Birleşik Krallık, iş bulunamayan bölümleri kapatıyor

Britanya'da Başbakan Rishi Sunak, dün yaptığı açıklama ile ülkede mezunlarının yüksek oranda bir işe giremediği, lisansüstü eğitim almadığı veya bir iş kuramadığı bölümlerin kontenjanlarının düşürüleceğini açıkladı. Sunak'ın bir sonraki adımda bu bölümlerin kapatılmasına karar vereceği değerlendiriliyor. 

Neden? Politikanın kısmen "hayatta başarılı olmak için üniversiteye gitmek zorunda değilsiniz" mesajını güçlendirmeyi amaçladığını vurgulayan Sunak, "Pek çok insan için üniversite doğru cevaptır; ancak mevcut sistem nedeniyle hayal kırıklığına da uğrayan bir dizi insan var. Mezun olmasının ardından bir iş bulamayan, okuduğu sırada da finansal olarak zorlanan birçok insan mevcut" diye konuştu.   

Bu kararın yüksek öğrenimi vergi mükellefleri için daha iyi bir değer hâline getireceğini savunan Sunak, şunları söyledi: 

"Sistem vergi mükellefleri için de adil olmalı. Şu anda üniversiteye giden insanların yarısının maliyetini geriye ödemeyemediği bir gerçek. Durum böyleyken bu vergi mükelleflerinin de parasına mal oluyor. Bu sistemin genel mali sürdürülebilirliğini de iyileştirecek. Öğrenciler için olduğu kadar vergi ödeyenler için de doğru."

Bununla birlikte: Sunak ayrıca, hangi bölümlerde kontenjanın azalıp azalmayacağına hükümetin değil, Öğrenci Ofisi'nin (OfS) karar vereceğini bildirdi. Sunak "Ofis, bir dizi konuda değerlendirmede bulunacak. Öğrenciler eğitimini tamamlıyor mu? Ne tür işlere giriyor? Mezuniyetin ardından bir işe girdiğinde ne kadar kazanç sağlıyor? Bunlara dayanarak bu bölüm paranın karşılığını veriyor mu, vermiyor mu bunu anlayabilecekler." diye konuştu.

Bir adım sonrası: Başbakan Sunak'ın açıklamasından saatler sonra konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Başbakan sözcüsü, yeni politika kapsamında bazı bölümlerin kapatılabileceğini de söyledi. Sözcü ayrıca bölümlerin birçoğunun "kaliteli" olduğunu, bu nedenle de bu durumdan etkilenmeyeceğini söyledi. 

Tepkiler neler? 

Sunak'ın politikası başta İşçi Partisi olmak üzere geniş kesimlerce eleştirildi. Eleştirilerin başında bu politikanın işçi sınıfını, siyahları, Asyalıları ve azınlık gruplarını olumsuz şekilde etkileyeceği geldi. Bununla birlikte, daha az finansla kaynağa ve aile desteğine sahip olan öğrencilerin de bu durumdan büyük derecede etkileneceği vurgulandı. 

Muhalefetteki İşçi Partisi, politikayı "gençlerin isteklerine saldırı" olarak nitelendiriyor. İşçi Partisi’nin eğitimden sorumlu 'gölge bakanı' Bridget Phillipson konuya ilişkin açıklamasında "Hükümet sınıf ayrımını yıkmak değil, güçlendirmek istiyor. Eğitimdeki 13 yıllık başarısızlıktan sonra, Muhafazakarlar ve bu iletişimsiz başbakan, standartları ve sonuçları yükseltmek için çalışmak yerine gençlerin isteklerinin önüne daha fazla engel koyuyor" ifadelerini kullandı.

Liberal Demokratların eğitim sözcüsü Munira Wilson ise "Rishi Sunak'ın fikirleri o kadar tükenmiş ki daha önce Muhafazakârlar tarafından açıklanan ancak duyurulmayan bir fikri değiştirerek yeniden ortaya çıkarıyor" dedi.

Birleşik Krallık'ın aksine…

Türkiye'de ise Sunak'ın başlattığının tamamen tersi bir politika mevcut. "Her şehre bir üniversite" bakış açısıyla başlatılan politika kapsamında günümüzde üniversite sayısı 208'e ulaşmış durumda. Bunların 129'u devlet, 75'i ise vakıf üniversitesinden oluşuyor. YÖK verilerine göre 208 üniversiteye kayıtlı 6 milyon 950 bin 142 öğrenci bulunuyor.

Veriler her ne kadar olumlu görünüyor olsa da üniversitelerin sayısının fazlalığıyla eğitim kalitesinin ters oranlı gittiğini söylemek mümkün. Üniversite sayısının artışı her ne kadar daha çok öğrenciye eğitim götürmek gibi görünüyor olsa da her yıl ortalama 797 bin kişi mezun oluyor. 

TÜİK’in Temmuz 2021 raporuna baktığımızdaysa yükseköğretim mezunu gençlerde işsizlik oranı %35,1 olarak karşımıza çıkıyor. Yani üniversite mezunu her 10 gençten 4’ü işsiz. Öte yandan daha yakın tarihli bir DİSK-AR araştırmasına göre; Çalışabilir her 10 kişiden sadece 3'ü tam zamanlı istihdamda.

Üniversitelerin sayısının artışı, eğitimde kalitenin artışına işaret etmiyor; aksine eğitimin niteliğini düşürüyor. Ancak bu sayıda üniversite ile birbirinden farklı bölümlerde öğretime başlayan öğrenciler sayesinde işsizlik öteleniyor. Niteliksiz bir eğitim, niteliksiz bir çalışana; niteliksiz çalışan ise işsizliğe +1 puana dönüşüyor.