CHP'nin Tüzük Kurultayı başladı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 2023 yılında 100. yılını kutlamasının ardından 20. Olağanüstü Tüzük Kurultayı’na “İkinci Yüzyıl”a çağrı yaparak başladı. Sembolik açılışı Sivas Kongresi’nin 105. yılı olan 4 Eylül’de yapılan Tüzük Kongresi’nin açılış konuşmasında Genel Başkan Özgür Özel “CHP, İmamoğlu’nun yanındadır” diyerek, yargılanması devam eden ve siyasi yasak tehdidi altında olan İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na destek verdi. Kurultayda 20’ye yakın maddenin değişmesi bekleniyor. Ayça Örer, Kurultay'ı ATO Congressium'dan Aposto için takip ediyor.

CHP’nin 20. Olağanüstü Tüzük Kurultayı, 31 Mart seçimlerinin ardından, partinin en büyük etkinliği olmaya hazırlanıyor. Resmî açılışı ATO Congresium’da yapılan kurultaya, delegelerin yanı sıra 31 Mart Yerel Seçimleri’nde büyük bir başarı sağlayan CHP’nin yeni seçilen belediye başkanları da geldi. 

• Divan Başkanı olarak oybirliğiyle Gökhan Zeybek seçildi.

Ne bekleniyor? Tüzükle beraber, seçimler öncesindeki aday belirleme kriterlerinin düzenlenmesi bekleniyor. Tüzük taslağına göre hâkim denetiminde ön seçim zorunlu olmaktan çıkarılıyor, karma sistem öngörülüyor. Örgüt denetiminde ön seçim, aday yoklaması ve örgüt denetiminde aday yoklamasının da dahil edildiği karma bir sistem önerilmesine karşılık, hâkim denetiminde ön seçimin esas alınması gerektiğini savunanlar da bulunuyor.

• Tüzük taslağında, başta milletvekilliği olmak üzere bir kişinin parti kurullarında en fazla 3 dönem üst üste görev alabileceği ancak ön seçime girenler için bu koşulun aranmayacağı öngörülüyor.

Bir adım geriden: Tüzük Komisyonu dün saat 14.00’te toplanarak taslağa son hâlini verdi. Genel Başkan Özgür Özel’in geçen hafta görüştüğü Kemal Kılıçdaroğlu’na ileteceğini ifade ettiği taslağın CHP’nin eski liderine ulaştırılmadığı öğrenildi. 7. Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu dün kurultaya katılmayacağını açıklamıştı.

Taslakta değişmesi beklenen diğer maddeler şunlar:

• Milletvekilliği seçimlerinde bir kişi en fazla 3 dönem üst üste seçilebilecek. Dönem sürelerinin toplamı 15 yılı geçmiyorsa bu kural uygulanmayacak. Ön seçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması yöntemlerinde dönem koşulu aranmayacak.
• Yerel seçimlerde ise bir kişi merkez yoklaması yöntemiyle en fazla üç dönem üst üste belediye başkanı, belediye veya il genel meclis üyesi seçilebilecek.
• Mevcut tüzükte yüzde 33 olarak belirlenen kadın kotasının ise kademeli olarak önce yüzde 40’a ardından yüzde 50’ye yükseltilecek.
• Milletvekilliği için aday saptanmasında yöntemler, önseçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklaması olarak belirleniyor. Hangi seçim çevresinde hangi aday saptama yönteminin kullanılacağına ilçe ve il örgütlerinin görüşü doğrultusunda PM karar verecek.
• Kongrelerin başlangıç ve bitiş tarihleri MYK tarafından belirlenecek. Kongre tarihi 2 yıldan az, 3 yıldan fazla sürede yapılamayacak.
• Parti üyelerinin seçme-seçilme hakkını kullanabilmeleri için en az bir yıl üye olma şartı aranacak.
• Genel başkanın belirlediği, genel başkan yardımcıları ve genel sekreter, PM’den güvenoyu alarak göreve başlayacak. TBMM grup başkanı ve başkanvekilleri de MYK üyesi sayılacak.
• Genel başkanın yokluğunda, MYK’ya başkanın belirlediği genel başkan vekili değil, genel sekreterden başlayarak, Protokol Yönetmeliği ile belirlenen sırayla genel başkan yardımcıları başkanlık edecek.
• Nüfusu 20 binden fazla olan yerlerde milletvekilleri, belediye ve il genel meclis üyeleri, partili belediyeler, bunların bağlı kuruluşları ve iştiraklerinde çalışanlar kongrelerde aday olamayacak ve ilçe kongresi delegesi olarak seçilemeyecek.
• Geçmişte tüzükte yer alan “küçük kurultay”, “Büyük Danışma Kurulu” adı altında yeniden tüzüğe ekleniyor. Her takvim yılı içerisinde en az bir kez ve yerel ve genel seçimlerin ardından yapılacak danışma kurullarının ardından toplanıp, il ve ilçe danışma kurulu raporlarını değerlendirecek, ayrıca parti politikalarına ilişkin görüşlerini alacak.

