Yineleme eylemi sözlüklerde, “tekrarlama, bir cümle içinde veya arka arkaya gelen cümlelerde bir sözcüğün veya bir parçanın tekrarlanması” olarak tanımlanır. Dil yanlışı olarak yineleme ise aynı anlama gelen birden çok sözcüğün birlikte kullanılmasıdır. Gereksizce sık yinelenen sözcükler anlamını yitirebilse de söz konusu şiir olduğunda durum apayrı bir boyut kazanabiliyor.

Yazı: Suha Çalkıvik

Tomris Uyar günlüklerinde, “… ama bu kadar sık yinelenen bir sözcük anlamını yitirebilir.” diye yazmıştı. Gereksizce sık yinelenen sözcükler anlamını yitirebilse de söz konusu şiir olduğunda durum apayrı bir boyut kazanabiliyor.

İnternet gazeteciliğinde haber ve içerikler, daha fazla kişiye erişmek ve daha çok reklam görüntülemesine ulaşmak için genellikle “Search Engine Optimization” yani “arama motoruna uygun hâle getirme” tekniği ile üretiliyorlar. “Emekliye ek zam yapılacak mı?”, “Yeni virüsler yüzünden tekrar kapanacak mıyız?”, “Enflasyon yüzde kaç oldu?”, “Yarın okullar kar yağışı nedeniyle tatil olacak mı?”, “Şampiyonlar Ligi maçı hangi kanalda yayınlanacak?” vb. gibi dikkat çekici soru cümleleriyle halkın çoğunluğunu ilgilendiren konularda başvurulan bu yazım tekniği, anahtar sözcükler ve gereksiz tekrarlarla okuru “avlamayı” hedefler.

İnternette en çok trafik sağlayan mecraların başında gelen arama motorları bu yazım tekniğini adeta dayatmaktadır. Okurlar aradıkları yanıtı, bitmek bilmeyen sayfalardan sonra binbir çile çekerek bulabilmektedir. Çöp diyebileceğimiz bir sürü gereksiz cümle ve bilgi tekrarını okumak zorunda kaldıktan sonra nihayet son paragrafta aranan yanıta ulaşırlar.

• İletişim bilimcilerin çoğu, bu yazım tekniğinin haberin özünün bozulmasına ve içeriğin çarpıtılmasına yol açabildiğini öne sürerek bu uygulamanın medya etiğine aykırı olabileceğine dikkat çekerler.

İçerik üretiminde gereksiz tekrarlara başvurmak, yeni medya teknolojileri ile başlamadı elbette. Geleneksel medya dediğimiz radyo ve televizyon gibi tek yönlü iletişim araçlarından miras kalan kötü dil alışkanlıkları devam ettiriliyor. Oysa aynı kökten gelen veya eş anlamlı olan sözlerin aynı cümlede yakın şekilde veya art arda yer alması, anlatım bozukluğuna sebep olur.

YAZININ DEVAMI