Yazı: Selen Erdurak

Riyad’da düzenlenen World Defense Show 2026, küresel güç dengelerinin, stratejik ortaklıkların ve iletişim biçimlerinin yeniden yazıldığı bir platformdu. Ülkelerin savunma sanayinde nerede durduklarını, nasıl bir gelecek tasavvur ettiklerini ve bu gelecek için hangi stratejik araçları kullandıklarını açık biçimde gösteren dev bir sahne…

• Bu yıl fuarı üç katmanda okuyabiliriz: Jeopolitik, endüstriyel dönüşüm ve iletişim.

Suudi Arabistan, 2030 Vizyonu çerçevesinde savunma alanında köklü bir dönüşüm hedefliyor. 2025 itibarıyla yaklaşık 78 milyar dolarlık savunma bütçesiyle dünyanın en yüksek harcama yapan ülkelerinden biri. Ancak esas mesele bütçe büyüklüğünden ziyade, bu bütçenin en az %50’sini yerelleştirme hedefi. Bugün gelinen noktada yerlileştirme oranı hâlâ bu hedefin gerisinde.

Ancak GAMI (General Authority for Military Industries) ve SAMI (Saudi Arabian Military Industries) gibi kurumsal yapılanmalarla bu dönüşüm sistematik bir çerçeveye oturtulmuş durumda. GAMI’nin regülasyon gücü ve SAMI’nin ekosistem modeliyle Suudi Arabistan, savunmayı bir satın alma alanının ötesinde bir sanayileşme ve bilgi üretim alanı olarak konumlandırıyor.

Yerelleşme hedefi kapsamında şu temalar ise öne çıkıyor:

Teknoloji transferi

Ortak üretim modelleri

Ortak girişim yapıları

Yerel insan kaynağının geliştirilmesi

Bu yaklaşım kısa vadede kapasite inşa etse de uzun vadede asıl belirleyici olan, derin mühendislik kültürünün ne ölçüde üretilebileceği olacak.

Jeopolitik zemin: Sessiz mesajlar

Fuarda dikkat çeken başlıklardan biri Birleşik Arap Emirlikleri’nin düşük görünürlüğüydü. Normal şartlarda güçlü bir katılım beklenen BAE tarafının bazı alanlarda geri planda kalması ve tahsis edilen kimi stantların farklı içeriklere dönüştürülmesi sektör çevrelerinde sıkça dile getirildi.

Suudi Arabistan ile BAE arasında son dönemde yaşanan gerilimlerin savunma fuarına bu ölçekte yansıması önemliydi. World Defense Show diplomasi ve pozisyonlandırma yönüyle bir vitrin olduğu kadar, bir güç okuması alanıydı.

Büyük oyuncular ve marka gücü

Avrupa: Fuar sadece sistemlerin sergilendiği bir alan değildi elbet, markaların kendilerini nasıl konumladığını, hangi dili kurduğunu ve hangi stratejik hikayeyi anlattığını da gösteren bir alandı.

Fuarda Leonardo, Thales, Safran, MBDA, BAE, Navantia gibi Avrupa’nın köklü savunma devleri güçlü kurumsal yapıları ve güçlü mühendislik geçmişleri ile sahadaydı. Avrupa’nın kurumsal ağırlığı, sistematikliği ve süreç disiplini hâlâ güçlü. Ancak iletişim dili yer yer daha bürokratik, daha ağır ve daha geleneksel kalabiliyor.

YAZININ DEVAMI