Almanya'nın gizemli sokakları

Google Street View dünya genelindeki birçok sokak ve yerleşim birimindeki panoramik 360 derecelik görüntülerin sanal olarak keşfedilmesini sağlayan bir uygulama ancak bu uygulamaya Almanya’nın büyük bir çoğunluğunda kullanılamıyor. 

Uygulamanın hayata geçirilmeye başlandığı 2007 yıllarında Google Street View’in özel olarak donatılmış araçları sokak sokak gezerek çektiği fotoğraflarla dünyanın haritasını çıkarmaya başladı. Ancak Google’ın masum gözüken bu araçları Almanya’nın sokaklarına giremedi. 

Google Street View aracının Almanya’nın sokaklarında gezmeye başlaması toplumda itiraz ve protestolara neden oldu, çünkü Almanlar mevcut uygulamayı mahremiyet ihlali olarak değerlendirdi. Neredeyse dünyanın dört bir yanında ve hatta uzaydan fotoğraflar toplayan bu uygulamaya kati suretle karşı çıktılar ve  birçok kişi, evlerinin ve yaşam alanlarının kamuya açık hale getirilmesinden rahatsızlık duydu. Toplum, bireysel mahremiyetin korunması gerektiği ve herkesin isteğe bağlı olarak görülebilmesi gerektiği fikriyle hareket etti.

Bunun üzerine Google Street View uygulaması kişilerin yüzleri, araba plakaları ve evlerinin önü  gibi bazı kişisel verileri bulanıklaştırmaya başladı ancak bu da Google Street View aracının Almanya sokaklarında gezebilmesi için yeterli olmadı. Almanların kişisel veri mahremiyetleri konusundaki bu ısrarcı tavırlarının sebebinin siyasi tarihi ile ilgili olduğu şüphesiz. 

Kişisel veri mahremiyeti alanında Almanya'daki yasal düzenlemelere göz attığımızda Almanya'nın veri mahremiyeti konusunda son derece hassas ve kesin tavırda olduğunu görebiliriz. Almanya, Avrupa Birliği'ndeki en katı veri koruma yasalarından birine sahip. Dünyadaki ilk veri koruma yasası 1970 yılında Almanya’nın Hessen eyaletinde yürürlüğe girdi. Devamında bunu 1977'de temelleri atılan ve en son 1997'de değiştirilen bir Federal Veri Koruma Yasası izledi. Ayrıca bugün kişisel veri koruma alanındaki en önemli düzenlemelerden biri olan Avrupa Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) de Almaya modeli örnek alınarak hazırlandı. Bu sebeple Almanların mahremiyet konusundaki sıkı düzenlemeleri karşısında Google Street View gibi özel hayata ağır bir müdahale içeren bu uygulamaya karşı çıkmamaları mahremiyet konusundaki hassasiyetlerine ters düşerdi. 

Son durumda, Almaların mahremiyeti koruma çabaları karşısında bu tarz gözetim teknolojileri de alternatif çözümlere yönelmiş. Örneğin, Google Street View'da evlerin ve sokakların görünmemesini sağlayan özel bir "mahremiyet koruma" politikası ve kullanıcılara fotoğraflarının kaldırılmasını talep etme hakkı veren mekanizmalar bulunuyor. Dünyanın neredeyse tamamına ve hatta uzaya erişebilen Google Street View uygulamasının Almanya sokaklarına girmemesi teknoloji şirketleri ile toplum ve kültürel değerler arasındaki hassas dengeyi yansıtan bir örnek olarak karşımıza çıkıyor. 

^{Bu yazı Verini Koru gönüllüsü Sema Selek tarafından hazırlanarak, 12.06.2023 tarihli bültenimizde yayınlanmıştır.}