Müzikte dayanışma için bir yol haritası

Olta Dayanışma ve İsimsiz Orkestra öncülüğünde geçen hafta Kadıköy Sineması’nda “Müzik Günleri” festivali düzenlendi. Müziğin toplumsal dönüşümü, müzisyenlerin yaşadığı zorluklar, en önemlisi dayanışmanın gücü ile bir sektör nasıl ayağa kalkar? İki kuruluşta yer alan isimler ile bu sorunun cevabını aradık.
Yazı: Eda Solmaz
Türkiye’de pamuk ipliğine bağlı sektörlerden biri tartışmasız müzik. Yaşanan her toplumsal olay müzisyenlerin işlerini etkiliyor, ya bir sonraki adımı atma cesaretlerini kırıyor ya da maddi olarak zorlanmalarına neden oluyor. Tüm bu zorlukların üstesinden gelinmesi sağlayacak en etkili çözüm ise dayanışma.
Geçtiğimiz hafta Olta Dayanışma ve İsimsiz Orkestra’nın öncülüğünde Kadıköy Sineması’nda “Müzik Günleri” festivali düzenlendi. Festivalde müziğin toplumsal dönüşümü, müzisyenlerin yaşadığı zorluklar, en önemlisi de dayanışmanın gücünün nasıl güzel gelişmelere önayak olduğu gözler önüne serildi.

İrfan Alış
Olta Dayanışma ve İsimsiz Orkestra kurucularından Özgür Ulusoy, iki kurumun da ortaya çıkmasının geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden Peyk’ten İrfan Alış’ın fikri olduğunu söylüyor ve ekliyor:
"Fikir basitleştikçe, içeriğin gücü arttı. Her alanda yıllardır eksikliği hissedilen dayanışmaya dayalı yapıların günümüzdeki olası karşılıklarından biridir bu yapı. Bugünün Türkiyesi'nde yaşanan çete-tröst işbirliğine karşı bu proje, eskiden köylerde olan imeceyi geri getirerek cevap vermeyi amaçlar. Biraz romantik, biraz işlevsel... İnsanların ellerinden geleni yapmasına olanak sağlamak bile, bir şeyleri hiç değilse kımıldatmaya yarayabilir. Olta ve İsimsiz Orkestra’nın genelde ve bu konserler özelinde yapmaya çalıştığı şey de budur."
Özellikle beraberliğin oldukça zor olduğu bu sektörde İrfan Alış, müzisyenlerin birlikte çalışmasını ve bağımsız müzik üretimini teşvik etti. Peyk’in yanı sıra No Land ve Cenk Taner ilk günden beri Olta Dayanışma ve İsimsiz Orkestra’yı desteklemenin yanı sıra müzikleri ile de onlara ses oldu. Peki, bu destek onlar için ne ifade ediyor? İsimsiz Orkestra ekibi şu cevabı veriyor:
"Müzikal yanyanalık sadece müzikle sınırlı değil; her gün kapanan kapılar ve daralan yollarla karşılaştığımız bu dönemde, bu değerli isimlerle birarada olmak, bize başka bir dünyanın mümkün olduğunu hatırlatıyor. Hâlâ açık kapılar, yürünecek yollar var. Müzik hem bu umudun öznesi hem de güçlü bir sonucu oluyor.
İrfan Alış da sadece müzikle değil, inanç ve mücadelesiyle de bize dokundu. Onun hikayesi, var olma savaşı veren hepimiz için büyük bir ilham kaynağı. Sanatın, dayanışmayla birleştiğinde neler başarılabileceğini gösteren en güçlü örneklerden biriydi. Gün itibarıyla bu festivali yapıp daha büyüğünü hayal edilebiliyorsak bu, evvela onun sayesinde."

İsimsiz Orkestra
'Ünlü olmak meslekten sayılabilir belki ama müzik bir meslek değil'
Çoğu bağımsız müzisyene soruduğum “Günümüz Türkiye’sinde bir müzisyen hayatını sadece müzikle idame ettirebilir mi?” sorumu yineliyorum. Olta Dayanışma’dan Deniz Perhan şu cevabı veriyor:
"'Başımız dik yürüyoruz, çünkü boğazımıza kadar boka battık.' Dario Fo imzalı bu alıntının, ülkenin son yıllardaki hâlini en iyi özetleyen cümle olduğunu düşünüyorum. Böyle bir ortamda bir müzisyenin sadece müzikle geçimini sağlaması zor olmanın ötesinde, neredeyse imkansız. Anaakımda değilseniz durum daha da zorlaşıyor. Gerçi orada olsanız bile, Athena’nın vize alamaması gibi örnekler her şeyi anlatıyor. Sansür de ayrı bir sorun. Örneğin Grup Yorum’un şarkılarına Türkiye’den erişim engeli getirildi. Kendi müziğinizi yapıyorsanız, gelir elde edebileceğiniz iki kaynak var: Telifler ve konserler. Ancak her ikisinde de aracı kurumlar ve vergilerle gelir ciddi şekilde azalıyor.
Tanıtım gücünüz yoksa, iyi bir şarkı bile fark edilmeden kaybolabiliyor. Konserler de ülkedeki belirsizlik nedeniyle her an iptal olabilir. Bu yüzden tanıdığım pek çok müzisyen geçimini sağlamak için istemediği işlerde çalışmak zorunda kalıyor. Yine de devam etmemizi sağlayan tek bir sebep var: Hepimizin müziğe âşık olması."
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Kadıköy Sineması'ndaki Müzik Günleri'nin ardından Olta Dayanışma ve İsimsiz Orkestra ile buluştuk. Punk grubu Mojave'yi ilk albümlerinin tanıtım konseri öncesinde kuliste ziyaret ettik. Afife adaylarına mercek tuttuk.
03 Haz 2025

İLGİLİ OKUMALAR


