ABD seçimlerinde finale doğru: Anketler ne diyor?

Salı günü yapılacak ABD Başkanlık seçimleri öncesinde kamuoyu yoklamaları yarışın başa baş gittiğini gösteriyor. Her iki adayın kampanya yetkilileri de seçimin sonucunu belirleyecek yedi kritik eyalette kimin galip geleceğinden emin olmadıklarını belirtiyor.

7 kritik eyalet

ABD'de bulunan toplam 50 eyaletin 43’ünü her seçimde neredeyse aynı parti, belirgin bir farkla kazanıyor. Seçimde küçük oy farkıyla partiler arasında el değiştirebildikleri için "salıncak" olarak adlandırılan 7 kritik eyalet, ABD başkanlık seçimlerinin aritmetiğini belirleme özelliğine sahip. 

ABD’de, en fazla oyu alanın değil, en fazla delegeye ulaşan adayın başkan olmasını sağlayan Seçiciler Kurulu (Electoral College) yöntemi işliyor. Buna göre her eyaletin belli bir delege sayısı var. O eyaletteki oyların çoğunluğunu alan parti, delegelerin tamamına sahip oluyor. Ülke genelindeki 538 delegenin salt çoğunluğu olan 270’e ulaşan aday başkanlık seçimini de kazanmış oluyor.

Başka bir deyişle, ABD'de başkanın kim olacağını 337 milyonu aşkın nüfusun yalnızca yüzde 18'ine ev sahipliği yapan eyaletler karar vermiş oluyor. 270 delegeye ulaşan adayın başkanlığı kazandığı ABD'de, salıncak eyaletlerin toplam 93 delegesi bulunuyor.

• Bu eyaletler: Pensilvanya, Georgia, Arizona, Nevada, Michigan, North Carolina ve Wisconsin.
• Trump 2016'da Nevada hariç salıncak eyaletlerin hepsini kazanmıştı; Biden ise 2020'de Kuzey Carolina hariç bütün kritik eyaletlerde üstünlüğü elinde tutmuştu.

ABD genelindeki anketleri derleyen Real Clear Politics (RCP) adlı haber platformunda yer alan son ulusal anket ortalamalarına göre Trump ülke genelinde 0.3 puanla önde. Salıncak eyaletlerde demokrat aday Harris, Michigan ve Wisconsin'de; cumhuriyetçi aday Trump ise Pensilvanya, North Carolina, Georgia, Arizona ve Nevada'da az farkla üstün görünüyor.

Ancak: Uzmanlar, bu oranların 5 Kasım gününe kadar değişkenlik gösterebileceğine ve aradaki farkın kesin bir yargıya ulaşılmasına izin vermeyecek kadar az olduğuna dikkati çekiyor.

Kampanyalarda son düzlük

ABD Başkanı Joe Biden, Temmuz ayı sonunda seçimlerden çekilme ve Kamala Harris’i destekleme kararı aldığından beri adaylar salıncak eyaletlere yoğunlaştı. Başkan adayları Harris ve eski ABD Başkanı Donald Trump, seçim kampanyasının son döneminde neredeyse yalnız bu eyaletlerde kampanya çalışmalarına ağırlık verdi.

• Cumhuriyetçi Partili başkan adayı Donald Trump, seçimin son günlerinde doğudaki üç kritik eyalette seçim çalışması yaparken Demokrat Partili rakibi Kamala Harris ise Pazar günü Michigan'da seçim kampanyası yürüttü.

Michigan'da Ortadoğu etkisi: Michigan'da yaşayan 200 bin Arap kökenli Amerikalı’nın bir kısmı Harris’e şüpheyle yaklaşıyor. Bu seçmenler, görevdeki Başkan Yardımcısı’nın Gazze'deki savaşı sona erdirmek ve İsrail'e yapılan yardımları azaltmak için daha çok çalışmamasından dolayı hayal kırıklığına uğramış durumda. Trump ise Cuma günü Arap Amerikalı toplumun kalbi olan Dearborn kentini ziyaret ederek Ortadoğu'daki savaşları sona erdirme sözü vermişti.

