Distopya anlatısının ötesine geçmek

Yeni hizmetin adı ve adresi gayet net: Rent a human (Bir insan kirala!) Belli ki isim de bolca haber olsun, konuşulsun diye böyle açık koyulmuş. Yapay zeka ajanları kendi kısıtlılıkları nedeniyle yapamayacakları bazı işleri yaptırabilmek için insan kiralıyorlarmış. Öte yandan bu tip gelişmeleri hem haberleştirirken hem de üzerine düşünürken bu gürültünün neyi maskelediğini ayırt etme becerisini kazanmamız gerek.

Yazı: Ümit Alan

Yazılarımı düzenli okuyanlar bilir: Yapay zeka konusunda distopik düşünmemeye çalışırım. Bilimkurgu senaryolar üzerinden örülen klişe bakış bir tuzaktır çünkü. Dahası okuru aptal yerine koyan bir tür sansasyonel teknoloji gazeteciliği var. O sınırdan da uzak durmak isterim.

Bu konuda reklamcılık duayeni David Ogilvy’nin “The consumer isn’t a moron; she is your wife…” (Tüketici aptal değildir. O sizin karınızdır) lafı hep göz hizamda durur. Bana kalırsa sadece reklamcılar için değil hem iletişimciler hem de gazeteciler için altın kuraldır bu. Son dönemde ortaya çıkan bazı girişimlerin haberleştirilme ve belki de kurulma biçimlerinde bu kuralı hiçe sayan bir taraf görüyorum.

Rent a human’dan Moltbook’a

Yeni hizmetin adı ve adresi gayet net: Rent a human (Bir insan kirala!) Belli ki isim de bolca haber olsun, konuşulsun diye böyle açık koyulmuş. Yapay zeka ajanları kendi kısıtlılıkları nedeniyle yapamayacakları bazı işleri yaptırabilmek için insan kiralıyorlarmış.

Daha geçen haftalarda yapay zeka ajanların, insanlardan azade olarak kendi kendilerine takıldığı Moltbook isimli sosyal medya platformu bolca haber olmuştu biliyorsunuz.

  • Sonrasında biraz hileli bir iş olduğu fark edildi. Kimi gerçek insanlar içeride yapay zeka taklidi yapıyor, az kişiye ait çok ajanın kripto para manipülasyonu için kullanıldığı iddia ediliyordu vs.

Yine de insanları düşünmeye sevk etmek için önemli bir simülasyon ya da adlı adınca söyleyelim provokasyondu. Hatta o platformda takılan ajanlar bilimkurgu edebiyatı ya da filmleriyle eğitilerek olay biraz köpürtülmüştü de.

Bana kalırsa bu yapay zeka hype’ının en büyük tehlikesi, risklerini bugüne kadar izlediğimiz ya da okuduğumuz bilimkurgu eserleriyle paralel düşünmekten geliyor. Hava ve zemin ters köşeden gol yemeye çok müsait oluyor böylece. Gerçek tehlikeyi unutuyor ve işin hikayeleşen tarafıyla oyalanıyoruz.

YAZININ DEVAMI


NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto GündemAposto Gündem

BÜLTEN SAYISI

📬 Berlinale'de kriz, Rubio'dan birlik mesajı

Berlin Film Festivali'nde Wim Wenders'in "Sanatçılar siyasetin dışında kalmalı" sözleri tartışma yarattı. Münih Güvenlik Konferansı’nda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD ve Avrupa'nın birlik olması gerektiğini vurguladı.

15 Şub 2026

Multinet Up ile birlikte

İLGİLİ OKUMALAR