Bir halk projesi: Muyinga Kütüphanesi

İşitme ve görme engellilerin toplumun geniş kesimiyle bağ kurması

BC Architects tarafından katılımcı bir proje kapsamında inşaa edilen Muyinga’nın ilk kütüphanesi Orta Afrika’nın Burundi ülkesinde yer alıyor.

Burundi kültüründe resmi olmayan bir şekilde işitme engelli çocukların hikâyelerden, bilgiden ve eğitimden mahrum bırakıldığı bir süreç yaşanıyordu. Genelde, gruplardan izole ediliyor veya atılıyorlardı. İşitme engelli çocuklar için yatılı bir okula bağlı Muyinga Kütüphanesi ise onların bir gruba, Muyinga’daki geniş topluma kamu altyapısıyla dâhil olma imkânı yaratarak Muyinga’da türünün ilk örneği oldu. Okul, işitme engelli öğrencilerini topluma entegre etme adına tüm Muyinga toplumuna hizmet eden projeler hazırlıyor.

Kültürler arası diyalog ve katılım süreçleri son on yıldır modern mimaride önemli bir yere sahip olmaya başladı. Bu girişimlerin bazıları çok yenilikçi olmasına rağmen iyi niyetli bir teoriyi gerçek hayat pratiğine dökmede sıkıntılar yaşadı. BC architect&studies Muyinga’da tasarladığı kütüphaneyi ve diğer tasarımlarını da bu pratikte hayata geçiren bir ekip. Bunu sadece lokal iş gücüyle değil; öğrencileri, stajyerleri ve genç mimarları da sürece dâhil ederek ortak bir eğitim ortamında gerçekleştiriyorlar. Kütüphanenin organizasyonu da bu prensibe dayanıyor. Kütüphanenin yönetim kurulunda bütün komşu ilkokul ve ortaokulların yöneticileri bulunuyor. Proje işitme engelli olan ve duyabilen öğrencilerin teması ve birlikteliği için imkân sağlıyor. Kütüphane aynı zamanda tüm Muyinga toplumu için düzenlenen sinema gecelerine de ev sahipliği yapıyor. 

İnşa esnasındaki eğitim süreçleri Brüksel LUCA Mimarlık Üniversitesi’nin yaz okulu her sene 3-6 öğrencinin proje ekibiyle çalışmasını sağladı. Bunun yanında her sene 20- 30 lise öğrencisi gelip Burundi’de 2 hafta kalarak vizyonlarını genişletiyor. Hangi grup olursa olsun herkes kerpiç yapımı, bambu ve sisal örme, toprak analizi ve mobilya tasarımı gibi çeşitli konulardaki atölyelere katılarak lokal işçilerle ortak temas ve saygı içinde tüm bilginin paylaşıldığı bir ortama dâhil oluyor. Bu atölyeler global dünyadaki bazı aksiyonların direkt sosyal, kültürel, ekolojik ve ekonomik etkilerini anlamaya yardımcı oluyor: Küçük boyutta eylemler de fark yaratıyor. 

Kısa zincir ekonomisi, bilgi transferi, kapasite yaratımını ekip şu şekilde açıklıyor: “Bütün materyal araştırma, tasarım kararları ve inşaat organizasyonu; uzmanlık, iş gücü ve materyal konusunda kısa bir tedarik zinciri oluşturmayı amaçlar. Biz de yerel ekonomiyi bu zincirin olanaklarıyla geliştirmeyi amaçlıyoruz. Toprak işlerinde el gücünü makine gücüne tercih ediyoruz; sadece yerel işçiler, yerel ustabaşı ve mimarları çalıştırarak Bujumbura veya Ruanda müteahhitlerinin müdahalesini engelliyoruz; duvarcılık ve rötuşlar için toprak, çatı ve yer döşemeleri için kil, asma yataklar için sisal, çatı yapısı için okaliptüs gibi yerel malzemeyi kullanmaya odaklanıyor eğer çimento kullanmak zorunda kalırsak bunu en az seviyede tutmaya çalışıp yerel bir dükkândan alıyoruz. İnşaat süreci boyunca bilgi transferi için iyi bir ortam sağlamaya çalışıyoruz. İnşaatçılar verdiğimiz bilgilerle CEB yapımı ve inşa konusunda ustalaştılar. Biz de sisal kullanarak hamak yapma konusunda ve yer - çatı döşemelerindeki detaylarda yerel işçilerin bilgileri sayesinde ustalaştık. 

Bilgi transferi her yöne açılan bir şey. Sonuçta kütüphanenin yapımı kapasite yaratmış olacak. Ustabaşı CEB üretim merkezi kurarak CEB bloklarını Muyinga’daki insanlara satmayı düşünüyor; süreç boyunca, 12 işçi duvar ustası yardımcısı hatta duvar ustası oldu ve bu duvar ustası loncasının geleneklerine göre kutlandı; biz de mimarlar olarak global dünyada nasıl hareket etmemiz gerektiğini öğrendik (ve hala öğreniyoruz); mimari öğrencileri ve stajyerler kısa zincir materyalleriyle tasarlamayı öğrendiler, bunu Batılı yapı bağlamında da uygulayabilirler. Kapasite yaratım süreci sonsuz ve süregelen bir süreçtir.”

En keyifli ve yaratıcı projelerden Muyinga Kütüphanesi daha tasarım süreçlerinden itibaren toplumun kendi arasında bağ kurmasını sağladı.

Haftaya görüşmek dileğiyle hoşça kal!