Geçen haftaya kadar çoğumuzun hiç bilmediği bir şirketin hiç tanımadığımız CEO’sunun eşini aldatması, neredeyse dünyanın her yerinde haber oldu. Dijital çağda bir skandalın yaşam döngüsünü hızla izledik: Anlık bir olay hızla yargıya dönüştü, yıkıcı sonuçlar doğurdu ve kültürel bir meta olarak hafızalara kazandı. Tüm bunların sonucunda “Coldplaylenmek” diye yepyeni bir kavram bile doğdu. Peki bu olay içinde yaşadığımız gözetleme kültürüyle ilgili ne diyor?

Yazı: Ümit Alan

Geçen aylarda Whatsapp’a garip bir kısayol geldi. Eğer bir grubun içindeyseniz ekranı alta doğru çektiğinizde otomatik grup araması başlatıyor. Bu güncellemeyle birlikte babam, Whatsapp grubundan neredeyse her çıkışta yanlışlıkla grup araması yapmaya başladı. Sorun şu ki kendisi farkında değil. Whatsapp penceresini ve dahi telefonu kapattığını sanıyor.

Ailenin diğer üyeleri olarak bizler de onun başlattığı sesli sohbete katılarak, anne ve babamın ev içi konuşmalarına kısa süreliğine kulak misafiri oluyoruz. Evlerinde televizyon hep bangır bangır açık olduğu için konuşan kafa tartışma programlarındaki diyaloglara maruz kalmaktan daha kötü bir şey olmadı henüz. Bir aile faciası yaşamadık yani. Ancak günümüzde çoğu kişi için bu çok olası.

Tıpkı geçen haftaya kadar çoğumuzun hiç bilmediği bir şirketin hiç tanımadığımız CEO’sunun eşini aldatmasının neredeyse dünyanın her yerinde haber olması ve öğrenilmesi gibi.

Bir ‘kiss cam’ kazası

Bu bir “kiss cam” kazası: Coldplay, konsere devam ederken saha içi JumboTron’a romantik bir şekilde sarılmış bir çift yansıyor. Kendilerini ekranda gören çift, panikle birbirlerinden uzaklaşıyor. Bunun üzerine Coldplay solisti Chris Martin bir espri yapıyor; bu anın videosu hızla TikTok’a düşüyor, sarılırken yakalanınca panikleyen kişilerin kim olduğu hemen tespit ediliyor ve olaylar gelişiyor.

Öncelikle kiss cam’in ne olduğunu hatırlayalım. Kiss cam, sosyal medya ve internetten daha eski bir olgu. Tarihi 1970’lerin sonları ve 1980’lerin başlarına kadar uzanıyor. Los Angeles Dodgersbeyzbol takımının deneyimli pazarlama uzmanı Barry Stockhamer, o güne kadar hiç yapılmamış bir şey yapmak istiyor ve stadyuma dev bir renkli ekran (bugün bilinen adıyla JumboTron) yerleştiriyor. O güne kadar stadyum içi ekranlar hem daha küçük hem de siyah beyaz. Bu yenilikle birlikte, daha önce pozisyon tekrarlarını göstermekten ibaret ekran akışlarına, seyircilerin komik veya romantik anlarını yakalamak gibi küçük oyunlar, eğlenceli anlar ekleniyor.

O günlerde en büyük endişe, taraftarların edepsiz el hareketlerinin ekrana yansıma olasılığı. Onun haricinde Los Angeles’ta yaşanan Los Angeles’ta kalır. Çünkü henüz sosyal medya yoktur.

YAZININ DEVAMI