Hrant Dink'in öldürülmesinin ardından 18 yıl pek çok açıdan zor geçti. Davayla ilgili sorular bugün de sorulmaya devam ediyor. 2015 yılından bu yana Agos Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmenliği görevini üstlenen Yetvart Danzikyan’la 18 senenin değerlendirmesi.

Söyleşi: Ayça Örer

Gazeteci Hrant Dink, gazetesi Agos’un önünde öldürüldüğünde yıl 2007’ydi. Cenazesine yüz binlerce insan katıldı ve eşi Rakel Dink o gün gelenlere şu sözlerle seslendi:

“Yaşı kaç olursa olsun; 17 veya 27, katil kim olursa olsun, bir zamanlar bebek olduklarını biliyorum. Bir bebekten bir katil yaratan karanlığı sorgulamadan hiçbir şey yapılmaz kardeşlerim…”

Bu yıl, Hrant Dink cinayeti 18 yaşına girdi. O gün bebek olanlar büyüdü. Geçen yıl Dink’in katili Ogün Samast salıverildi ve Rakel Dink bu olayı şu sözlerle yorumladı:

“2 gün önce hepinizin bildiği gibi Hrant'ın katili olduğu söylenen kişiyi serbest bıraktılar. Bir kez daha adaletsizliği yüzümüze çarpıp yasın en ağır günlerine geri yolladılar bizi.”

18 yıl pek çok açıdan zor geçti. Davayla ilgili sorular bugün de sorulmaya devam ediyor. 2015 yılından bu yana Agos Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmenliği görevini üstlenen Yetvart Danzikyan’la 18 senenin değerlendirmesini yaptık.

^{Agos gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Yetvart Danzikyan}

Rakel Dink bundan 18 yıl önce cenaze töreninde yaptığı konuşmada “Bir bebekten bir katil yaratan karanlığı sorgulamadan hiçbir şey yapılmaz” demişti. Bu yıl Hrant Dink cinayetinin üzerinden 18 yıl geçti ve dava sürecinde de, sonrasında da bu karanlık sorgulanamadı. 18 yılı nasıl değerlendirirsiniz?

Ben 2015 yılında yayın yönetmeni oldum. Agos’un 1996’daki kuruluşunda 2 yıl boyunca katkı verenlerden biriydim. Hrant Dink cinayetinden sonra köşe yazarlığı yapmaya başladım ve 2015’te de yayın yönetmeni oldum. 2007-2015 dönemini Agos çalışanı olarak değerlendiremem.

Bu 18 yıl tabii ki bir siyasi cinayetin siyasi iktidar tarafından kendi gündemine nasıl uyarlandığını görmekle geçti. Ne demek istiyorum bununla? Hatırlayalım. Cinayetten hemen bir yıl sonra AKP-Gülen cemaatinin ortaklığı zirvedeyken Ergenekon operasyonları başlamıştı. Balyoz gibi operasyonlar da Ergenekon’u izlemişti. Hükümet bunu açık açık demese bile kendine yakın kanaat önderlerinin aracılığıyla diyordu ki: “Hrant Dink cinayeti de Ergenekon örgütünün işlediği bir cinayetlerdir.” Hatta sadece Hrant Dink cinayetini değil, Rahip Santaro cinayetini ve Zirve Katliamı'nı da Ergenekon’a bağlıyorlardı.

Bu cinayetler peşpeşe oldu, biliyorsunuz. Dolayısıyla “Bu üç cinayet aslında Ergenekon örgütünün AKP hükümetini Batı karşısında zayıf düşürmek için işlediği cinayetlerdir” diye bir argüman kurulmuştu. Hatta çok emin olmamakla birlikte bu argüman Ergenekon iddianamesine de yansımış olmalı. Bir ara Hrant Dink cinayetini Ergenekon davasına katma düşüncesi de vardı.

Evet, 2011 yılında gündeme gelmişti.

Daha sonra 2013 yılında AKP’yle Gülen cinayeti arasında soğuk savaş başladı. Bu süreç 2016 yılına kadar sürdü. Gülen cemaati bir darbe girişimine kalkışma cüretini buldu kendinde. Öyle büyük bir iktidar savaşı oldu. 2007-2016 arasında Hrant Dink ailesi avukatları, kamu görevlilerinin de bu işin içerisinde olduğunu söylüyorlardı haklı olarak. İlk bakışta bunu görüyorduk zaten. Fakat 2007-2016 yılları arasında bu görevlilerin yargılanması mümkün olmadı.

Kamu görevlilerinin dava dosyasına katılmasına dokuz yıllık bir direnç gösterildi.

Evet. Dink ailesi avukatları, haklı olarak kamu görevlilerinin yargılanmasını talep ettiler. Çünkü bu işin içinde devletin bir kanadının şu ya da bu şekilde olduğu anlaşılıyordu ama 2016 yılına kadar yargılanmadılar.

Kamu görevlileri nasıl yargılanabildi peki? Birincisi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Dink ailesinin avukatlarının başvurusu üzerine "Etkin soruşturma yapılmamıştır ve Hrant Dink’in hayat hakkı korunmamıştır" kararı verdi. İkincisi, AKP hükümetiyle Gülen cemaati arasındaki gerilim, darbe girişimine varacak bir savaşa dönüştükten sonra da kamu görevlilerinin yargılandığı iddianameye bir baktık ki, iddianame bu cinayette Gülen cemaatini sorumlu tutuyor.

Ve neredeyse o zamanki argümanları hatırlatır bir şekilde, “Gülen cemaati bu cinayeti işleyerek AKP hükümetini zayıflatmak istemiştir” veyahut da “İstanbul Emniyeti’ne yerleşmek istemiştir” argümanları öne sürülüyor.

SÖYLEŞİNİN DEVAMI