Haberlerin üstünüze üstünüze geldiğini hissediyor ve giderek haber takip etmekten uzaklaşıyorsanız yalnız değilsiniz. Reuters Enstitüsü’nün son Dijital Haber Raporu'na göre 2017 yılında %29 olan aktif olarak haberlerden kaçınma eğilimi, 2025 raporunda %40’a ulaşmış. Bu oran Türkiye’de %57’den %61’e çıkmış. Peki demokratik süreçlere katılımımızı etkileyecek düzeye vardırmadan haber tüketim alışkanlıklarımızı nasıl daha sağlıklı hâle getirebiliriz?

Yazı: Ümit Alan

En az 7-8 yıl olmuştur; önce her şey hakkında bir kanaatim olması gerektiği fikrinden vazgeçtim. Başlangıçta şaşırtıcıydı: Belli bir konuda benim bir kanaatim olmasa ve onu sosyal medyadan ahaliyle paylaşmasam da oluyordu. Hatta dayanamayıp bir şeyler hakkında anlık yorum yaptığım zaman, hayali arkadaşlarım kafamın içinde “Sorduk mu?” diye diklenip sinirimi bozuyordu.

Kanaatim olan konular hakkında zaten daha uzun düşünüp, yazı yazabilir, analiz yapabilirdim. O hâlde, pekala bazı gündemlerle ilgili hiç düşünmeyebilirdim. Ardından haber sitelerinin bildirimlerini kapattım. “Sen bilirsin, ne olacak bu iş” diye soran eş, dost, hısım akrabanın organik bildirimleri hariç, habere kendi istediğim zaman ulaşma özgürlüğümü kazanmıştım işte.

Sonra Türkiye’de gündem iyice ekseninden çıktı. Tutuklamalar, gözaltılar, yangınlar, felaketler, Anayasa’ya aykırılığı alenen bilinen kararlar, bitmeyen demokrasi krizi, tepetaklak giden ekonomi derken haberlerden kaçınma olasılığım çok azaldı. Zaten haber, insanın gündelik hayatını doğrudan etkiliyorsa kaçınmak olanaksızdı. Gelgelelim, eskiden yerimde duramayacağım kadar büyük haberler karşısında sadece donuk bir ifadeyle ekrana bakıyor ve “Sırada ne var?” diye soruyordum. “Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” eşiğini bile geçmiştim. Aradığımız gönüle ulaşılamıyordu. Rızası konusunda elimizde taze bir bulgu yoktu. Sanki büyük bir kazadan sonra şoka girmiş kazazede gibiydim. Eğer siz de son zamanlarda böyle hissediyorsanız bir dertleşelim, adını koyalım isterim.

Haberden kaçınma konusunda asla yalnız değilsiniz

Bir defa haberlerin üstümüze üstümüze gelmesi ve onlardan kaçınma konusunda yalnız değiliz. Bu artık küresel bir olgu. Reuters Enstitüsü’nün son Dijital Haber Raporu’nda bununla ilgili çarpıcı bulgular var:

• 2017 yılında 49 ülkeyi baz alarak %29 olarak tespit edilen aktif olarak haberlerden kaçınma eğilimi, 2025 raporunda %40’a ulaşmış durumda. Bu oran Türkiye’de ise %57’den %61’e çıkmış durumda.

Türkiye’de 2025 Mart ayından bu yana yaşanan gelişmelerin ardından bu oranlar nerelere varmıştır tahmin bile edemiyorum. Gelecek yılın raporlarında bunu daha net olarak görebiliriz. Bu yılın raporlarında gördüğümüz şeyse şu: Haberden kaçınıyoruz ama bu bize özel bir durum değil.

YAZININ DEVAMI