İstanbul Devlet Tiyatrosunun "Bir Ruhun Hikâyesi" yapımı, kadınların hayatta varoluş hesaplaşmalarına ve iç seslerine yer veren bir oyun. Dahası bu oyun, “yeryüzünün en güçlü sesi olan kadınların” umuduna umut katan bir oyun.

Yazı: Suha Çalkıvik

İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımı Bir Ruhun Hikâyesi (Une histoire d’âme) oyunu 3. sezonuna girdi. Yönetmenliğini Serap Eyüboğlu’nun yaptığı tek kişilik oyunda sahnede Zeynep Erkekli’yi seyrediyoruz. Bir Ruhun Hikâyesi'nin asıl yazarı, İsveçli dahi sanatçı Ingmar Bergman. Bu eserin uyarlaması ise Bénédicte Acolas’ya, Türkçe çevirisi İpek Özgüven’e ait.

Oyunun asıl metni, Ingmar Bergman'ın 11 Ağustos 1972 tarihli Fårö adlı (yapım başvurusu reddedilen) bir film senaryosu. Senaryo, 1980'lerde geliştirilmiş ancak Bergman tarafından hiçbir zaman bir filme dönüştürülmemiş. Bir kadın karakteri için tasarlanmış ve sadece yakın çekimlerden oluşuyor.

Yıllar sonra 1988 sonbaharında aynı metin radyoda monodrama olarak planlandı, ancak İsveç Radyosu'ndaki drama bölümünün sorumlusu Per Lysander, repertuvarı popülerleştirmeye yönelik olarak alınan idari kararları protesto için istifa ettiğinde, Bergman dayanışma gereği prodüksiyonunu geri çekti. Oyun iki yıl sonra 1990'da En själslig angelägenhet (Ruh Meselesi) adıyla İsveç'te ilk kez yayımlandı. Bu radyo oyununda, Viktoria rolünde Jane Friedmann oynadı. Oyun metni ayrıca 2000 yılında Föreställningar (Gösteriler) adlı kitapta, Bergman’ın toplu yazıları içinde kısa öykü olarak da yayımlandı. Oyun metninin operaya uyarlanması için (2008) İtalyan besteci Luca Francesconi, Ingmar Bergman Vakfı’ndan senaryo hakları için izin aldı.

İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımı Bir Ruhun Hikâyesi ise Ingmar Bergman’ın 1972’de yazdığı senaryodan Bénédicte Acolas tarafından uyarlanan metin. Oyun yalnızlığın pençesinde kıvranan orta yaşlı bir kadın olan Viktoria'nın monoloğundan oluşuyor. Viktoria, sevgisiz bir ilişki içinde kocasının sadakatsizliğinden şüpheleniyor; sevinçlerini, üzüntülerini, çocukluğunu, ailesiyle ve onu reddeden kocasıyla ilişkisini; yaşamının tüm yansımalarını tekrar tekrar, samimiyetle ve acı çekerek anlatıyor. Ruhunu sorgulaması, onun yaşamaya devam etmesi için bir ihtiyaç adeta. Kocası aniden ölünce, sessiz, gizemli küçük bir kızla tanıştığı bir akıl hastanesine sığınıyor. Burada geçmiş ile şimdiki zaman iç içe geçiyor. Fantezi ile gerçeklik yer değiştiriyor.

YAZININ DEVAMI