ÇED Nedir?

Kanal İstanbul sürecini veya çevre haberlerini takip edenlerin çokça duyduğu kelimelerden biri de ÇED raporu. Genellikle istenip istenmemesi tartışılan bu rapor nedir gelin beraber keşfedelim.

Yapılması planlanan projelerin çevreye vereceği zararların tespit edilmesi, alınacak önlemlerin araştırılması ve zararın minimum düzeye indirilmesi sürecine Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) denmektedir. ÇED raporu bu işte bu değerlendirmeyi kapsar.

ÇED süreci, çevreye önemli etkileri olabilecek projelerin, planlama aşamasından başlayarak inşaat, işletme ve hatta faaliyetin sona erdirilmesinden sonra meydana gelebilecek etkileri de inceleyen bir süreçtir.

Proje hakkında karar alınmadan önce bilimsel yöntem ve tekniklerle irdelenmesi, olumsuz etkilerinin önlenmesi ve gerekli önlemlerin belirlenmesi, projenin tüm uygulama aşamalarında bu etkilerin ve önlemlerin izlenmesi ve denetlenmesi gerekir.

ÇED sürecinin en önemli faydalarından biri, çevre ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceğinden kaygılanılan projelerde detaylı bilgi edinme hatta karar mekanizmasına katılma şansıdır.

Bununla beraber karar almaya katılmak için ÇED sürecinin nerede olduğundan yani, başvuru, olumlu veya gerekli değildir, şeklindeki süreçlerden haberdar olmanız gerek.

Bir projenin hangi aşamada olduğunu tespit edebilmek için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün internet sitelerine bakmalısınız.

ÇED süreci sonucunda ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir Kararları alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.

Nihai ÇED raporlarına itiraz içinse yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı üzerinden bu hakkınızı kullanabilirsiniz.

Geçtiğimiz yıl ülkemizde 2 bin 822 projeye ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verildi. Sadece İzmir’de 18 yılda İ ‘ÇED gerekli değildir’ kararlarının 672’sinin tarım-gıda, 546’sının petrol-madencilik, 494’ünün atık-kimya, 414’ünün sanayi, 208’inin enerji, 147’sinin turizm-konut ve 63’ünün de ulaşım-kıyı sektörüne verildiği kaydedildi.

Petrol, madencilik, sanayi gibi sektörülerde ÇED Gerekli Değildir tarzında karar alınması oldukça şüpheli ve tehlikeli. O yüzden STK’lar ile birlikte bölgenizde bulunan projeleri takip edip, gerekli adımları atmak da ayrı bir önem taşımakta.

Kapak Fotoğrafı: SelfWay Blog