Bir yapı yarım kaldığında onu tamamlamak mimarın vizyonunu sürdürmek anlamına mı gelir, yoksa bu yarım kalmışlık da mimarlık tarihinin bir parçası olarak korunmalı mıdır? Sagrada Familia örneği üzerinden yarım kalmış mimari eserlerin geleceğini, ODTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Celal Abdi Güzer ve Atatürk Kültür Merkezi’nin mimarı, MURAT TABANLIOĞLU Studio kurucusu Murat Tabanlıoğlu’na sorduk.

Yazı: DAC Istanbul

Tarih boyunca pek çok mimari eser savaşlar, ekonomik krizler, siyasi değişimler ya da mimarlarının ölümü gibi nedenlerle yarım kaldı. Bu yarım kalmış yapıların belki de en ünlüsü, Antoni Gaudí’nin yarım kalan başyapıtı ve Barcelona’nın simgesi Sagrada Familia.

10 Haziran 2026’da 172,5 metre yüksekliğe ulaşarak dünyanın en yüksek kilisesi hâline gelen ve görkemli bir gösteriyle açılışı yapılan Sagrada Familia, yalnızca mimarlık tarihinin en uzun süreli şantiyelerinden biri değil, aynı zamanda yarım kalmış mimari eserlerin nasıl ele alınması gerektiğine dair küresel bir tartışmanın da merkezinde yer alıyor.

• Peki bir yapı yarım kaldığında onu tamamlamak mimarın vizyonunu sürdürmek anlamına mı gelir, yoksa bu yarım kalmışlık da mimarlık tarihinin bir parçası olarak korunmalı mıdır?

Bu sorunun izini sürerken Sagrada Familia örneği üzerinden yarım kalmış mimari eserlerin geleceğini, ODTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Celal Abdi Güzer ve Atatürk Kültür Merkezi’nin mimarı, MURAT TABANLIOĞLU Studio kurucusu Murat Tabanlıoğlu’nun bakış açısından değerlendiriyoruz.

^{Antoni Gaudí’nin Sagrada Familia için hazırladığı erken dönem çizimleri ve proje eskizleri (1884–1916) | artikabooks.com}

Gaudí, yaşamının son yıllarını neredeyse bütünüyle Sagrada Familia’ya adamasına rağmen, 1926'da öldüğünde 1882’de temeli atılan yapının yalnızca küçük bir bölümü tamamlanmıştı. Geri kalan kısımlar, büyük ölçüde atölyesinde bıraktığı maketler, fotoğraflar ve geometrik çalışmalar esas alınarak projelendirildi.

Ancak mimarın atölyesindeki bazı maket ve belgelerin 1936’daki İspanya İç Savaşı sırasında zarar görmesi ve bazılarının yok olması, projenin gelecekte nasıl sürdürüleceğine dair belirsizlikleri de beraberinde getirdi.

YAZININ DEVAMI