ABD'de kurumsal yönetim

(Görsel: Insperity)

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) NYSE veya Nasdaq borsalarında işlem gören en büyük yüz şirkete ilişkin kurumsal yönetim bulgularının yer aldığı Corporate Governance & Executive Compensation Survey 2021 sonuçları geçtiğimiz günlerde açıklandı. Bu şirketlerden 48 tanesi icra kurulu başkanının (CEO) ve yönetim kurulu başkanı için ihdas edilen pozisyonları ayırmıştır. 29 şirket ise bağımsız yönetim kurulu başkanına sahiptir. 100 şirketten 93’ünün yüzde 75 ve üzerinde bağımsız yönetim kurulu üyesi bulunuyor. Ortalamada, yönetim kurulu üyelik sayısı, 2015 verilerine kıyasla 12.5’ten, 11.6 seviyesine gerilemiştir.

99 şirket tarafından ESG, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Sürdürülebilirlik vb. konulara ilişkin uyum raporu yayımlanmıştır. Söz konusu şirketlerin yüzde 74’ü ise sürdürülebilirlik görevlisi (Chief Sustainability Officer) ve benzeri unvanlı bir yöneticiye sahiptir. Buna paralel, bu şirketlerin yüzde 81’inin kurumsal yönetim belgelerinde yönetim kurulunun Çevresel, Sosyal, Kurumsal Yönetim İlkeleri (ESG) özelinde sergilediği gözetime ilişkin bilgiler verilmiştir. Bu doğrultuda söz konusu şirketlerin yüzde 87’sinin spesifik ESG hedeflerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Çalışmada, 100 şirketin 95’inde yönetim kurulu veya ilgili komitelerin siber güvenlik kapsamındaki sorumluluklarından da bahsedildiği tespit edilmiştir. Yine 92’sinde yönetim kurulunun risk yönetimi kapsamındaki gözetimine ilişkin sorumlulukları arasına siber güvenlik başlıkları dahil edilmiştir. 53’ünde ise yönetim kurulu üyelerinin siber güvenlik tecrübesi net olarak belirtilmiştir.

Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık konularına da değinilen raporda, ilgili kurullar açısından en yaygın olarak tanımlanan eksiklik kategorileri cinsiyet ve ırk/etnisite odaklıdır. Söz konusu şirketlerin 58 adedi yüzde 30 veya fazla kadın yönetim kurulu üyesine sahip iken; sadece altısının yönetim kurulu başkanının ve yine sadece altısının CEO’sunun kadın olduğu tespit edilmiştir.

Şirketlerin insan kaynağı yönetimine ilişkin açıklamalarında tekdüzelik olduğu vurgulanarak, bunların yalnızca yüzde 33’ünde çalışan çeşitliliğine ilişkin verilerin yer aldığı belirtildi. Söz konusu 100 şirket açısından erkeklerde ortalama yaş 63 ve kadınlarda 60 yıl şeklinde hesaplanmıştır. Hizmet süresi de erkeklerde yaklaşık 9 yıl olurken, kadınlarda ise 6 yıl düzeyindedir.

Kapitalizm 2.0 tartışmaları galebe çalar mı ya da ne denli hayata geçer bilinmez; ancak küresel ekonomiye ve iş dünyasına liderlik eden şirketlerde, üst yönetimlerin ajandasında ESG, siber güvenlik, insan kaynakları yönetimi, sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş ile çeşitlilik ve kapsayıcılık gibi etik ve uyum meseleleri ana konuları oluşturuyor.