Özel’den İmamoğlu’na tam destek 

Cumhuriyet Halk Partisi’nin 20. Olağanüstü Tüzük Kurultayı’nda konuşan Genel Başkan Özgür Özel, parti içi tartışma iddialarına cevap verdi; Tüzük Kurultayı’nın bu tartışmaları bertaraf edeceğini vurguladı. Özel, 31 Mart seçimlerinin öncesine ve sonrasına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun ve 7. Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun yargı yoluyla tehdit edildiğini vurguladı. 

Özel “Bu tüzüğün hiçbir maddesi ya da bir bütün olarak tamamı, Genel Başkan açısından güvenoyu ya da güvensizlik oyu değildir” diyerek, parti içi tartışmalara ilişkin de mesaj verdi. 

CHP Türkiye’nin birinci partisi

Özel konuşmasına 31 Mart seçimlerini değerlendirerek başladı. Seçimler öncesindeki değişim ihtiyacını anlattı:  

“Bundan 1 yıl önceydi. 6 siyasi partinin bir arada girdiği seçimlerden ne yazık ki mağlup çıkan bir muhalefet vardı. Toplumda, artık siyasetten uzaklaşmaya varan büyük bir umutsuzluk hâkimdi. Yaşlılar biz Türkiye’de iktidar göremeyecek miyiz diye, gençler, biz bu ülkede hayal kuramayacak mıyız diye, artık duygusal bir kopuşa giden bir travma içindeydiler. Hep birlikte ya bir yol açmak ya bir yol bulmak gerekiyordu. Artık hiçbir şey olmamış gibi davranamayız dedik. Ve büyük bir değişimi gerekli görerek, şunu söyledik:

CHP değişirse Türkiye değişir.” 

Gençlere ve kadınlara alan açtıklarını vurgulayan Özel, “Yaş ortalaması 43 olan Parti Meclisimizle çalışmaya başladık. Yaş ortalaması 46 olan bir MYK oluşturduk, tecrübe ile gençliğin enerjisini biraraya getirdik” dedi:

“Yerel seçimlerde adaylarımızı belirlerken 3 şeye inandık. Kadınlara inandık, gençlere inandık, bilime inandık. 890 noktada önseçim yapılabilir diye örgütlerimize bildirimde bulunduk. 199 noktada önseçim yaptık. 106 mitingde sadece halkın gündemini konuştuk. Emeklileri, emekçileri, çiftçileri, başka ülkelerde hayal kurmaya mecbur bırakılan gençleri anlattık. İttifakla girilen son 3 seçimden daha yüksek bir oya ulaştık. 7 bölgede 412 belediye kazandık. Partimizi 47 yıl sonra yüzde 38 oyla birinci parti yaptık. Bugün şunu gururla söylüyorum ve her birinizin her yerde tekrarlamasını istiyorum. CHP, Türkiye’nin Birinci Partisi!”

