BaaS finansal katılımı nasıl artırıyor?

Yıllardır bankaların çalışma şekli ve geleneksel yaklaşımları dünya çapında milyarlarca insanın finansal hizmetlere erişimde zorluklar yaşamasına neden oluyordu. Fintech ekosisteminin gelişmesiyle birlikte bu senaryo son zamanlarda değişiyor. 

Bankacılık ve fintech ortaklıkları, Hizmet Olarak Bankacılık (BaaS) modelini kullanarak finansal katılımı artırarak daha ulaşılabilir bir yapıya çeviriyor. BaaS, bankalar ve finans kurumları için yeni bir iş modelinden daha fazlasını temsil ederken aynı zamanda finansal erişimin bir ayrıcalık değil norm hâline geldiği bir gelecek için çözümler getiriyor. 

2020 öncesine bir bakış

Dünya Bankası tarafından 2028 yılında hazırlanan bir rapora göre, 2017 yılı itibarıyla 1,7 milyara yakın yetişkin, (küresel yetişkin nüfusun %30'undan fazlası) banka hesabı kullanmıyordu. Hesap açma gereksinimlerinin türü, yüksek ücretler ve yetersiz hizmet verilen bölgelerde fiziki şubelerin bulunmaması, onları finansal hizmetlere erişimden mahrum bırakan nedenlerden bazılarını oluşturuyor.

Yine Dünya Bankası'nın sunduğu Global Findex 2021 raporuna göre, finansal kurumlarda banka hesabı olan yetişkinlerin sayısı 2011-2021 arasında %51'den %76'ya çıktı. Dijitalleşme sayesinde bankacılığın benimsenmesi arttı, ancak dörtte biri hâlâ geleneksel bankacılık hizmetlerine erişimden yoksundu. Tam bu dönemlerde güçlenmeye başlayan BaaS çözümleri ve fintech girişimleri bu boşluğun kapatılması adına öncü bir rol üstlendi. 

BaaS ile finansal katılım nasıl değişiyor?

BaaS aracılığıyla fintech şirketleri, banka hâline gelmeden finansal hizmetler sağlamak için bankaların altyapısını ve düzenleyici kapsamını kullanabiliyor. Bu ortaklık modeli, geleneksel bankacılığın maliyet ve karmaşıklığından kaçınırken yenilikçi, müşteri odaklı ve niş çözümler sunmak isteyen fintechler için cazip fırsatlar yaratıyor. Bu ortaklık, banka hesabı olmayan ve banka hesabı bulunmayan kişilerin özel ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulan finansal hizmetlere kolay erişim anlamına geliyor. Fintech ekosisteminin yaklaşımı, BaaS aracılığıyla geleneksel bankaların yetenekleriyle birleştiğinde finansal katılımı teşvik etmek için kazanan ve kazandıran bir formül olarak karşımıza çıkıyor.

Cambridge Alternatif Finans Merkezi'nin (CCAF) Dünya Bankası Grubu ve Dünya Ekonomik Forumu ile 192 yetki bölgesindeki 1.448 fintech şirketinden elde edilen verilere dayanan bir çalışmasının sonuçları, bunların finansal katılım üzerindeki etkisini gösterdi. Araştırmanın bulguları açık... Fintech şirketleri yalnızca yetersiz hizmet alan müşterilere ulaşmakla kalmıyor, aynı zamanda iş modellerine finansal katılımı da temel bir operasyonel ölçüm olarak dahil ediyor. Kitleler için hem erişilebilir hem de uygun maliyetli yenilikçi çözümler sunarak gerçek dünyadaki sorunları çözüyorlar.

BaaS, bankacılığı nasıl daha kapsayıcı hâle getiriyor?

BaaS'ın en önemli güçlü yönlerinden biri, geleneksel bankacılık sistemleri ile fintech girişimlerinin getirdiği yenilikler arasındaki boşluğu doldurma potansiyelidir. Bankalar, BaaS aracılığıyla fintech çözümlerini sisteme dahil ettiğinde, finansal ekosistemdeki karşılanmamış ihtiyaçları hedefleyebiliyor ve finansal katılımı teşvik edebiliyorlar. 

