Yurt dışından Boğaziçi protestoları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Boğaziçi Üniversitesi rektörlüğüne, daha önce Haliç ve İstinye Üniversiteleri’nde rektörlük yapan, 2015’te AK Parti'den milletvekili aday adayı olan ve 2002'de AK Parti Sarıyer ilçe teşkilatı kuruluşunda yer alan Prof. Dr. Melih Bulu’nun atanmasına yönelik tepkiler devam ediyor.

• İlk tepkiler: Öğretim üyeleri, üniversitenin “akademik özerkliğini, bilimsel özgürlüğünü ve demokratik değerlerini açıkça ihlal eden” bu atamayı kabul etmediklerine dair, “Kabul Etmiyoruz, Vazgeçmiyoruz!” başlıklı bir bildiri yayımladı. Öğretim üyeleri, 12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından Boğaziçi Üniversitesi'ne ilk kez kurum dışından bir rektör atandığını belirttikleri bildiride "Bu durum 2016’dan bu yana ağırlaşarak sürmekte olan, rektör seçimlerini ortadan kaldıran antidemokratik uygulamaların bir devamıdır. Üniversitemizin akademik özerkliğini, bilimsel özgürlüğünü ve demokratik değerlerini açıkça ihlal eden bu uygulamayı kabul etmiyoruz," dedi. 8 Ocak’ta cübbelerini giyip Güney Meydan’daki basamaklarda. “Kabul etmiyoruz, vazgeçmiyoruz" diye bağırdı.
   
• Protestolar: Öğrenciler 4 Ocak'ta gerçekleştirdikleri ilk protestoda, polisle karşı karşıya geldi. Yüzlerce öğrenci, Kuzey Kampüs’te gerçekleştirdikleri forumun ardından Güney Kampüs’e girmek istediğinde, kapıda bekleyen polislerin müdahalesiyle karşılaştı. Okulun önünde arbede yaşandı ve polis tarafından kapıya takılan kelepçe, eylemin sembol fotoğraflarından biri oldu. 5 Ocak’ta protestolar sonrası gözaltına alınan 21 öğrenci daha sonra adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Aynı gün öğrenciler, rektör atamasına karşı tekrar eylem yapmak istedi. Buna karşı İstanbul Valiliği, Beşiktaş ve Şişli'deki tüm toplantı ve gösterilere yasak getirdi. Bunun üzerine öğrenciler Kadıköy'de bir gösteri çağrısı yaptı. Bulu’nun bir televizyon programında, kampüs kültürüne uyumlu “hard rock dinleyen bir rektör” olduğunu ifade etmesine ithafen, kampüste Metallica şarkılarıyla eylem yapıldı. Aynı zamanda, mezunlar “BÜ Mezunları Kabul Etmiyor” başlıklı bir imza kampanyası başlattı.
   
• BBC Türkçe'ye konuşan Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri de okul tarihinde ilk defa okulla hiçbir şekilde konuşulmadan bir rektörün atandığını anlattı. Bulu'nun öne sürdüğü gibi okulun başarısız olduğu ya da dünya sıralamasında geriye düştüğü saptamasına da itiraz ettiler. Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikret Adaman, "Bizim buradaki en büyük sıkıntımız bence ciddi bir adaletsizlik olduğunu hissetmemiz. Boğaziçi neyi yanlış yaptı? Boğaziçi demokrasiyi ve çok kültürlülüğü savundu" dedi. Sosyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Biray Kolluoğlu ise okulun geleceğine ilişkin kaygılı olduğunu anlattı: "Şu an gözümün önünü göremiyorum. Ortalık toz duman. Hem çok duygusalım, hem çok kızgınım, hem çok kaygılıyım. Her gün bir şeyler oluyor. Öğrenciler derse gelmiyor, endişeliyim." Prof. Dr. Zafer Yenal ise Boğaziçi Üniversitesi'nin sadece rektörün yönettiği bir yer olmadığını, bundan önceki rektörlerin okulun akademik özerk yapısına sahip çıktığını belirtti.
   
• Sessiz nöbet: Geçtiğimiz son haftadan bu yana üniversite ve mahalle hâlâ abluka altında. Hafta içi her öğlen öğretim üyelerinin “sessiz nöbet” protestosu, her gün öğrencilerin tepkileri rektörlük binası önünde hava koşullarına rağmen devam ediyor. Öğretim üyeleri 22 Ocak’ta “Boğaziçi Bülteni” başlığıyla yaptıkları açıklamada rektör yardımcılığı görevinin üstlenilmemesine dikkat çekti. “Hocaları, öğrencileri mezunları ve emekçileriyle tüm Boğaziçi Üniversitesi bileşenleri, bu atamayı reddetmektedir. Bugüne, yani 22 Ocak’a kadar üniversitemizden rektör yardımcılığı görevini kimsenin kabul etmemiş olması bu kolektif iradenin başarısıdır. Yöneticilerin liyakat kıstaslarına uygun olarak demokratik yöntemlerle belirlenmesi, hem bilimsel üretim, hem de eğitim kalitesi açısından elzemdir. Bundan vazgeçmeyeceğimizin altını çiziyoruz.” sözlerini paylaştı. Açıklamalarda, karar alma yetkisinin demokratik yöntemlerle seçilmiş kurullarda ve akademik yöneticilerde olması gerektiğine, rektörlerin belirleme yöntemine ve dünyadaki akademik geleneklere dikkat çekiliyor.
   
• Uluslararası tepkiler: MESA, Scholars at Risk, EuroMed Rights, PEN America gibi birçok kuruluş Boğaziçi Üniversitesine yapılan rektör atamasını ve kampüste devam eden polis ablukasını kabul etmediklerini açıkladı. Birmingham, Ulster, Oxford, Brunel Üniversiteleri sendikaları, Greenwich & Sussex sendikası da atamaya dair tepkilerini paylaştı. New York, Berlin, Zagreb, Malmö, Paris, Dublin, Göttingen, Vancouver, Paris, Sidney ve Boston gibi birçok şehirde dayanışma eylemleri gerçekleştiriliyor. Geçtiğimiz hafta mezunlar New York’ta pankartlarla ve Brooklyn köprüsüne sembolik bir kelepçe takarak protesto gerçekleştirdi.
   
• Açık ders dizisi: Boğaziçi öğrencilerinin önerdiği “Kelepçesiz Üniversite Açık Ders” dizisi 17 Ocak’ta iki öğretim üyesinin gerçekleştirdiği derslerle başladı. Hem akademik hem de güncel konularda tartışma platformu yaratan bu derslere devam ediliyor.
   
• Kampüste sergi girişimi: Güzel Sanatlar Kulübü öğrenci kolektifi, olayların üzerine tepkilerini paylaşmak için geçtiğimiz hafta bir sanat festivali ve sergi düzenlemeye başladı. Sosyal medya üzerinden bir açık çağrı başlatan öğrenciler dünya çapında 200’e yakın sanatçıdan 500’e yakın eser topladı. Eserler, cuma gününden bu yana kampüste sergileniyor.