İttifaksız kazanılacağını gösterdik

Yerel seçimlerde eleştirilmelerine rağmen risk aldıklarını anlatan Özel, ittifak kurmalarına ilişkin baskıları anlattı:

“Bu parti; 2018, 2019, 2023 seçimlerine ittifakla gitti. 2024’ün de ittifaksız kazanılamayacağına inanılıyordu. Bize, “oturun anlaşın, ittifaksız kaybedersiniz” deniliyordu. Önümüzde 2 büyük risk vardı. İktidarın, bizimle tartışma, kavga görüntüsü oluşturma, seçmeni kutuplaştırma hevesine, onların gündemine teslim olmayarak, kendi gündemimizi konuşarak fırsat vermedik. Bazen de eski dostlarımızdan benzer yaklaşımlar oldu.

Görmedik, duymadık, tek bir cevap verdik: Canınız sağolsun. İttifakı reddeden parti olmadık, sırf ittifak yapabilmek için de olmadık tavizler vermedik. Biz ittifakın partilerle değil milletin kendisiyle yapıldığında sonuç getirdiğini cümle aleme kanıtladık. Renklerini ay yıldızlı al bayrağımızdan alan Türkiye İttifakı’nı meydan meydan büyüttük.”

Normalleşme yolunda gösterdikleri kararlılığın iktidar çevrelerinde yarattığı endişeye de değinen Özel, bu konuda taviz verdiklerini ifade etti:

“Normalleşme CHP’ye yarıyor, kaygısına kapıldılar. Şimdi sertleşmek, kavga etmek, eski Türkiye’ye dönmek istiyorlar. Kusura bakmasınlar, eski Türkiye artık geride kalmıştır. Biz ne yaptıklarını görüyoruz ve oyuna gelmeyeceğiz. Biz, cesaret isteyen bu doğru yolda yürümeye devam edeceğiz. Bizi bu süreçte en çok üzen, toplumun satın aldığı, bize oy vermeye eli gitmeyenlerin önyargılarının yıkıldığı ve Cumhur İttifakı’nı iç çekişmelerle götüren bu süreç üzerinden aldığımız haksız eleştirilerdir. Yapmamız gereken, toplumla birleşe birleşe iktidara yürümektir. Yolumuz, iktidar yoludur.”

Filistin’in haklı davasını savundum

İspanya’daki toplantıda Sosyalist Enternasyonal Başkan Yardımcısı olarak seçildiğini ve Türkiye’yi temsil etmek için çalıştığını anlatan Özel Gazze’de yaşananları dile getirdiğini vurguladı:

“120 siyasi akrabamızı, ki bunların 24’ü ülkelerinde iktidarda, onlara İsrail zulmüne karşı Filistin'in yanında durmalarını, Filistin'i tanımalarını yazdığım mektupla bildirdim. Ayrıca, gerek Alman Sosyal Demokratların kongresinde gerek Avrupa Sosyalist Partisi'nin başkanlar divanı toplantılarında gerekse yurt dışında, önümde bulduğum her kürsüde, elime aldığım her mikrofonda Filistin'in haklı davasını savundum. Filistin'in haklı davasını savunmak, Yaser Arafat'la Bülent Ecevit'in kurduğu ilişkiyi, CHP'nin 1970'lerden beri gelen tutarlı, kararlı, dirayetli tutumunu sahiplenmektir. Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının Filistin davasını sahiplenmektir.”

Özel “Sivil toplumla, sendikalarla, meslek örgütleriyle daha çok temas kuran bir CHP olmalı dedik” sözlerine, “İşveren temsilcileriyle de işçi sendikalarıyla da daha çok temas ettik. DİSK’in vergide adalet eyleminde bulunduk, 1 Mayıs’ta işçi örgütlerinin yanlarında olduk. Farklı platformlarda biraraya geldik. Onlara güç verdik. Onlar da; Eğitim Mitingi’ne, Emekli Mitingi’ne, Emek Mitingi’ne ve pek çok toplantımıza katılım göstererek, bize güç verdiler” diye devam etti.