• Mobil uygulamalar: BaaS, farklı popülasyonlara hizmet eden kullanıcı dostu mobil uygulamaların oluşturulmasına olanak tanıyor. Bu uygulamalar bankacılık hizmetlerine kolay erişim sağlar ve bakiye sorgulama, fon transferleri ve fatura ödemeleri gibi özelliklere kullanıcıların parmaklarının ucunda erişilebilmesi finansal katılımı teşvik ediyor.
• Yetersiz hizmet alan müşteriler için özelleştirilmiş bankacılık çözümleri: BaaS, fintech şirketlerinin ve banka dışı oyuncuların hizmetlerinin belirli müşteri ihtiyaçlarına göre uyarlanmasını sağlıyor. Yetersiz hizmet alan gruplar için bu, küçük işletmelere yönelik mikro krediler, basitleştirilmiş hesap açma süreçleri, kişiselleştirilmiş finansal okuryazarlık içeriği veya kredi geçmişi zayıf olan veya hiç olmayanlara kredi sağlamak için alternatif kredi puanlama modelleri gibi benzersiz zorlukları çözen ürünler tasarlamak anlamına geliyor.
• Gömülü finansal hizmetler: BaaS, finansal yetenekleri geleneksel olmayan platformlara entegre ediyor. Örneğin, müşteriler doğrudan bir e-ticaret uygulaması üzerinden kredi başvurusunda bulunabiliyor veya taksitli ödeme yapabiliyor. Bu yerleşik hizmetler anlaşmazlıkları azaltır, kullanıcı deneyimini iyileştirir ve yeterli hizmet alamayan gruplara finansal erişimi genişletir.
• Verimli ölçeklendirme: Müşteri talebi arttıkça, BaaS sayesinde banka dışı oyuncular altyapı sınırlamaları konusunda endişelenmeden hizmetlerini genişletebiliyor. Bu ölçeklenebilirlik, dünya çapında yetersiz hizmet alan nüfuslara ulaşmak için çok büyük önem taşıyor.

Çok sayıda BaaS girişimi bu modelin potansiyelini kanıtlıyor. Geleneksel olarak bankaların göz ardı ettiği bir segment olan serbest çalışanlara ve esnek ekonomiye bankacılık hizmetleri sunmak için BaaS sağlayıcılarıyla ortaklık kuran fintech şirketleri bulunuyor. Diğer bir örnek ise cep telefonu kullanım alışkanlıkları ve sosyal medya faaliyetleri gibi diğer veri noktalarını kullanarak, resmî kredi geçmişi olmayan kişilere kredi hizmetleri sunmak için BaaS'ı kullanan fintech şirketleridir. Bu yenilik, birçok kişiye resmî finansal hizmetler dünyasının kapılarını açıyor.

Peki ya gelecekte neler olacak?

Teknoloji ilerledikçe ve daha fazla banka pazar erişimlerini genişletmek için fintech girişimleriyle ortaklık kurmaya çalıştıkça BaaS modelinin de büyüyeceği tahmin ediliyor. BaaS Küresel Pazar Raporu 2024, bu model için öngörülen piyasa değerinin, yıllık %19,4 büyüme oranıyla 2028 yılına kadar 1.486 milyar dolara ulaşacağını tahmin ediyor.

Ancak büyüme, zorluklarla birlikte geliyor. Mevzuata uygunluk, çözülmesi gereken karmaşık bir bilmece olmaya devam ediyor. BaaS kullanan ve portföylerine dahil etmek için fintech ortakları arayan bankaların, bunların kendi değerleriyle uyumlu olduklarından ve yasal gereklilikleri karşıladıklarından emin olmaları gerekiyor.

Düzenleyiciler, bu alan geliştikçe bu ortaklıkların uyumlu olmasını sağlamak için BaaS varlıklarını daha yakından izliyor. BaaS sağlayıcıları ve fintech şirketleri, finansal katılımı teşvik etmeye devam etmek amacıyla uyumluluk ve inovasyonu dengelemelerine yardımcı olacak düzenleyici teknolojiye güvenebilir.