Portekiz'de 18 Mayıs'ta yapılan erken genel seçimlerin ardından kesinleşen resmî sonuçlara göre aşırı sağcı Chega partisi, ülkenin tarihinde ilk kez ikinci büyük parti olarak ana muhalefet konumuna geldi. Sağ eğilimli partiler birleşerek Parlamento’daki koltukların üçte ikisini kazandı ve Anayasa değişikliği yapmak için gereken çoğunluğa ulaştı.

Yazı: Masis Kürkçügil

Portekiz’de 18 Mayıs’ta yapılan erken seçim, siyasi tablonun radikal biçimde değişmesine sahne oldu. Seçim sonuçları, yaklaşık 50 yıllık demokratik ve toplumsal ilerlemenin sonunu getirebilecek tarihî bir anayasa değişikliğinin önünü açtı. 1976’dan bu yana ilk kez Sosyal Demokrat Parti, Chega ve Liberal Girişim’den (IL) oluşan sağcı çoğunluk, merkez partiler arasındaki geleneksel mutabakata ihtiyaç duymadan Anayasa’yı değiştirme yetkisini elinde bulunduruyor.

Sol partiler ise toplamda tarihlerinin en düşük oy oranına geriledi. Aralarından yalnızca Yeşiller bir miktar artış kaydederken geçmişte toplam oyları %15’e kadar çıkan radikal soldaki Sol Blok ile Komünist Parti'nin oy oranı %5’e kadar düştü.

Öte yandan: Neofaşizm çizgisindeki Chega, oyunu %18’den %23’e çıkararak hem oy oranı hem de sandalye sayısı bakımından ülkenin ikinci partisi konumuna yükseldi. Böylece Sosyalist Parti, yaklaşık 50 yıl sonra ilk kez üçüncü parti durumuna düştü.

• Demokratik İttifak (AD), daha güçlü bir yetkiyle yeniden seçildi; oyların %31,8’ini alarak 91 sandalye kazandı. Ancak tek başına çoğunluğu sağlayamadığı için önünde iki seçenek bulunuyor: Sosyalist Parti veya Chega ile koalisyon hükümeti kurmak ya da yeni bir azınlık hükümeti oluşturmak.
• Chega (CH), 2024 seçimlerindeki başarısını artırarak 60 sandalye ile Parlamento'daki ikinci büyük parti oldu; demokrasi tarihinde ilk kez ne Sosyalist Parti ne de Sosyal Demokrat Parti iki büyük partiden biri olabildi.
• Sosyalist Parti, demokrasi tarihinde ilk kez üçüncü oldu. Oyların sadece %22,8'ini ve 58 sandalyeyi alarak partinin 52 yıllık tarihindeki en kötü sonuçlardan birini elde etti.
• Sol Blok (BE) oyların %2'sini ve bir sandalye aldı. Bu, partinin en kötü performansıydı. Portekiz Komünist Partisi ve Ekolojist Parti "Yeşiller"den oluşan Demokratik Birlik Koalisyon (CDU), oyların %2,9'unu aldı.

Portekiz demokrasisi 1974’te yeniden kurulduğundan bu yana ilk kez, en büyük iki parti birlikte Parlamento’daki koltukların üçte ikisinden azını elde etti. Ancak sağ eğilimli partiler birleşerek Parlamento’daki koltukların üçte ikisini kazandı. Anayasa değişikliği yapmak ve Anayasa Mahkemesi dahil kamu kurumlarına atama yapmak için üçte iki çoğunluk gerekiyor.

YAZININ DEVAMI