Hemen her gün önünden yüz binlerce insanın geçtiği, Nişantaşı’nın en işlek caddelerinden biri olan Rumeli Caddesi’nin kalbinde dikkatli gözlerin kaçırmayacağı bir bina var: Tahtaburunyan Apartmanı. Yapının hikayesinin bir ucunun matematikçi Dikran Tahta'ya, bir ucunun ise onun öğrencisi Stephen Hawking'e çıktığını ise pek az insan biliyor.

Yazı: Vartan Estukyan

Sonraları “Birlik” adını alan ve resmî kayıtlara da bu şekilde geçen bu bina, orijinal ismini kendi kadar eski bir levhada koruyor. Öte yandan bugün ne Rumeli Caddesi’nin o eski, ihtişamlı yapıları tam anlamıyla korunabilmiş ne de Tahtaburunyan gibi bir zamanlar orada ikamet eden mahallenin eski sakinleri, günümüzde bu yapıların vârisleri.

Öyle ki, apartman numarası dahi bugün üç farklı şekilde karşımıza çıkıyor: Tahtaburunyan Apartmanı, orijinal olarak 82 numarayken bu sayı Birlik Apartmanı’nın yanında 84 olarak yazıyor. Yeni, kırmızı levhada ise apartmanın numarası bu kez 78. Hâliyle, tarih bu denli hızlı tüketilirken bu isimlere dair izler yakalamak da samanlıkta iğne aramaktan farksız.

İstanbul Ermeni burjuvasının tanınmış ailelerinden Tahtaburunyanlar, pamuk tüccarlığıyla uğraşıyorlardı. Baba Garabet Tahtaburunyan, ilk olarak Harutyun Amira Bezciyan tarafından ahşap olarak inşa edilen ve 1834’de Patrik Isdepanos Ağavni eliyle açılan Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi’ndeki şapelin yenilenmesini sağlamıştı. Zamanla harap bir hâl alan yapı, Garabet ve Akatan Tahtaburunyan kardeşlerin hayırseverliğiyle 1906’da dönemin Ermeni Patriği Mağakia Ormanyan eliyle yeniden açıldı.

YAZININ DEVAMI