Yapay zeka modelleri artık yalnızca bilgiye ulaşmanın değil, markalar ve kurumlar hakkında kanaat oluşturmanın da en önemli araçlarından biri. Reddit yorumlarından haber metinlerine internette bırakılan her iz, modellerin vereceği yanıtları ve dolayısıyla markanın itibar yönetimini etkileyebiliyor. Peki bu yeni düzende iletişimcilerin işi nasıl dönüşüyor?

Yazı: Ümit Alan

Gogol’un Ölü Canlar romanını erken yaşta okuyup çok etkilenmiştim. Toplumsal çürüme, bürokrasi ve serflik sistemi ancak bu kadar ince bir hicivle anlatılabilirdi. Romanın merkezinde, eski bir devlet memuru olan Pavel İvanoviç Çiçikov isimli bir kurnaz var. Devir Çarlık Rusyası devri. Köylüler (serfler) can olarak adlandırılır ve mülkiyetleri de toprak sahibine aittir. Nüfus sayımı birkaç yılda bir yapıldığından, ölen serfler kayıtlarda hâlâ sağ görünür ve mülk sahipleri onlar için vergi ödemeyi sürdürür.

Kurnaz Çiçikov da sistemdeki bu açığı fark eder. Ölmelerine rağmen üzerlerine vergi ödenen bu canları, toprak sahiplerinden çok düşük fiyatlara satın alır. Çünkü kağıt üzerinde mülk olarak görünen bu köylüleri devlete ipotek ettirip büyük krediler çekmeyi planlar. Krediyi ödemezse haczedilecek köylüler zaten hayatta değildir.

Günümüzün derebeylerini platformlar, onların mülkü olarak da platformlarda barınan ve bol bol veri bırakan biz kullanıcıları düşününce, aklıma hep Ölü Canlar romanı düşer. Nihayetinde bizim de verilerimiz öylece alınıp satılıyor.

Birkaç gün önce The Verge’de okuduğum, Mia Sato imzalı bir makalede bahsedilen olay da yine o romanı hatırlattı bana. Bu olay Reddit platformunda yaşanmış. Yılın başlarında cilt bakımı odaklı bir Reddit topluluğunda sıradan bir soru sorulmuş. “Akne tedavisinde kullanılan belirli bir hipokloröz asit spreyini deneyen var mı?” gibi bir deneyim sorusu bu. Çok yanıt alınıyor tabii. Bu yanıtlardan biri de oldukça yardımsever görünüyormuş. Sorudaki markayı kullanmadığını dürüstçe belirten biri, başka bir markanın spreyini kullandığını ve hassas cildindeki kızarıklığı giderdiğini söylemiş. Samimi bir dille yazılmış, hafif tereddüt dahi içeren kişisel bir iyileşme hikayesi işte. Fazlasıyla bir insana ait olduğunu hissettiriyor.

YAZININ DEVAMI