Dramaturg ve sosyolog Jale Karabekir önderliğinde kurulan, Türkiye’nin profesyonel anlamda ilk feminist tiyatro topluluğu Tiyatro Boyalı Kuş, bu sene 25 yılı geride bırakıyor. Karabekir ise 2015 yılında yayımlanan "Türkiye’de Kadınlarla Ezilenlerin Tiyatrosu: Feminist Bir Metodolojiye Doğru" kitabının ardından bir yandan Tiyatro Boyalı Kuş'un genel sanat yönetmenliğine devam ederken bir yandan da Boyalı Kuş için yazıp sahnelediği oyun metinlerini biraraya getirdiği "Toplu Feminist Oyunlar"ın ikinci cildini okuyucuyla buluşturmaya hazırlanıyor. Karabekir'le feminist tiyatronun ne demek olduğunu, Agusto Boal, Virginia Woolf’tan aldıkları ilhamlarını ve gelecek projelerini konuştuk.

Söyleşi: Nis Tuğba Çelik

Nedir feminist tiyatro? 2000’de Tiyatro Boyalı Kuş’u kurduğunuz dönemle bugünü karşılaştırdığınızda aradaki sürede nasıl bir değişim yaşandı? Feminist tiyatro olarak ortaya çıkışınız hangi ihtiyacın ya da arzunun sonucuydu?

Ben kendi deneyimim üzerinden konuşabilirim. Dünyada özellikle Batı’da feminist tiyatro, feminist hareketle birlikte gelişti. Bizim kuruluşumuz ise bu birikimin sonuna denk geldi. Bize ışık tutan, 1986’dan beri faaliyet gösteren Magdalena Project – Çağdaş Tiyatroda Kadın Ağı oldu.

Türkiye’de feminist hareketin başladığı 1980 sonrası, ödenekli ve özel tiyatroların baskın olduğu ama politik tiyatroların da var olabildiği bir döneme işaret ediyor. 1990’larda ise bu yapılara karşı yeni bir tiyatro arayışı gelişti ve biz de o arayışın bir ürünüyüz sanırım.

O dönem feminist dramaturji yeni yeni konuşuluyordu. Ben mahallelerde kadınlarla tiyatro çalışıyordum; sahadan gelen bu deneyim Boyalı Kuş’un doğuşuna da zemin hazırladı diyebilirim. Feminist tiyatro bizim için yalnızca metin değil; dramaturjisiyle, sahnelemesiyle, çalışma biçimiyle feminist ilkeleri uygulamaya çalışan, eleştirel ve alternatif bir sanatsal üretim anlayışı aslında.

SÖYLEŞİNİN DEVAMI