e yanlış teşhis alıyor?

Tıp, uzun yıllar erkek bedenini temel alarak araştırdı, hastalıkları tanımladı ve teşhis kriterleri geliştirdi. Bunun sonucun ise kadınların özellikle bazı hastalıklarda daha geç veya yanlış teşhis alması, tedaviye erişimde eşitsizlik ve yalnızca kadınları etkileyen sağlık sorunlarının yeterince araştırılmaması oldu. "Ölümcül Körlük" dizisinin ilk yazısı, tıbbın cinsiyet körlüğünün nasıl oluştuğunu ve bunun kadın sağlığı üzerindeki sonuçlarını inceliyor.

Yazı: Ayça Örer

Dünya nüfusunun yüzde 49,7’sini oluşturan kadınların varlık mücadelesinin pek çok kulvarı var. Sağlık bunlardan yalnızca biri. Aristoteles’in “Kadın yarım yaratılmış erkektir” diye küçümsediği kadın anatomisi, bugüne kadar tıbbın birincil dertlerinden biri değildi; erkek bedeni kadar önemsenmediği, araştırmalarda bir karşılık bulamadığı, hastalıkların ikinci plana atıldığı bir sistemde yaşadığımız aşikar.

• Sağlık konusunda yaşanan bu acımasız ayrımcılık dünya genelinde yeni tartışmaya açıldı. Yazı dizimizin merkezini de şu soru oluşturuyor: Tıp dünyasının cinsiyet körlüğü ne kadar kadar ölümcül olabilir?

Kadınların sağlık dünyasındaki görünmezliği, dünyanın her coğrafyasında bir sorun. Yapılan araştırmalar kadınların sağlık hizmetlerinde cinsiyet körlüğüne maruz kaldığını, yani önyargılar yüzünden önleyici hizmetlerden yararlanmakta, teşhis almakta ve tedavi görmekte ayrımcılıktan muzdarip olduğunu ortaya koyuyor.

Öyle ki, tıp araştırmalarında kadın bedenini referans alarak yapılan çalışmalar yüzde 5 oranında kalıyor. Menstrüel kan üzerine ilk araştırma 2015 yılında yapıldı, yine regl üzerine bir çalışmada ilk kez 2023 yılında gerçek kan kullanıldı. İngiltere’de bir kadının kalp krizi hâlinde yanlış teşhis alma olasılığı bir erkeğe nazaran yüzde 50 daha fazla ve 12 ülkedeki kırsal kesimlerde yaşayan kadın ve kız çocuklarının en az onda biri, regl dönemlerinde yıkanmak ve kıyafet değiştirmek için özel bir alana sahip değil.

“Kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşıyor.” Nüfus araştırmalarında en çok kullanılan cümlelerden biri bu. Peki bu daha nitelikli yaşam anlamına mı geliyor? Hayır. Aksine, kadın olduğunuz için yanlış teşhis alabilir, teşhis alamayabilir, tedavi olamadığınız için kalan ömrünüzü sağlıksız veya engelli geçirebilirsiniz.

YAZININ DEVAMI