Bu tüzük ne benimdir ne başkasının

Kamuoyundaki tüzük tartışmalarına da değinen Özel şöyle konuştu: 

“Bütün delegelerimizin bilmesini isterim ki, bu tüzüğün hiçbir maddesi ya da bir bütün olarak tamamı, Genel Başkan açısından güvenoyu ya da güvensizlik oyu değildir. Tüzük değişikliğine ilişkin her bir maddede herkesin özgürce düşünmesini ve hür iradeleriyle karar vermesini istiyoruz. Bu tüzük ne benimdir ne önceki genel başkanımızındır. Bu metin komisyondan oy birliği ile geçmiştir. Bu öneriler Sayın Kılıçdaroğlu’nun taahhütlerinin, benim taahhütlerimin ve örgütün taleplerinin bir arada yer aldığı metindir.”

Özel, kendisine bir ayrıcalık beklemediğini ve seçimlerde milletvekili olmak için kendisinin de ön seçimle gireceğini açıkladı. 

Kota talebi

Gençlik ve kadın kotası hakkında konuşan Özel, şunları anlattı:

“Bugün yüzde 33 kadın kotası vardır. Cinsiyet kotasını yüzde 50 olarak yazıyoruz. Yürürlülük maddesinde ilk kurultayda 35, bir sonrakinde 40, bir sonrakinde 45, bir sonrasında 50 olacak şekilde bir geçiş süreci tarif ediyoruz. Gençlik kotasını 18-25 için 10, 35-40 yaşındakileri de şu anda 10, bir sonrakinde 15, bir sonrakinde 20 olarak uygulayıp söz verilen bir devrimi hep birlikte gerçekleştirmeyi istiyoruz. Gençlik ve kadın kotası maddesini size emanet ediyorum.”

Özel, CHP bünyesinde gölge kabine kurduklarını da söyleyerek bu kabinenin işleyişine ilişkin açıklamalarda bulundu:  

“Cumhurbaşkanlığı Kabinesi 17 bakan ve 1 cumhurbaşkanı yardımcısı ile 18 kişiden oluşuyor. Biz de her birisine karşı görevlendirmelerimizi yaptık. Aramızda bir fark var, Sayın Erdoğan'ın 18 kişilik kabinesinde bir tek kadın vardır ve aileden sorumludur. O kıymetli Bakan'ımıza da 'Sen aileden sorumlusun, aileyle ilgileneceksin' demekte. AK Parti'deki, Türkiye'deki tüm kadın siyasetçilere, az da oylarını almadığı çok sayıda kadına şunu demektedir: ‘Sizin yeriniz ailedir, evdir, çocuk büyütmek, engelliye bakmaktır. Siz dış politikadan anlamazsınız. İçişleri sizin işiniz değildir. Kültür sanata biz bakacağız, ekonomiyi biz yöneteceğiz. Bu ülkede yerel yönetimlerle ilgili bir karar alınacaksa onu da biz alacağız. Bir hak ihlali iddia ediliyorsa ona da biz yanıt vereceğiz. Adliyeyi de mülkiyeyi de biz yöneteceğiz.’ Bu ülkenin kurucu kadrolarının zihinlerinde bu yoktu.”

İmamoğlu’na tam destek 

Genel Başkan Özgür Özel, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında açılan davayla ilgili de açıklama yaptı. Özel’in sözleri salonda büyük alkış aldı:

“Sayın Ekrem İmamoğlu bu çabalara karşı kendi duruşunu en kararlı şekilde ifade etmiştir. Partisinin Genel Başkanları sıfatıyla 1 milyon 460 bin üyemizin adına ifade ediyorum ki sayın İmamoğlu'nun tutumu, partimizin tutumudur. CHP, Ekrem İmamoğlu'nun yanındadır. İstanbul'un sevgilisi, partimizin gözdesini kimsenin insafına bırakmayız. Herkes haddini bilecek!