^{Görsel: Aposto}

TBMM’de kabul edilen yeni Öğretmenlik Meslek Kanunu’na göre, öğrencilerle iletişiminde sokak ağzı ya da argo kullanan öğretmenlere maaşlarından kesme cezası verilecekmiş. Öğretmenlerin öğrencileriyle iletişimlerinde kullandıkları dili denetleyip değerlendirebilecek nitelikte dil bilgisi yetkinliğine sahip kişiler var mı, orası tartışılır.

Kaldı ki son yıllarda yönetici olan kişilerin çok büyük bir bölümünün ölçünlü (standart) dille konuşabildiklerine pek rastlamadım. Doğru ve güzel İstanbul Türkçesi ile konuşabilmek için diksiyon eğitimi alan yöneticilerin, genel yönetici toplamı içindeki oranının da yüksek olduğunu sanmıyorum.

Sokak jargonu, argo, teklifsiz konuşma, hakaret dili, şakacı dili farklı kavramlardır.

Dil canlıdır, sürekli devinir. Zaman zaman sokağın dilinden de argodan da beslenir. Sokağın dili, başta şiir olmak üzere tüm edebi türlere yansır. Yani sokaklar sadece kentlerin değil, dilin ve edebiyatın da damarlarıdır.

Gündelik konuşma dili, samimi, tanıdık ve resmiyet dışı bir bağlamda kullanılan konuşma biçimidir. Konuşmada resmî olmayan bağlamlarda kullanılan ünlem ve diğer ifade araçlarının kullanımı ile karakterize edildiğinden sürekli değişen bir terminolojiye sahiptir. Bu nedenle en yaygın ve işlevsel konuşma tarzıdır. Bu dilin kullanılması uzmanlık gerektirmez.

Konuşma dili, bir dilin veya lehçenin çoğu anadili tarafından bilinen kısaltmalar, kaynaştırmalar, deyimler, sözcük öbekleri ve diğer resmî olmayan sözcükleri ile birlikte kullanılan argosunu da içerir. Bir gruba has bozulmuş dile jargon, genel olarak kaba halk diline, özel bir terminolojisi olan gizli dile argo diyoruz.

Jargondan argoya, argodan genel dile geçişler olabilmektedir. Argo, teklifsiz konuşma, hakaret dili, şakacı dili ile karışmış; ana dilin üst düzeyindeki yazı dilinden ayrı, ana dilin alt düzeyindeki konuşma diline özgüdür.

Sokak jargonu dediğimiz sokak ağzı, her dönem farklılaşır. Her kuşak kendi sokak jargonunu yaratmıştır. Pek çok insan ne anlama geldiğini bilmeden o dönemin sokak ağzına dair sözcükleri ya da kalıpları kullanır. Sözcüğün kökeni bilinmese de birileri sürekli kullanır, taklit veya özenti vb. etkenlerle internet mecraları kanalıyla hızla yayılır ve sonunda geniş kitlelerin dilinde pelesenk olur. Bu sokak dili, sürekli değişir, dönüşür. Yeni sözler eklenir. Var olan sözlerin bir bölümü tutunamaz ve unutulur gider.

Son yıllarda sokak ağzında şu sözcük ve kalıpların çok yaygın kullanıldığını görüyoruz:

“Aga be, aktım resmen, aşko, atar yapmak, ateş ediyooo, ayar vermek, ayyynen, babuş, başgan, bro, boş yapmak, -ce (gitmece, çalışmaca), çılgın atmak, birine dalmak, darlamak, denyo, devamke, dibine vurmak, duyar kasmak, düşmek, eziklemek, fake, gider yapmak, kaarşim, kanks, kasmak, kavuştay, kral, lovelanmak, mal mısın?, mük, naapiim?, nabiyon?, ok boomer, olaaayy, ortaaam, öpkib, pampa, pick me, sal abi, sista, stalklamak, süp, topraam, trip atmak, trollemek, yargı dağıtmak, yav he he, yıkılıyo, yükselmek, yürümek”

Bu yeni nesil dile ait sözlerin ömürleri, yani tutunup tutunamayacakları zaten zaman içinde belli olacak. Kabul görmezse unutulur giderler, kabul görürlerse yerleşir kalırlar. Sonuçta bu sözleri, beğenen kullanır, beğenmeyen kullanmaz. Sözcükler halkın dilinde ya tutunamaz ölürler ya da sonsuza dek yaşarlar. Dilin canlı olduğunu, değişerek geliştiğini ve yeniden işlenmeyen dillerin öldüklerini unutmayalım. Hepimiz sokakta farklı bir jargonla konuşabiliriz ama dilin doğrularını bildiğimiz sürece bu sokak jargonu, dilimiz için büyük bir tehdit oluşturmaz.

YAZININ DEVAMI