Pazar günü iki aday, Salı gününden beri aynı eyaletlerde sürdürdükleri kampanyayı ilk kez ayırmış oldu. Cumartesi günü, her iki adayın da miting düzenlediği Kuzey Carolina’daki Charlotte’ta uçakları aynı pisti paylaşmış; Harris daha sonra NBC televizyonunda yayınlanan Saturday Night Live komedi şovuna sürpriz bir ziyaret için New York'a uçmuştu.

Kuzey Carolina'da her iki aday da kampanyalarının ana temasına sadık kaldı. Trump, 2020'de az bir farkla kazandığı ve bu seçimlerde de şansını sürdürdüğü eyalette, ABD'nin "işgal edilmiş bir ülke" olduğunu iddia etti ve 5 Kasım'ı "kurtuluş günü" olarak tanımladı. Ayrıca yasa dışı göçmenler için “Alacakları tek bedava yardım, evlerine bedava dönmek olacak” diye konuştu. Harris ise kürtaj haklarını korumaya ve yaşam maliyetini düşürmeye söz verdi.

Iowa'dan sürpriz anket

Kürtaj tartışması, 2012'de Barack Obama'yı desteklediğinden bu yana Demokratlara oy vermeyen Iowa'da da etkili olmuş gibi görünüyor. Önceki seçimlerdeki isabet oranı oldukça yüksek olan Des Moines Register anketine göre Harris, eyalette 3 puan önde. 

Hamileliğin altıncı haftasından sonra kürtajın yasaklandığı Iowa'daki bu sürpriz tahminde kürtaj haklarının dramatik bir şekilde geri alınmasına öfkeli olan üniversite eğitimli kadınların etkisi olduğu düşünülüyor. Yasak, daha önce seçimlere ilgisiz kalmış bazı kadınları ve kararsız seçmenleri harekete geçirmiş gibi görünüyor.

Neden önemli? Seçiciler Kurulu'na altı oy taşıyan bu eyaleti kaybetmek, Harris ve Demokratlardan mümkün olduğunca çok eyaleti koparmaya çalışan Trump'ın başkanlığa giden yolunu tıkayabilir.

Öte yandan: Bir başka anket, Harris'in bu eyalette geride olduğunu gösteriyor. Trump'ın kampanyası, Des Moines Register anketinin çıkmasının hemen ardından bir basın bülteni yayımlayarak bu anketi, adaylarının eyalette önde olduğunu gösteren diğer anketle karşılaştırdı. 

Sonuçlar ne zaman belli olacak?

Florida Üniversitesi Seçim Laboratuarı'na göre en az 75 milyon Amerikalı şimdiden oylarını kullandı. Bu sayı 2020 seçimlerinde kullanılan 160 milyon oyun neredeyse yarısına eşit.

Yine de Pennsylvania gibi eyaletlerde posta yoluyla kullanılan oyların sayılması için zamana ihtiyaç olacağından seçimin kesin sonucunun belirlenmesinin birkaç gün sürebileceği ifade ediliyor. Başkanlık yarışının Wisconsin veya Pensilvanya'da birkaç bin oya kalması durumunda ise sonuçların açıklanması haftalar alabilir.

Bu arada: Seçimlere ilişkin açılan davalar da giderek artıyor. Kuzey Carolina'da mahkeme üniversitenin dijital kimliğinin kimlik doğrulaması için yeterli olduğuna hükmederken Virginia'da 1.600 kişi vatandaş olmadıkları gerekçesiyle listelerden çıkarıldı. Demokratlar genellikle oy kullanma seçeneklerinin genişletilmesine dair davalarda çoğu mücadeleyi kazanıyor. Donald Trump ise haftalardır Demokratların "hile yaparak" kazandığını söyleyerek destekçilerini sonuçlara güvenmemeye teşvik ediyor. Seçim sonrası ABD mahkemelerinin daha da fazla davaya sahne olabileceği düşünülüyor.