“Kaos bahçeciliği” yeni bir terim belki ama aslında oldukça zahmetsiz ve ucuz, çok eski bir geleneğin günümüze yansıması: Toprağa rastgele tohumlar serpiştir ve büyümelerini izle.

Yazı: Deniz Aytekin

Bahçecilik kurallarına, ekim dikim takvimlerine ve toprak türüne göre bitki seçme rehberlerine meydan okuyan yeni nesil bahçeler, iki bahar önce sosyal medyada “doğal bahçeler” ve “kaos bahçeciliği” etiketleriyle paylaşılmaya başlamıştı. Gidişata bakılırsa, doğanın insafına ve kontrolüne bırakılan bu sürdürülebilir bahçecilik türüne olan ilgi özellikle yeni nesilde artıyor.

Kaos bahçeciliğinin temelinde farklı bitki türlerinin tohumlarını toprağa rastgele serpiştirmek ve süreci doğanın devralmasına izin vermek yatıyor. Zahmetsiz ve ucuz bu uğraş, basit birkaç kritere dikkat edilerek yapıldığında biyolojik çeşitliliğe de katkı sağlıyor.

Birleşik Krallık ve Avrupa kırsalında yüzyıllardır varlık gösteren kır bahçelerinde çalılar, çiçekler, sebze ve meyveler birarada, belirli sınır ve patikalarla ayrılmadan yetiştirilir. Benzer biçimde, nispeten sakin kıyı kasabalarına giderken aralarından geçtiğimiz yabani çiçek çayırları da kendi kendine tohumlanarak insan müdahalesi olmadan gelişir. Dekorasyon dergilerinden fırlamış gibi görünen "düzenli, planlı ve steril bir bahçe"ye sahip olmak gibi bir derdi olmayan bahçeciler arasında bu yöntem yaygın olarak uygulanır. Toprakta kendiliğinden yeşeren fideler büyütülür, rüzgarın bitkilerin tohumlarını savurmasına ve bahçenin kendiliğinden büyüyüp gelişmesine, hayvanlarla bitkilerin simyotik yaşamına izin verilir.

Neden popüler oldu?

TikTok ya da Instagram’da arama çubuğuna “chaos gardening” yazdığınızda karşınıza bir kavanozda tohumları karıştırıp toprağa serpen yüzlerce insanın bahçesinin önceki ve sonraki hâlleri çıkacak. Bu akım, esnek bahçeciliğe hatırı sayılır bir görünürlük kazandırmış olsa da insanların bu uğraşı denemesinin tek nedeni değil.

Kaos bahçeciliğinin hızlıca yayılmasının ardındaki en önemli etken zahmetsiz ve ucuz yani uygulanabilir olması. Planlı ve kurallara uygun bir bahçe için önceden toprağı ekime hazırlamanız, yürüyüş ve geçiş alanları belirlemeniz, güneş ve toprak durumuna göre ekmeye uygun bitkileri ve uygun dikim zamanlarını araştırmanız gerekli. Uygun toprağı, fide ve bahçe aletlerini, gerekiyorsa sera ve çit gibi malzemelerini almak da pek ucuz değil. Oysa yapı marketlerde ve online alışveriş sitelerinde bir paket çiçek tohumunun fiyatı 30-40 lira arasında değişiyor.

YAZININ DEVAMI