Belki de bu Babalar Günü’nde babalara, erkekliğin duygusuz zırhını kuşanıp iktidar üretmedikleri; aksine evin görünmez yüküne, çocuğun kırılganlığına, yaşamın ortaklığına omuz verdikleri için teşekkür edebiliriz. Fakat asıl teşekkür, gelecekte buna ayrıca teşekkür etmeye gerek kalmamasını sağlamaktır.

Yazı: Metin V. Bayrak

“Anne, annedir; baba, ertelenmiş erkekliktir.”

Bu cümle ilk bakışta haksız, ikincisinde tanıdık, üçüncüsünde tehlikeli görünebilir. Çünkü modern aile anlatısının içinde anne doğa, baba kültür ile özdeşleştirilir. Anne biyolojiyi yani doğayı, baba ise mantığa içkin kararı yani otoriteyi temsil eder. Anne şefkat, baba sorumluluk. Anne içerisi, baba dışarısı. Anne bakım, baba kaynak. Anne zaten yapar, baba yaparsa alkışlanır. Bunlar, bütün ikilikler gibi içinde hakikat kırıntıları taşısa da sorunludur; çünkü hayat siyah-beyaz değildir.

• Mesela eşi gebe kalan kimi erkeklerin gebelik benzeri belirtiler yaşadığı Couvade sendromunu düşünelim: Mide bulantısı, kilo alma, uyku bozukluğu, kaygı, iştah değişimi, bedensel huzursuzluk…

Bu olguyu aceleyle “Bakın, babalık da annelik kadar doğaldır” diye okuyamayız. Böyle bir okuma, bizi bu kez tersinden biyolojik özcülüğe götürür. Fakat Couvade sendromu yine de önemli bir çatlak açar: Babalık sandığımız kadar dışarıdan, mesafeli, yalnızca hukuki, sosyal ve kültürel bir statü değildir. Erkek bedeni sürece tümüyle kayıtsız kalmayabilir fakat bu kayıtsızlık hormonal bir otomatizmden ziyade, ilişkinin ve eşleşmenin yarattığı psikosomatik bir yankı olarak düşünülebilir.

Dolayısıyla erkeğin babaya dönüşmesi salt hukuki ya da sosyal bir unvandan ibaret olmadığı gibi, kendiliğinden işleyen biyolojik bir program da değildir. Erkeğin babaya dönüşmesi; bedende, ilişkide, gündelik hayatta, kaygıda, sorumlulukta, zamana ve ölüme bakışta beliren sarsıntılı bir süreçtir.

YAZININ DEVAMI