Döngüsel Ekonomi Sistem Şeması - III

Herkese merhaba. Geçtiğimiz hafta hatırlayacağınız gibi döngüsel sistem şemasının ilk kısmı olan teknik (malzeme bazlı) döngüyü tamamlamıştık. Hızlı bir hatırlatma olması adına;
-ilk adımda elimizdeki ürünü bakım ve onarım işlemlerinden geçirmiş,
-ikinci adım olarak yeniden kullanılması için gerekli süreci başlatmış,
-üçüncü adımda gerekli parçaların yenilenmesini sağlamış ve ürünü yeniden kullanılabilir hale getirmiştik,
-son adımda ise ürünün tüm değerini kullanıp, geri dönüşüm sürecine girmesine ve bu sayede, farklı ürünlerin üretilmesi sürecinde hammadde olarak değer kazanmasını sağlamıştık.

Teknik döngü için hatırlatmamızı yaptıktan sonra, ‘kelebek şemasının’ ikinci bölümüne yani biyolojik döngülere geçebiliriz. Biyolojik döngüler kısaca; bir veya birden fazla defa döngüye girmiş olsa bile biyosfere kolayca geri dönebilen ve halen çevre için değer yaratan materyallerin yaşadıkları döngüleri anlatmaktadır. Bu materyallere gıda ürünleri, doğal lifler veya tahta gibi biyo bazlı bir materyal örnek verilebilir.

Biyolojik döngünün ilk adımı
Cascading aslında İngilizceden dilimize çevrildiğinde ardışık kullanım, basamaklama, art arda takma gibi anlamlarda kullanılıyor.

Bu kelime döngüsel ekonomi içinde Türkçedeki anlamını devam ettirerek, bir materyalin farklı alanlarda farklı değerler yaratacak şekilde art arda kullanılması anlamında kullanılmakta. Döngüsel ekonominin temelini oluşturan bu yapı sayesinde, bir ürünün ilk kullanım sonrası atığa dönüşmesi yerine aynı veya farklı amaçlarla kullanılarak sunabileceği değeri sonuna kadar kullanma imkânı çıkıyor. Verimli kaynak kullanımı ve atık oluşumunda azalma bu kullanım yapısı sayesinde kazanım olarak görülüyor.

Örnek olarak biyolojik bazlı materyal olarak görülen tahta, bir mobilya üretiminde kullanıldıktan sonra, ısınma amaçlı yakacak olarak kullanılabilir ve bu sayede kül olarak doğaya tekrar kolayca karışabilir. Tahtanın bu süreçte yaşadığı adımları arttırmak mümkün elbette. Art arda kullanım süreci, malzeme artık doğaya karışacak noktaya gelinceye kadar sunabildiği tüm değeri sunmasına izin vermektir diyebiliriz. Kaynakların verimli kullanımı olarak düşünebileceğimiz bu ilk adım, döngüsel ekonominin de atık önleme amacı ile örtüşmektedir.

İkinci adım
Biyo-kimyasal hammaddenin ortaya çıkarılması adımı, çok teknik bir süreç gibi görünse de bültenimizde yer verdiğimiz ‘döngüsel girişimler’ bölümünde önceki haftalarda hikayesini paylaştığımız Bionova girişimi bu aşamaya bir örnek olarak verilebilir. Bionova ile ilgili paylaştığımız yazıyı okumayanlar, ilgili yazıya buradan ulaşabilir.

Hasat sonrası ya da tüketim sonrası atık madde olarak kalan bitki bazlı materyaller belirli işlemlerden geçirilerek, etanol, butanol ya da biyodizel gibi biyo yakıtlara dönüştürülüyor. Bu sayede, biyolojik döngüde ikinci süreci de tamamlayan atıklarımız, artık atık değil, çok farklı alanlarda kullanılabilecek, hatta yenilenebilir enerji kaynaklarından da olan farklı ürünlere dönüşüyor.

Fark edileceği gibi, biyolojik döngüler teknik döngülere göre biraz daha zengin bir süreç yaşanmasına imkân veriyor. Teknik döngüden hatırlayacağımız elektrik süpürgemiz, neredeyse son ana kadar aynı işlevi sunması için farklı süreçlere girmişti. Biyolojik döngüde ise bir elma çöpü, bir anda karşımıza etanol olarak çıkabiliyor😊

Üçüncü adım
Anaerobic digestion, yani anaerobik sindirim adımı işleri iyice bilimsel hale getiriyor haklısınız. Fakat süreci tüm detayları ile bilmemize gerek yok. Bu yüzden bu süreç en basit tanımı ile atık yönetimi ya da yakıt üretimi amaçlarıyla evsel ya da endüstriyel amaçlarla yapılan, mikroorganizmaların oksijensiz ortamlarda biyolojik olarak parçalanabilen materyalleri parçaladıkları bir süreçtir. En basit tanımı desek de halen biraz karışık haklısınız. O yüzden hepimizin son zamanlarda sıkça duyduğu diğer kullanımını da paylaşmanın vakti geldi. Evet kompost yapımından bahsediyoruz😊 kompost yapımı sayesinde ortaya biyogaz çıktığı ve bunun da yine farklı alanlarda kullanıldığını biliyoruz. Yani atıklarımız biyogaza dönüştü ve farklı bir şekilde kullanıldı. Bunun yanında, kompost süreci sonucu ortaya çıkan, ki son zamanlarda bu kadar popüler olmasının sebebi de olan bir diğer kısım ise ortaya çıkan verimli, zengin gübre elbette. Bu gübreyi tarımsal faaliyetler için ya da inşaat amaçlı kullanılacak lif bazlı levha yapımı gibi farklı alanlarda kullanabiliriz.

Görüldüğü gibi, biyolojik döngü sayesinde atıklar tahmin edilenden çok daha fazla hammaddeye dönüştü ve bu sayede devamlı yeni değer üretimini sağladı. Döngüsel ekonominin temel amacı olan, her atığın bir değeri olduğunu düşündüğümüzde biyolojik döngünün ne kadar önemli bir yapı olduğunu tekrar görebiliriz.

Haftaya döngüsel sistem şemasının son bölümünü inceleyip, şemayı tamamen detaylı şekilde incelemiş olacağız. Umuyoruz ki, bu yazı dizisi, özellikle döngüler anlamak adına herkes için yararlı olmuştur.

Haftaya görüşmek üzere!