Ada’da sular durulmuyor: Tory kabinesindeki son değişiklikler ne ifade ediyor?

Birleşik Krallık'ta İçişleri Bakanı Suella Braverman haftanın başında görevden alınırken, yerine Dışişleri Bakanı James Cleverly atandı. Cleverly'den boşalan koltuğa ise ülkenin eski başbakanlarından David Cameron oturdu. 

Cameron, Başbakan Sunak'ın dışişleri bakanlığı teklifini memnuniyetle kabul ettiğini açıklarken; iktidardaki Muhafazakar Parti de kilit görevlerdeki isimlerin çok sık değişmesi ile yine gündeme geldi.

Bir adım geriden

Britanya’da geçtiğimiz Eylül ayında Kraliçe 2. Elizabeth tarafından başbakanlığa atanan Liz Truss, görevde kaldığı 49 günde ülkenin en kısa süreli başbakanı olarak tarihe geçmiş ve Kraliçe’nin yaşamını yitirmesinin ardından istifasını Kral 3. Charles’a sunmuştu. 

Başbakan Boris Johnson’ın istifasının ardından iktidardaki Muhafazakar Parti’nin liderliği için yapılan oylamada rakibi Rishi Sunak’ı geride bırakan Truss, her iki görevi de Sunak’a devretmek durumunda kalmıştı.

Kendisi de eski bir The Times yazarı olan Boris Johnson’ın başbakanlık kariyerinin sonunu, adının karıştığı politik skandallar getirirken; İçişleri Bakanı Suella Braverman’ı ikinci kez koltuğundan eden ise The Times gazetesinde yayımlanan yazısı oldu.

Böylece Truss hükümetinde de İçişleri Bakanı olarak görev yapan Braverman, resmî bir belgeyi kişisel e-posta adresinden göndermesi nedeniyle istifa etmek zorunda kalmasının sadece bir yıl ardından aynı görevden ikinci kez ayrılmış oldu.

İstifaya götüren yazı

Suella Braverman, 9 Kasım'da Times gazetesinde yayımlanan makalede Filistin yanlısı protestoları eleştirmiş ve daha önce sağ görüşlü grupların yürüyüşünün yasaklandığını belirtmişti. Gazze ile dayanışma amacıyla organize edilen yürüyüşlere ayrıcalık tanındığını savunan Braverman, Londra Emniyet Müdürlüğü'nü de çifte standart uygulamakla itham etmişti. 

Gösterileri düzenleyenler için "Filistin yanlısı çeteler" diyen Braverman, "nefret yürüyüşü" olarak nitelendirdiği protestoların "rahatsız edici şekilde Kuzey İrlanda'da yaşananları [e.n. etnik milliyetçi çatışmalar] hatırlattığını" savunmuştu.

Yazının yayımlanmasının ardından Kuzey İrlanda'nın en büyük partisi Sinn Féin'ın Genel Başkanı Mary Lou McDonald, Braverman'ı "anlamadığı konularda yorum yapmaktan kaçınması" yönünde uyardı. Başbakanlık Sözcüsü de Sunak'ın Braverman'ın makalesini onaylamadığını ifade etti. Sunak daha önce de Braverman'ın “çokkültürlülüğün başarısız bir ideoloji olduğu” yönündeki görüşlerine katılmadığını ifade etmişti.

10 Downing’den Dışişleri’ne

Öte yandan Muhafazakar Parti'yi 13 yıllık İşçi Partisi yönetiminin ardından iktidara taşıyan ve 2010-2016 yılları arasında başbakanlık yapan David Cameron, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği'nden ayrılması kararının çıktığı Brexit referandumu sonrasında istifa etmiş ve görevi Theresa May’e devretmişti.

Euronews'ta yer alan habere göre, İsrail basınının bazı kesimleri Cameron'ı "bugüne kadarki en İsrail yanlısı başbakan" olarak tanımlıyor. Bu da Cameron'ın bölgedeki krizle ilgili nasıl bir çizgi izleyeceğini merak konusu hâline getiriyor. 

Öte yandan, Independent'ta yer alan haberde ise eski başbakanın, 2010'da Türkiye'ye yaptığı bir ziyarette sarf ettiği "Gazze'nin esir kampı olarak kalmasına izin verilemez ve verilmemeli de" sözleri hatırlatılıyor.

Atamanın ardından Ukrayna'daki savaş ve Ortadoğu'daki krize dikkat çeken Cameron ise uluslararası alanda ürkütücü gelişmeler yaşanmakta olduğunu ifade ederek günümüzde İngiltere'nin müttefiklerinin yanında durup, ortaklıklarını genişletmesinin ve sesini duyurmasının hiç olmadığı kadar büyük önem taşıdığını vurguladı.

BBC'deki haberde, Cameron'ın Brexit öncesinde –NATO müttefiki olarak övgü dolu cümlelerle bahsettiği– Türkiye'nin AB üyeliğinden yana tutum sergilerken, Boris Johnson ile Rishi Sunak'ın liderliğinde yürütülen Brexit kampanyasının düzenlendiği dönemde ise Türkiye'nin üyeliğine karşı demeçler verdiği bilgisi yer alıyor. Britanya'nın AB'nin parçası olarak kalmasını isteyen Cameron, referandumda sandıktan ayrılma kararı çıktığı için istifa etmiş ve aktif siyasete ara vermişti.

Cameron'un verdiği ara da şu anda bir başka tartışmanın kapılarını aralamış durumda. Avam Kamarası üyesi olmamasından ötürün Parlamento dışından kabineye girebilmesi için ömür boyu Lordlar Kamarası üyesi yapılan Cameron'ın, meclise hesap verebilirliği de sorgulanıyor. 

Ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin gölge Dışişleri Bakanı David Lammy, atamayı eleştirirken, “David Cameron felaket bir başbakandı. Sunak, uluslararası bir krizin ortasında, milletvekillerinin hesap bile soramayacağı bir referandum mağlubunu göreve getirdi” ifadelerini kullanıyor.

Ya sonrası?

Cameron ataması, Başbakan Sunak'ın Mayıs 2024’te düzenlenecek genel seçimleri hükümetinin önceliği hâline getirdiği şeklinde yorumlanırken; kulislerde ise beklendiği gibi seçimleri Muhafazakarların kaybetmesi durumunda Braverman'ın partinin başına geçmeyi hedeflediği konuşuluyor.

Güncel anketler, Parlamento’nun alt kanadı olan Avam Kamarası’nda salt çoğunluğu elde edemese bile İşçi Partisi’nin Muhafazakarların açık ara önünde olduğunu gösteriyor.