Yapay zeka yükseliyor ama

Günümüzde müzikseverler, algoritmalarla ne kadar yakın ilişkide olsalar da bir yandan da ondan nefret ediyorlar. Seveceğimiz parçaları önümüze getirecek derken neyi sevdiğimizi unutturan algoritmaların üzerine bir de yapay zekanın eklenmesi, yeni dünyada müzikle organik bir bağ kurmayı, her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Peki kutunun dışına çıkanlar neler yapıyor?

Yazı: Eda Solmaz

Geçen hafta Nikbinler adlı bir şarkıcının "Eylülzede" şarkısı sosyal medyada viral oldu. Parça önce X platformunda konuşulmaya başladı hemen ardından da birçok kısa videonun fon müziği oldu. Bu tanıdık yolu takip eden diğer viral şarkılardan farkı ise Eylülzede'nin gerçek bir insan değil yapay zeka tarafından üretilmiş olması. Aynı geçen hafta Spotify’ın “Viral 50 Türkiye” listesinde yer alan 10 şarkının 8’i gibi...

"Eylülzede"nin yaratıcılarından yapay zeka sanatçısı Volkan Samet Altuntaş daha önce yaptığım röportajda şöyle diyordu:

"Bu bir yeni sanat biçimi midir? Buna karar vermek için henüz erken ancak arkasında bir insan olduğu için tüm bunların sanat sayılmaması için bir sebep yok. Bu süreçte pek çok müzisyenden üzgün ve öfkeli yorumlar da aldım. Bu bir araç, tıpkı dünyadaki pek çok araç gibi her şey evriliyor, önemli olan nasıl kullanacağımızı keşfedebilmek, bir şeylere karşı çıkmak veya korkmak bize bir fayda sağlamayacaktır."

Plaklar sanatçıya bağlılığın simgesi

Seveceğimiz parçaları önümüze getirecek derken neyi sevdiğimizi unutturan algoritmaların üzerine bir de yapay zekanın eklenmesi, yeni dünyada müzikle organik bir bağ kurmayı, her geçen gün daha da zorlaştırıyor.

  • Öte yandan “Dinlediğimiz müzik yapay mı yoksa gerçek mi?” sorusundan sıkılan ve çoğunlukla popüler sanatçıları ön plana çıkaran bu sığ havuzdan uzaklaşıp derinlere inmek isteyenler de var. Bir albümü şarkı atlamadan dinlemek, sadece müzik dinleme platformlarına bağımlı kalmadan müzisyenlerin eserleriyle bağ kurmak isteyenler de... Peki kutunun dışına çıkmak için ne yapıyorlar?

İstatistiklere bakıldığında ABD’de plak satışları, 2024 yılında yaklaşık 43,6 milyon adet olarak bildirilmiş. Küresel olarak ise plak pazarının 2023 yılında 1,5 milyar dolar civarında olduğu ve 2030’a kadar önemli bir büyüme göstereceği öngörülüyor. Plak piyasasının yeniden canlanması, neredeyse 20 yıldır devam ediyor.

Taylor Swift’in The Tortured Poets Department adlı albümü plak formatında 2,2 milyon kopya sattı. Evinde pikabı olmayan biri bile bu plaklara sahip olmak istiyor çünkü plaklar hayranların sanatçıya bağlılığının kanıtı hâline geliyor.

Diyarbakır’da kaset vahası

Sosyal medyada gördüğümüz "performatif erkek" yarışmalarının videolarında plaklarını havaya kaldıran ya da CD çalarıyla müzik dinleyen gençlerle karşılaşıyoruz. TikTok’ta bit pazarlarından iPod satın alan ve nasıl mp3 yüklenebileceğini gösteren birçok kişinin videolarına denk geliyorum. Kablolu kulaklıklar bile geri döndü.

The Cure’un solisti Robert Smith de prensip olarak müzik dinleme platformlarını kullanmadığını açıklayanlardan... Smith, “Bunun yerine iPod’ları tercih ediyorum” demişti. Smith, farklı ruh hâlleri için farklı iPod’lar kullandığını ve her birine etiketler yapıştırdığını söylemişti.

YAZININ DEVAMI


NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende

BÜLTEN SAYISI

👩‍🎤 Turkish Psychedelia'nın yükselişi, ödül sezonu filmleri

Tame Impala'dan Kevin Parker'ın yeni albümünde Barış Manço'dan esinlendiğini söylemesinin ardından "Turkish psychedelia"nın Batı'daki yükselişini hatırladık. Netflix'in ödül sezonu öncesi gösterime giren iddialı filmlerine baktık.

27 Eki 2025

Odeabank ile birlikte

İLGİLİ OKUMALAR