla uzatmak istemiyorum. Anaximandros özelinde bahsetmiş olduğum üç noktayı: zıtlıklar, devinim ve apeiron bugün bilimin tartıştığı konular ile ilişkilendirip ilişkilendiremeyeceğimiz düşüncesi bana oldukça ilginç geliyor.

Devamını oku

Abone ol