Yarı başkanlıkla yönetilen ve 2027 yılının ortalarında cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidecek Fransa için geçen hafta sonu yapılan belediye seçimleri ulusal siyasetinin gidişatını gösteren bir barometre işlevi gördü. Seçimlerde merkez sağ bileşenlerin belediyelerin yaklaşık %43-44’ünü, sol blokun %31-32’sini, ve aşırı sağın da % 6-7’sini kazandıklarını gördük. Bu görüntü, Fransa’daki klasik güç dağılımını teyit etmiş oldu.

Yazı: Merve Özdemirkıran Embel

Yerel seçimler doğaları gereği yerel dinamiklere ve adayların kişisel özellik ve sundukları önerilere bağlıdır. Ancak yarı başkanlıkla yönetilen ve 2027 yılının ortalarında cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidecek Fransa için geçen hafta sonu yapılan belediye seçimleri ulusal siyasetinin gidişatını gösteren bir barometre işlevi gördü.

Özellikle Paris, Marsilya, Lyon, Lille gibi büyük şehirlerde solun lehine sonuçlar ve 2002’den beri oyunu ulusal düzeyde sistematik bir şekilde artıran radikal sağın kalesi olarak görülen kuzeydeki Nord-Pas-de-Calais bölgesinde ve Akdeniz kıyısında elde ettiği ilerlemeye rağmen yerelde iktidar kurmakta zorlanması 2027’deki cumhurbaşkanlığı ardından milletvekilliği seçimleri için Fransa ulusal siyasetinin gideceği yöne dair ipuçları sundu.

• Yaklaşık 35.000 belediyede belediye başkanlığı ve meclis üyelikleri için yapılan seçimlerde her ne kadar ulusal düzeyde partilerin elde ettikleri oy oranlarını net yüzdeliklerle ifade edemesek de hızlıca yapılacak bir hesapla, merkez sağ bileşenlerin belediyelerin yaklaşık %43-44’ünü, sol blokun %31-32’sini, ve aşırı sağın da % 6-7’sini kazandıklarını gördük.

Bu görüntü, Fransa’daki klasik güç dağılımını teyit etmiş oldu; sol büyük şehirleri korurken, merkez ve sağ blok yerel düzeyde en geniş belediye ağına sahip olmaya devam etti. Aşırı sağın ise küçük yerleşimlerde ilerlemiş olsa da hâlâ sınırlı bir yerel kurumsallaşma kapasitesine sahip olduğu anlaşıldı.

15-16 Mart hafta sonu yapılan ilk turdan sonra özellikle Macron’un Renaissance partisi yerelde geçmişten beri süre gelen yerleşikliğini koruyan merkez sağ merkez sağın aksine yerel örgütlenmesinin ne kadar cılız olduğunu teyit etti ve iki tur arasındaki ittifak görüşmelerinde etkisiz kaldı.

Öte yandan seçimlerin hemen arifesinde bizzat cumhurbaşkanı tarafından radikal ve aşırı ilan edilen solun içinde de uzun süredir tartışma yaratan Jean-Luc Mélenchon’un La France Insoumise (LFI) (Boyun Eğmeyen Fransa) hareketi etkili kampanyasıyla özellikle solun merkezi Sosyalist Parti’yi ittifaka zorladı.

Ulusal düzeyde 2002’den beri yükselişiyle gündemde olan son iki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, milletvekili seçimlerinde ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinde elde ettiği başarılarla Fransa siyasetinin odağına yerleşen aşırı sağ ise beklenenin aksine, toplamda oylarını artırmaya devam etse de, ulusal düzeyde yelkenini doldurduğu popülizm rüzgarını seçmenle baş başa kaldığı yerel düzeyde, özellikle orta ölçekli ve büyük şehirlerde estiremedi.

Özetle, tüm siyasi parti ve hareketler için 2027’deki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi gerçekliğe yakın bir kamuoyu yoklaması olan 2026 yerel seçimlerinin net bir kazanını olmadı. Herkes kendini başarılı bulup seçmenlerinin önünde zaferini ilan etti ancak ortaya çıkan manzara tek bir partinin ya da blokun başarısından ziyade, hiçbir siyasi aktörün hegemonya kuramamış olduğu şeklinde belirdi ve tıpkı son iki yıldır çok sayıda siyasi krizi doğuran parlamentonun parçalı yapısı, bir başka ifadeyle seçmenin bölünmüşlüğü teyit edilmiş oldu.

Seçimlerin görünürdeki kazananı büyük şehirleri elinde tutmayı başaran Sol İttifak oldu. 2001’de seçilen Bertrand Delanoe ve 2014’ten beri kenti yöneten Anne Hidalgo’nun ardından Sarkozy döneminin etkin isimlerinden hali hazırdaki Kültür Bakanı Rachida Dati (%41,52) ve aşırı sol aday Sophia Chikirou (%7,96) karşısında %50,52 oy oranıyla Emmanuel Grégoire Paris’i Sosyalist Parti’de tutmayı başardı.

YAZININ DEVAMI