Cumhuriyet fikri Osmanlı'da ortaya çıktı
Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü'nde yedi arkadaşıyla birlikte Cumhuriyet ilan edeceğini açıkladı ve ertesi gün TBMM'de Cumhuriyet kuruldu.
- Tarihçi Prof. Dr. Mehmet Ö. Alkan, Cumhuriyet'in ilanının Meşrutiyet'ten sonra yaşanan gelişmelerin bir sonucu olduğunu belirtti.
- Bazı tarihçiler, cumhuriyet fikrinin kökenlerinin 17. yüzyıla kadar uzandığını savunurken, Osmanlı'da bu fikrin Fransa'nın etkisiyle şekillendiği düşünülmektedir.
- Tarihçi Dr. Alp Eren Topal, "cumhur" kelimesinin İstanbul'da çeşitli gruplar tarafından ayaklanmalarda kullanıldığını ve bu kelimenin siyasi bağlamda nasıl kullanıldığını araştırdığını ifade etti.
- Doç. Dr. Yavuz Aykan, "cumhur" kelimesinin 15. yüzyılda padişah fermanları bağlamında kullanıldığını ve bu kelimenin kökenlerinin daha da eskiye gidebileceğini belirtti.

